II GZ 331/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 714/22 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 14 września 2022 r. nr SKO-5226/130-Kom/22 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 714/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 14 września 2022 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie i zwrócił uiszczony wpis od skargi. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że postanowieniem z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II SPP 87/22, referendarz sądowy odmówił M.K. (dalej "skarżąca") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Zarządzeniem z 14 marca 2023 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie doręczono 21 marca 2023 r., termin do jego uiszczenia upływał 28 marca 2023 r., a skarżąca wpłaciła tę kwotę 30 marca 2023 r., czyli 2 dni po upływie terminu do dokonania tej czynności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie oraz o zwolnienie z kosztów sądowych i prawnika z urzędu. Wskazała, że powinna była zostać zwolniona z kosztów postępowania, co nie nastąpiło. Wobec tego musiała pożyczyć pieniądze na uiszczenie wpisu, co udało jej się 30 marca 2023 r., ponieważ pożyczkodawca szybciej nie mógł jej udzielić pożyczki. W piśmie z 31 lipca 2023 r. skarżąca podniosła, że Sąd nie zwrócił jej 200 zł, co oznacza, że sprawa została opłacona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak wynika z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należy wpis. W sytuacji braku wpisu, przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby uiścił w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania wpis, pod rygorem jej odrzucenia. Z uwagi na to, że skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, a referendarz sądowy odmówił przyznania jej prawa pomocy, sędzia WSA w Gorzowie Wielkopolskim wezwał ją do uiszczenia wpisu sądowego, określając termin do zapłaty i rygor niezastosowania się do zarządzenia. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona dorosłemu domownikowi skarżącej 21 marca 2023 r. Taki sposób doręczenia pisma jest zgodny z art. 72 § 1 p.p.s.a. i wywołuje skutki prawne jak doręczenie osobiście skarżącej. Wobec tego skarżąca zobowiązana była do uiszczenia wpisu sądowego do 28 marca 2023 r., czego nie dokonała. Wobec tego należało uznać, że skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi w terminie określonym w zarządzeniu z 14 marca 2023 r., a więc Sąd zobowiązany był do odrzucenia skargi. Nie mogło zostać uwzględnione przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca uiściła wpis od skargi 30 marca 2023 r., czyli 2 dni po upływie terminu do dokonania tej czynności. NSA podziela stanowisko WSA, że uiszczenie wpisu po terminie jest równoznaczne z jego nieuiszczeniem. Nie miało więc znaczenia, że skarżąca wpłaciła 200 zł na rzecz WSA w Gorzowie Wielkopolskim 30 marca 2023 r. Również powody, dla których dopiero wtedy doszło do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, nie mogły być badane w toku postępowania z zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Odnosząc się do stanowiska skarżącej wyrażonego w piśmie z 31 lipca 2023 r., NSA wskazał, że wpis sądowy zostanie skarżącej zwrócony po uprawomocnieniu się postanowienia WSA o odrzuceniu skargi, a więc na gruncie niniejszej sprawy po wydaniu postanowienia NSA oddalającego zażalenie na to postanowienie oraz po zwrocie akt sądowych do WSA w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.