II GZ 356/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia x na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2026 r. sygn. akt V SA/Wa 3759/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi x na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7 października 2025 r. nr DIH-2 Nr 28.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków w zakresie monitorowania i kontrolowania jakości paliw postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 marca 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 3759/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania zaskarżonej przez x (dalej: "skarżąca") decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 7 października 2025 r., nr DIH-2 Nr 28.2025, w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków w zakresie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Wniosek nie zawierał uzasadnienia. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), WSA w Warszawie stwierdził, że wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ nie zawierał żadnego uzasadnienia. Sąd I instancji wyjaśnił, że to wnioskodawcę obciąża obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, a sąd administracyjny nie jest zobligowany do dokonywania w tej materii jakichkolwiek ustaleń z urzędu. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Jak wskazano w uzasadnieniu zażalenia, nie ulega wątpliwości, że ciężar uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Jednakże brak odrębnego, wyraźnie wyodrębnionego uzasadnienia wniosku nie zwalnia sądu z obowiązku dokonania oceny, czy przesłanki wstrzymania wykonania aktu nie wynikają z treści samej skargi oraz akt sprawy. Sąd całkowicie pominął okoliczność, że charakter zaskarżonej decyzji - nakładającej na skarżącą obowiązek pokrycia kosztów badań laboratoryjnych - wiąże się z koniecznością poniesienia realnego i wymiernego ciężaru finansowego jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy przez sąd. Już sama natura tego obowiązku wskazuje na możliwość powstania znacznej szkody majątkowej po stronie skarżącej. Co więcej, wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi rodzi ryzyko powstania trudnych do odwrócenia skutków. Nawet w przypadku uchylenia decyzji odzyskanie uiszczonych kwot może być długotrwałe i wymagać prowadzenia odrębnych postępowań, co w praktyce oznacza czasowe, lecz istotne pozbawienie skarżącej środków finansowych. Sąd I instancji ograniczył się wyłącznie do formalnej oceny braku uzasadnienia wniosku, nie analizując w ogóle charakteru zaskarżonej decyzji ani jej potencjalnych skutków dla skarżącej. Tymczasem postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu ma na celu zapewnienie realnej ochrony tymczasowej i nie powinno być prowadzone w sposób nadmiernie sformalizowany, prowadzący do iluzoryczności tej instytucji. Choć WSA powołał się na brak obowiązku wzywania strony do uzupełnienia wniosku, nie oznacza to, że może całkowicie pominąć ocenę materialnych przesłanek jego uwzględnienia, jeżeli wynikają one z akt sprawy lub charakteru zaskarżonego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako oczywiście bezzasadne podlegało oddaleniu. Sąd I instancji, rozpoznając wniosek skarżącej, przyjął prawidłowe założenie, że uwzględnienie żądania wstrzymania zaskarżonej decyzji w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest możliwe tylko wtedy, gdy zostaną ujawnione i wskazane przez wnioskodawcę szczególne okoliczności realizujące przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności związane z wykonaniem zaskarżonego aktu mogą zostać ocenione jako świadczące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki materialne uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wymagające od strony co najmniej uprawdopodobnienia, odwołują się zatem do takich okoliczności faktycznych związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu, które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków. W związku z powyższym należy podzielić ocenę Sądu I instancji, który stwierdził, że zawarty w skardze wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie zawierał argumentacji konkretyzującej ustawowe przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., jak również że sąd administracyjny nie ma obowiązku wyręczania strony poprzez ustalanie z urzędu argumentów przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Skarżąca, która w zażaleniu powołuje się na powinności sądu, sama uniemożliwiła mu rozważenie zastosowanie instytucji, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. – w szczególności nie przedstawiła dokumentów, z których wynikałaby jej aktualna sytuacja finansowa i które potwierdzałyby tezę o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia jej znacznej szkody majątkowej wskutek wykonania decyzji w przedmiocie kary pieniężnej. Tym samym przedstawiony w zażaleniu wywód skarżącej nie mógł podważyć zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. ----------------------- 2