II GZ 333/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 193/23 w zakresie odrzucenia skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2022 r. nr 1801-IOA.4246.91.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 193/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a."), odrzucił skargę M.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 2 grudnia 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Wnosząc skargę na opisaną wyżej decyzję, skarżący wniósł jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z 14 marca 2023 r., sygn. akt II SPP/Rz 26/23, referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Od postanowienia tego nie został złożony sprzeciw. W związku z tym zarządzeniem z 21 kwietnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 3000 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 9 maja 2023 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu od złożonej skargi, wobec czego skarga podlegała odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 230 § 1 i 2 oraz art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w jego ocenie odmowa przyznania prawa pomocy w postaci całkowitego zwolnienia od wpisu od wniesionej skargi na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 300 000 zł realizowanej obecnie w postępowaniu egzekucyjnym powoduje, że skarżący został pozbawiony prawa do merytorycznego rozpoznania jego sprawy. Skarżący dodał, że organ administracyjny wydał kilkadziesiąt podobnych decyzji, które zostały zaskarżone i w przypadku których sąd również odmówił stronie przyznania prawa pomocy, mimo że nie jest ona w stanie ponieść kosztów. Zdaniem skarżącej wskazuje to, że sąd jednak błędnie rozpoznał wnioski o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a oceny tej nie podważają zarzuty i twierdzenia podniesione w zażaleniu. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od skargi jako pisma wszczynającego postępowanie pobierany jest wpis, który należy uiścić przy wniesieniu skargi do sądu (art. 219 § 1 w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Brak wpisu traktowany jest jako szczególny brak formalny skargi, którego stwierdzenie obliguje sąd do wezwania strony skarżącej do uiszczenia wpisu w podanej kwocie w ustawowym terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Niezastosowanie się do wezwania obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że w związku z wniesieniem skargi na decyzję skarżący wniósł o zwolnienie go z kosztów sądowych. W związku z pozostawieniem bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu, który pomimo tego nie uiścił wpisu. Powyższych okoliczności skarżący nie kwestionuje, natomiast podnosi, że skutkiem odmowy przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych (wpis od skargi) jest pozbawienie go prawa do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji. W ocenie NSA w tych okolicznościach prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, bowiem pomimo wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący w zakreślonym siedmiodniowym terminie, który upłynął 16 maja 2023 r., nie uiścił wpisu. Należy podkreślić, że upływ terminu jest okolicznością obiektywną, dlatego motywy zażalenia odnoszące się do skutków odmowy przyznania stronie prawa pomocy nie mogły zostać uwzględnione (por. np. postanowienie NSA z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II GZ 191/23). Zdaniem NSA, skoro skarżący, pomimo prawidłowo sformułowanego i doręczonego wezwania, nie uiścił wpisu od skargi, to zasadnie Sąd pierwszej instancji skargę tę odrzucił na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., NSA orzekł o oddaleniu zażalenia.