II GZ 330/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Stowarzyszenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 336/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 22 czerwca 2018 r. (sygn. akt II SA/Gl 336/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), odmówił Stowarzyszeniu A (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] lutego 2018 r., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] września 2017 r. o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 6043,40 zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. WSA wskazał, że skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazano na dotkliwy charakter kary i podniesiono, że skarżący nie dysponuje zbyt dużym majątkiem, wobec czego wykonanie decyzji już na tym etapie postępowania grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący dodał, że prowadzi szereg działań społecznych, na zasadzie non-profit, a konieczność zapłaty nałożonej kary przekreśli jego dalszą przyszłość i działalność. Zdaniem WSA, skarżący nie uprawdopodobnił na czym konkretnie miałoby polegać spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenie znacznej szkody, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja spowoduje dla skarżącego konsekwencje, o jakich mowa w art. 61 § 3 ppsa. WSA podkreślił, że w sytuacji korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy należność objęta zaskarżoną decyzją będzie podlegać zwrotowi, co z kolei będzie prowadzić do bezpośredniego przywrócenia stanu poprzedniego. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA. Wniósł o "całkowite uchylenie decyzji samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach". Skarżący stwierdził w szczególności, że WSA wprawdzie dostrzegł fakt charytatywnej i niemal bezgotówkowej działalności skarżącego, niemniej nie dostrzegł, że konieczność zapłacenia tak wysokiej, a jednocześnie niesprawiedliwej kary, z wysokim prawdopodobieństwem może doprowadzić do całkowitej likwidacji skarżącego - z oczywistą szkodą dla lokalnej społeczności. Skarżący oświadczył, że funkcjonuje w oparciu o charytatywną działalność członków oraz niewielkie składki członkowskie (wynoszące zaledwie kilkaset złotych rocznie), które to środki są wydawane na sprawy okolicznościowe związane z życiem miasta. Zdaniem skarżącego, konieczność zapłacenia kwoty wielokrotnie przekraczającej roczny obrót skarżącego jest nie tylko niemożliwa z powodów czysto pragmatycznych, ale i jednocześnie doprowadzi do jego smutnego końca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 6043,40 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kwoty 6043,40 zł może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty jego do sytuacji majątkowej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącego, że w jego przypadku zapłata wspomnianej kwoty może rzeczywiście doprowadzić do jego likwidacji. W tym zakresie nie może być wystarczające oświadczenie w skardze do WSA, że skarżący "nie dysponuje zbyt dużym majątkiem" i że wysokość kary "jest dość znaczna, jak dla organizacji społecznej nie prowadzącej działalności gospodarczej". Z tego względu za prawidłową należy uznać ocenę WSA, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż w tej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 ppsa, umożliwiające zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślenia na koniec wymaga, że na obecnym etapie postępowania (obejmującym rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji) sąd administracyjny (zarówno WSA, jak i Naczelny Sąd Administracyjny) nie bada zasadności skargi, a więc nie ocenia legalności zaskarżonej decyzji. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny zostały bowiem wyraźnie określone w art. 61 § 3 ppsa i nie obejmują one badania zasadności skargi w toku postępowania wpadkowego, dotyczącego rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. W związku z tym podniesione w zażaleniu argumenty, mające świadczyć o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie podlegały rozważeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie. PG