II GZ 341/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 96/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. W. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 4 grudnia 2023 r. nr 197/2023/II w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2024 r., sygn. III SA/Łd 96/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę B. W. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 4 grudnia 2023 r. Nr 197/2023/II w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że B. W. pismem z dnia 7 stycznia 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 4 grudnia 2023 r. Pismem z dnia 13 lutego 2024 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zostało doręczone skarżącej w dniu 19 lutego 2024 r. Pismem z dnia 27 lutego 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej: 29 lutego 2024 r.) skarżąca wskazał swój numer PESEL oraz wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SPP/Łd 23/24 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W świetle powyższego Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia w terminie braku formalnego. Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie skierowane do skarżącej wezwanie do wskazania numeru PESEL doręczono w dniu 19 lutego 2024 r. Wyznaczony przez sąd siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku skargi upłynął zatem w dniu 26 lutego 2024 r. Tymczasem dopiero w dniu 29 lutego 2024 r. skarżąca nadała w placówce pocztowej pismo, w którym wskazała swój numer PESEL oraz złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z tego względu Sąd I instancji uznał, że nałożony na stronę obowiązek nie został wykonany w terminie, w wyniku czego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżąca wniosła ponadto o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały uiszczone w całości, ani w części, przy uwzględnieniu stawek pełnomocników z wyboru. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 243 § 1 w zw. z art. 244 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz niewzięcie pod uwagę wynikających z tych przepisów skutków związanych z faktem złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy i odrzucenie skargi w dniu 20 maja 2024 r., mimo, że skarżąca pismem z dnia 29 lutego 2024 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zaś pełnomocnik z urzędu o swoim ustanowieniu dowiedział się w dniu 21 maja 2024 r. (w dniu odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny), co tym samym pozbawiło możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi przed odrzuceniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a w konsekwencji pozbawiło skarżącą prawa do uzyskania pomocy prawnej i rozpoznania sprawy, a tym samym prawa strony do sprawiedliwego procesu, II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie naruszenia ogólnego prawa do sądu, a także w zakresie naruszenia statuowanego tym przepisem prawa strony do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przepis art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. stanowi ponadto, że pismo strony powinno zawierać - w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonane przez Sąd I instancji ustalenia i wyciągnięte z nich wnioski są prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że skarżąca została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, mianowicie do podania numeru PESEL. Sąd I instancji w wezwaniu z dnia 13 lutego 2024 r. wyznaczył na to siedmiodniowy termin informując o skutkach prawnych jego niedotrzymania, tj. odrzuceniu skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 27 lutego 2024 r. skarżąca podała swój numer PESEL. Przedmiotowe pisma nadano w placówce pocztowej w dniu 29 lutego 2024 r., zatem po upływie wyznaczonego przez Sąd I instancji terminu. W świetle powyższego, nie można zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że Sąd I instancji pozbawił skarżąca prawa do sądu, gdyż wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych i pouczył o skutkach jego nieuzupełnienia. Podanie numeru PESEL stanowi niezbędny warunek prowadzenia dalszego postępowania i rozpoznania skargi przez sąd administracyjny (zob. uchwała NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. II GPS 3/22). Ponadto nie jest tak jak wskazano w zażaleniu, że pozbawiono stronę możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Skarżąca skorzystała z tego prawa, natomiast postanowieniem z dnia 14 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowej skargi, zaś bez znaczenia z punktu widzenia podstaw oraz przesłanek orzekania w tej kwestii jest to, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony przed odrzuceniem skargi. W rekapitulacji należy więc stwierdzić, że skoro wobec braków formalnych skargi nie można było nadać jej prawidłowego biegu, co skutkowało wezwaniem strony – na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. – do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, to niewykonanie tego wezwania w wyznaczonym terminie aktualizując przesłanki stosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skutkowało odrzuceniem skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.