II GZ 339/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 758/24 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 18 stycznia 2024 r., nr POWII.503.137.2023.KSI.4 w przedmiocie cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2024 r wniosku R. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu z 23 października 2023 r. nr WIF-WR-I.8520.3.10.2023 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 18 stycznia 2024 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu z 23 października 2023 r. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, R. P. (dalej: Skarżący) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą R. P. J. I., wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Skarżący we wniosku wskazał, że zachodzi niebezpieczeństwo zakończenia prowadzonej działalności, a w konsekwencji utraty głównego źródła utrzymania jego i rodziny. Skarżący przedstawił wykaz kosztów związanych z przedmiotową apteką, które muszą być ponoszone pomimo wstrzymania działalności apteki oraz szacunkowe koszty utylizacji przeterminowanych leków. Ponadto, Skarżący podkreślił, że dalsza praca apteki jest korzystna dla pacjentów. Do wniosku Skarżący załączył wykaz kosztów przedmiotowej apteki za styczeń 2024 r. (ok. 14.000 zł), wydruki przelewów za czynsz, ZUS, Urząd Skarbowy i media, listy płac, podatkową księgę przychodów i rozchodów za grudzień 2023 r., wykaz leków na magazynie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonania zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu. Zdaniem Sądu I instancji, Skarżący szeroko uzasadniając wniosek wystarczająco uprawdopodobnił, iż w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił argumentację Skarżącego, iż brak wstrzymania zaskarżonej decyzji spowoduje skutek trudny do odwrócenie w postaci utraty zaufanych pracowników. Ponadto, w opinii Sądu I instancji, Skarżący uprawdopodobnił, że natychmiastowe zaprzestanie prowadzenia apteki oznacza dla niego utratę przychodów i płynności finansowej, przy jednoczesnym ponoszeniu stałych kosztów utrzymania działalności. Za wstrzymaniem decyzji w opinii Sądu przemawiało również wysoki koszt utylizacji produktów leczniczych znajdujących się na stanie magazynowym apteki w momencie wydania decyzji organu I instancji oraz utrata przez Skarżącego głównego źródła dochodu. W podstawie orzeczenia wskazano art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."). Główny Inspektor Farmaceutyczny zaskarżył w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz wniósł o wstrzymanie jego wykonania. W zażaleniu organ podniósł, że zaprzestanie działalności jest normalną konsekwencją cofnięcia zezwolenia na prowadzenia apteki, a Skarżący prowadzi inne przedsięwzięcia biznesowe. Skarżący w odpowiedzi na zażalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie zażalenia. Postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjne odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zamknięty katalog przesłanek pozytywnych w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa ww. regulacji, należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony (patrz postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 370/12). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem przez pojęcie "wyrządzenia znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.). Główny Inspektor Sanitarny w swoim zażaleniu podniósł, że zaprzestanie działalności jest normalną konsekwencją cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, a więc powołanie się na normalne następstwa wykonania decyzji administracyjnej nie daje podstaw do zastosowania środka ochrony w postaci wstrzymania jej wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt II GZ 159/22, iż "istotnie, każda decyzja cofająca zezwolenie pociąga za sobą dolegliwość w postaci konieczności zaprzestania objętej zezwoleniem działalności. Jednak samo to, że zaprzestanie prowadzenie działalności stanowi konsekwencję wydanej decyzji, nie przesądza, że wykonanie takiej decyzji nie powoduje skutków czy szkody, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.". Ponadto, w części orzecznictwa dominuje pogląd, iż z samej istoty decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki wynika, że jej wykonanie, co do zasady, spowoduje ziszczenie się przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, tj. spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. W przypadku zaprzestania prowadzenia działalności, strona straci bowiem wpływy ze sprzedaży leków, a więc zaburzona zostanie jej płynność finansowa (por. np. postanowienia NSA z dnia: 14 października 2021 r., sygn. akt II GZ 327/21; 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 366/20; 12 czerwca 2018 r.; 18 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 488/16). Wykonanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej może również spowodować dla skarżącej skutki odnośnie do zatrudnienia pracowników. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie nie można było również nie uwzględnić okoliczności wpływających również na inne osoby niż Skarżący, czyli pracownika zatrudnionego w aptece. W ocenie Sądu, brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwolnienia pracownika, który utraci źródło dochodu, a Skarżący jako pracodawca utraci zaufanego pracownika, którego zatrudnianie jest szczególnie istotne przy prowadzeniu apteki. Odnosząc się natomiast do faktu, że Skarżący poza aptekami prowadzi jeszcze inne przedsięwzięcia biznesowe, to fakt ten nie podważa możliwości wyrządzenia znacznej szkody majątkowej Skarżącemu w przypadku wykonania decyzji. Należy uwzględnić, że dochód z tytułu prowadzenia apteki stanowił główne źródło przychodu Skarżącego i jego rodziny. W ocenie NSA, uzasadnienie wniosku jak również znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w sposób wystraczający uprawdopodobniały przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy podkreślić, że możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej uzależniona jest od uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. skutków wykonania decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.