II GZ 334/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. S.A. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 379/23 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. S.A. we W. na decyzję Ministra Finansów z dnia 2 stycznia 2023 r. nr IF13.722.2.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 maja 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 379/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek C. Bank Polska S.A. we W. (dalej "skarżąca") o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Finansów z 2 stycznia 2023 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca faktycznie nie uczyniła zaskarżonej decyzji, na podstawie której została zobowiązana do zapłaty kary pieniężnej w wysokości 7 000 000 zł, ale wynikający z ustawy obowiązek publikacji informacji o instytucji obowiązanej oraz zakresie naruszenia przepisów ustawy przez tę instytucję w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Spółka wskazała, że powodem złożenia wniosku nie są aspekty finansowe, ale ewentualne skutki reputacyjne, które mogą dotyczyć Spółki w następstwie publikacji informacji o wydanej decyzji. Zdaniem WSA, wynik postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej pieniężnej nie miał wpływu na wykonanie przez organ administracji art. 152 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1124 ze zm.; dalej "ustawa AML"), zgodnie z którym Generalny Inspektor publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych informacje o wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie nałożenia kary administracyjnej. Sąd stwierdził, że obowiązek publikacji decyzji ostatecznej o nałożeniu kary pieniężnej wynikał z przepisów ustawy AML i nie został nałożony na skarżącą przez organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił przy tym, że przedmiotem zaskarżonej decyzji było nałożenie kary administracyjnej w formie kary pieniężnej (art. 150 ust. 1 pkt 5), a nie nałożenie kary administracyjnej w postaci publikacji informacji o instytucji obowiązanej oraz zakresie naruszenia przepisów ustawy przez tę instytucję w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 150 ust. 1 pkt 1). Ponadto, Sąd uznał, że wskazane jako uzasadnienie wniosku "straty reputacyjne", które w ocenie skarżącej mogły wystąpić w związku publikacją informacji o wydaniu decyzji ostatecznej i spowodować znaczną szkody, miały charakter strat hipotetycznych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, brak wytłumaczenia skarżącej przesłanek i okoliczności, na podstawie których WSA w Warszawie uznał, że argumentacja podnoszona przez skarżącą miała charakter hipotetyczny; II. przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. napuszenie art. 152 ust. 1 ustawy AML poprzez jego błędną wykładnię skutkującą oddaleniem wniosku skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w doktrynie przyjmuje się, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienia NSA z 16.08.2011 r., I FZ 142/11; z 7.10.2011 r., II OZ 881/11; z 26.09.2013 r., II OZ 791/13, dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2019 r., s. 418). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie niniejszym wykonanie zaskarżonej decyzji nie może mieć skutku w postaci obowiązku publikacji o wydanej decyzji. Należy stwierdzić, że art. 150 ust. 1 ustawy AML przewiduje następujące kary administracyjne: 1) publikację informacji o instytucji obowiązanej oraz zakresie naruszenia przepisów ustawy przez tę instytucję w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych; 2) nakaz zaprzestania podejmowania przez instytucję obowiązaną określonych czynności; 3) cofnięcie koncesji lub zezwolenia albo wykreślenie z rejestru działalności regulowanej; 4) zakaz pełnienia obowiązków na stanowisku kierowniczym przez osobę odpowiedzialną za naruszenie przez instytucję obowiązaną przepisów ustawy, przez okres nie dłuższy niż rok; 5) karę pieniężna. Niezależnie od tego przepis art. 152 ust. 1 ustawy ALM stanowi, że Generalny Inspektor publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych informacje o: 1) wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie nałożenia kary administracyjnej, 2) wniesieniu skargi na decyzję, o której mowa w pkt 1, 3) orzeczeniach zapadłych w wyniku rozpatrzenia skargi, o której mowa w pkt 2 - w tym dane identyfikacyjne instytucji obowiązanej, na którą nałożono karę administracyjną, rodzaj i charakter naruszenia przepisów ustawy oraz rodzaj lub wysokość nałożonej kary administracyjnej. Wobec tego należy stwierdzić, że obowiązek ujawnienia informacji o naruszeniu przez podmiot przepisów AML może wynikać z dwóch przepisów – stanowić karę administracyjną (art. 150 ust. 1 pkt 1 ustawy AML) albo konsekwencję wydania decyzji w sprawie nałożenia decyzji, wniesienia skargi na taką decyzję oraz wydania orzeczenia co do skargi (art. 152 ust. 1 cyt. ustawy). Jeżeli postawą opublikowania informacji będzie art. 150 ust.1 pkt 1 ustawy AML, możliwe jest wstrzymanie jej wykonania na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast udzielenie ochrony tymczasowej w stosunku do decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie może skutkować uniemożliwieniem opublikowania informacji, o której mowa w art. 152 ust. 1 ustawy AML. Należy bowiem stwierdzić, że wykonanie decyzji, o której mowa w art. 150 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy AML obejmuje jedynie zapłatę kary pieniężnej określonej w tym przepisie. Obowiązek opublikowania w BIP informacji o wydaniu ostatecznej decyzji nie stanowi wykonania ww. decyzji, a jedynie konsekwencję jej wydania, wynikającą z art. 152 tej ustawy. Skoro więc odrębny przepis prawa nakazuje opublikowanie informacji o wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie nałożenia kary administracyjnej, to nie można przyjąć, że dopuszczalne jest uchylenie tego skutku na mocy postanowienia Sądu o udzieleniu ochrony tymczasowej wobec decyzji wydanej w oparciu o art. 150 ustawy AML. Z tego powodu należało przyznać rację Sądowi pierwszej instancji, że wskazane we wniosku spółki argumenty nie mogły stanowić podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosiły się one bowiem jedynie do konsekwencji wydania tej decyzji, jaką jest opublikowanie informacji o wydanej decyzji w BIP i ew. skutków tej czynności, a nie bezpośrednio do skutków wykonania zaskarżonej decyzji, czyli do skutków uiszczenia określonej tą decyzją kary pieniężnej. W konsekwencji, zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że argumenty odnoszące się do skutków opublikowania informacji o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej nie mogły stanowić podstawy udzielenia ochrony tymczasowej. Nie ma przy tym znaczenia, jak poważne – zdaniem spółki – konsekwencje może mieć opublikowanie informacji z art. 152 ust. 1 ustawy AML. Zdaniem NSA, powyższe wynikało z zaskarżonego postanowienia, więc nie było podstaw do stwierdzenia uchybienia art. 61 § 3 p.p.s.a Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.