II GZ 351/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Miasta [..] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Po 924/16 w zakresie uchylenia postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności i wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności oraz zwrotu wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi M.G. i A.G. na czynność Miasta [..] z dnia [..] czerwca 2016 r. w przedmiocie dokonania ogłoszenia o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego opublikowanego w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w [..] oraz Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Po 924/16 w sprawie ze skargi M.G.J., A.G. na czynność Miasta [..] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ogłoszenia o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu drogowego, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2016 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności, wstrzymał wykonanie zaskarżonej czynności oraz zwrócił kwotę 100 złotych tytułem wpisu od zażalenia. W rozpoznawanej sprawie M.G.J. i A.G. złożyli skargę na czynność organizatora publicznego transportu zbiorowego - Miasta [...], polegającą na dokonaniu ogłoszenia o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, opublikowanego w dniu [...] czerwca 2016 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w K. oraz w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W skardze tej złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności w całości na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali na nieprawidłowości związane z ogłoszeniem z dnia [..] czerwca 2016 r. oraz z samym przekazaniem Miastu K. kompetencji sąsiednich powiatów w zakresie organizacji, planowania i zarządzania publicznym transportem zbiorowym. Kontynuowanie przez Miasto K. procedury zawarcia umowy w trybie bezpośrednim mogłoby, zdaniem wnioskodawców, doprowadzić do wyrządzenia im nieodwracalnej szkody w znacznych rozmiarach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. odmawiając wstrzymania zaskarżonej czynności stwierdził, że rozpoznawanie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej nie może wiązać się z oceną treści zaskarżonej czynności. Oznaczałoby to bowiem konieczność zbadania w określonym stopniu istoty sprawy i dokonanie swoistego przedsądu. Sąd I instancji mając na uwadze powyższe uznał, że samo tylko twierdzenie wnioskodawców, że wykonanie zaskarżonej czynności mogłoby doprowadzić do wyrządzenia im nieodwracalnej szkody jest gołosłowne. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o jego uchylenie i wstrzymanie zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu zażalenia wskazali, że kontynuowanie przez Miasto K. procedury w oparciu o zaskarżoną czynność doprowadzi do powierzenia wykonywania przewozów o charakterze użyteczności publicznej w całości spółce PKS K. S.A. z pominięciem podmiotów prywatnych w tym skarżących. W takiej sytuacji w praktyce zostaną oni bowiem pozbawienia możliwości kontynuowania prowadzonej dotychczas działalności, co z pewnością należy uznać za zdarzenie powodujące wyrządzenie im znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 r. rozpoznając zażalenie w trybie autokontroli na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. uchylił postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2016 r., wstrzymał wykonanie zaskarżonej czynności, a także zwrócił kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia. Sąd I instancji uznał, że skarżący uprawdopodobnili zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności. Przede wszystkim pełnomocnik skarżących uprawdpodobnił zaistnienie sytuacji, w której kontynuowanie przez organizatora procedury w oparciu o zaskarżoną czynność doprowadzi do powierzenia przewozów o charakterze użyteczności publicznej w całości innemu podmiotowi, z pominięciem skarżących. Wysoce prawdopodobne jest to, że w przypadku wykonania zaskarżonej czynności skarżący zostaną pozbawieni możliwości kontynuowania prowadzonej dotychczas działalności, co należy uznać za zdarzenie powodujące niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Równocześnie pełnomocnik wnioskodawców przedstawił skalę potencjalnych szkód, jakie mogą powstać w wyniku realizacji zaskarżonej czynności, poprzez odwołanie się do wymiernych w tym względzie wskaźników – kwot uzyskiwanych przez skarżących dopłat z tytułu stosowania ulg ustawowych. Twierdzenia te w opinii WSA znajdują uzasadnienie w przedłożonych do akt dokumentach – treści załączników nr 25 i 31 do skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Miasto K. na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniosło o jego uchylenie w całości, ewentualnie na wypadek uwzględnienia skargi przez Sąd wniosku z punktu 1 na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał to postanowienie. Postanowieniu zarzuciło naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że należy wstrzymać zaskarżoną czynność Organizatora, gdyż stwarza to niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, która to błędna wykładnia skutkowała nieuprawnioną zmianą zaskarżonego postanowienia z dnia 3 listopada 2016 r. i wydaniem postanowienia w dniu 8 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie Miasta K. należało uwzględnić lecz z innych przyczyn niż w nim wskazane, co skutkowało uchyleniem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r. (sygn. akt III SA/Po 924/16). Na mocy kompetencji przyznanych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w art. 188 p.p.s.a. Sąd rozpoznający sprawę, rozstrzygnął jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r. zostało wydane w wyniku autokontroli tego Sądu dokonanej w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a. Sąd ten uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2016 r. i wstrzymał wykonanie zaskarżonej czynności. Wobec powyższego w sytuacji zastosowania trybu z art. 195 § 2 p.p.s.a. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2016 r. wydane jako pierwsze traci moc bowiem sprawa z wniosku o wstrzymanie zaskarżonej czynności została rozpoznana na nowo na skutek wydania postanowienia WSA z dnia 8 lutego 2017 r. Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Zatem można wstrzymać akt lub czynność jeszcze nie wykonaną, a także nadającą się do wykonania. Wobec tego decyzje lub czynności już wykonane, a także które nie nadają się do wykonania, nie mogą zostać wstrzymane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 r. wstrzymując zaskarżoną czynność Miasta K. uznał, że skarżący uprawdopodobnili zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec tego należy przyjąć, że Sąd I instancji merytorycznie zbadał czy w sprawie występują przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest nieprawidłowe. W rozpoznawanej sprawie M.G.J. i A.G. złożyli skargę na czynność organizatora publicznego transportu zbiorowego - Miasta K., polegającą na dokonaniu ogłoszenia o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, opublikowanego w dniu [...] czerwca 2016 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w K. oraz w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W skardze tej złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności w całości na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej podnieśli, że ogłoszenie zmieniające z dnia 30 czerwca 2016 r. stanowi jeden z obligatoryjnych elementów postępowania w przedmiocie zawarcia umowy na świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Kontynuowanie przez Miasto K. procedury zawarcia umowy w trybie bezpośrednim mogłoby doprowadzić do wyrządzenia skarżącym nieodwracalnej szkody w znacznych rozmiarach. Do skargi załączyli m.in. jedynie wydruk ogłoszenia o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, opublikowanego w dniu [..] czerwca 2016 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem [...] (k. 192 akt sądowych). W aktach sprawy jako załącznik do odpowiedzi na skargę znajduje się również wydruk ogłoszenia o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta K. jednakże bez daty ukazania się ogłoszenia (k. 191 akt sądowych) Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu ustalił, że powyższe ogłoszenie o zmianie ogłoszenia zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w K. opublikowano w dniu [...] czerwca 2016 r. Zarządzeniem z dnia 26 lipca 2017 r. dołączono do akt sprawy wydruki ze strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Miasta K. poświadczające powyższe okoliczności. Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, że wobec powyższej czynności nie można zastosować ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. i wstrzymać jej wykonania bowiem zaskarżona czynność polegająca na dokonaniu przez Miasto K. ogłoszenia o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, została w dniu 30 czerwca 2016 r. już opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w K. oraz w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - zatem czynność ta została wykonana. Mając powyższe na uwadze zupełnie nieuzasadnionym była ocena merytorycznych przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec już dokonanej czynności. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności przez Sąd I instancji nastąpiło zatem z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. i dlatego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny - ze względów ekonomiki procesowej - rozpoznał wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności, uznając - z powodów wyżej wskazanych - że jest on niezasadny. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności.