II GZ 361/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na punkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1273/22 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2022 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1273/22, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2022 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego, w punkcie I uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w punkcie II zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 1317 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu punktu II powyższego wyroku Sąd wyjaśnił, że o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 206 p.p.s.a. Zasądzona od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwota 1317 zł to uiszczony przez skarżącą wpis od skargi (400 zł), koszt zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika (900 zł) oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł. Kwota z tytułu zastępstwa procesowego została - na podstawie art. 206 p.p.s.a. - miarkowana z uwagi okoliczności sprawy, a także z uwagi na nakład pracy niezbędny do wniesienia skargi, przy uwzględnieniu jej w istocie tożsamej treści w wielu analogicznych sprawach (na tę tożsamą treść wskazała sama skarżąca w uzasadnieniu skargi; była to również okoliczność znana Sądowi z urzędu). Sąd stwierdził, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, miarkowanie kosztów dopuszczalne jest w sytuacji, gdy ten sam pełnomocnik reprezentuje stronę skarżącą w podobnych sprawach. II Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, zaskarżając je w części, w jakiej Sad pierwszej instancji odstąpił od zasadzenia zwrotu kosztów postępowania ponad zasadzoną kwotę 1.317 zł (łączny zwrot kosztów postępowania powinien wynosić 4017 zł). Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie art. 206 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i częściowe odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, pomimo niespełnienia się przesłanki "uzasadnionego przypadku" uregulowanego w tym przepisie. Wobec powyższego zarzutu skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej dalszej kwoty 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z powołanego przepisu wynika, że katalog sytuacji, w których sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania lub je miarkować, jest otwarty. Uwzględnienie skargi w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu jest tylko jednym uzasadnionym przypadkiem uzasadniającym takie rozstrzygnięcie, wskazanym przez ustawodawcę. Świadczy o tym użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności". Z powyższego wynika, że zastosowanie w konkretnej sprawie miarkowania kosztów ma charakter uznaniowy. Z powyższego nie można natomiast wywieść, że miarkowanie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniżej stawki minimalnej jest możliwe tylko w przypadku częściowego uwzględnienia skargi. Należy także podkreślić, że choć treść art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, to w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. np. postanowienie NSA z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II OZ 646/21; z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OZ 515/21, ). W niniejszej sprawie Sąd wywiązał się z tego obowiązku i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sposób wystarczający. Koszty miarkowane zostały z uwagi na okoliczności sprawy, a także z uwagi na nakład pracy niezbędny do wniesienia skargi uwzględniając jej tożsamą treść w wielu analogicznych sprawach. Na tę tożsamą treść wskazywała sama skarżąca w uzasadnieniu skargi, co Sąd pierwszej instancji potwierdził, bowiem okoliczność ta była sądowi znana z urzędu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.