II GZ 33/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komitetu Wyborczego [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1596/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Komitetu Wyborczego [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 19 marca 2024 r., nr O/OL.Z-3.4341.13.2024.2.UT w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: "WSA", "Sądem pierwszej instancji") postanowieniem z 8 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1596/24, odrzucił skargę Komitetu Wyborczego [...] (dalej zwanej "skarżący", "Komitet") na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z 19 marca 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skargę podpisał T. B., pełnomocnik finansowy Komitetu dołączając do skargi pełnomocnictwo z 1 lutego 2024 r. udzielone przez pełnomocnika wyborczego Komitetu – K. S., obejmujące swym zakresem reprezentowanie skarżącego "przed organami administracji publicznej we wszelkich sprawach dotyczących wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie materiałów wyborczych bez zgody zarządcy drogi". Do skargi dołączono także Uchwałę nr [...] z 10 sierpnia 2023 r. w sprawie przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego i o zamiarze samodzielnego zgłaszania list kandydatów na posłów i kandydatów na senatorów w wyborach zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. Zarządzeniem z 22 maja 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa upoważniającego do działania w imieniu skarżącego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W piśmie z 20 czerwca 2024 r., pełnomocnik finansowy, odwołując się do art. 86 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2408, dalej: "k.w.") wskazał, że to ustawa przesądza o sposobie reprezentacji komitetów wyborczych i ponownie dołączył pełnomocnictwo udzielone przez pełnomocnika wyborczego Komitetu, obejmujące swym zakresem reprezentowanie skarżącego przed organami administracji publicznej oraz Uchwałę nr [...]. Wskazanym na wstępie postanowieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi, wskazując, że przedstawione Sądowi pełnomocnictwo nie upoważniało T. B. do podejmowania w imieniu skarżącego czynności przed sądem administracyjnym. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu postawił zarzut naruszenia prawa procesowego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w postaci przepisów art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 37 § 1 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. skutkujące błędnym uznaniem, że pełnomocnictwo udzielone T. B. przez Pełnomocnika Wyborczego KW dotyczyło jedynie postępowania przed organami administracji publicznej, podczas gdy obejmowało ono także upoważnienie do działania w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Skarżący podniósł, że przełożone pełnomocnictwo było dwuzakresowe i obejmowało upoważnienie do działania reprezentacji przed organami administracji publicznej, a także przed sądami administracyjnymi. Do zażalenia został dołączony dokument pełnomocnictwa, obejmującego swoim zakresem upoważnienie do działania reprezentacji przed organami administracji publicznej, a także przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazania wymaga, że Sąd pierwszej instancji, w zaskarżonym orzeczeniu prawidłowo przywołał brzmienie przepisów mających zastosowanie w sprawie tj. art. 37 § 1, art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej zwanej: "p.p.s.a.") stąd też NSA nie będzie powtarzał ich treści. Okoliczność wynikająca z jedynego podniesionego w zażaleniu zarzutu, odnosząca się w istocie do błędnego uznania, że pełnomocnictwo, jakie skarżący dołączył do skargi, a następnie przedstawił w konsekwencji wezwania do usunięcia braku formalnego skargi, dotyczyło jedynie postępowania przed organami administracji publicznej, nie znajduje potwierdzenia w aktach postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w istocie skarżący – na wezwanie Sądu pierwszej instancji dołączył ten sam dokument pełnomocnictwa, jaki został załączony do wniesionej skargi, a odmienny od tego, jaki przesłał wraz z wniesionym zażaleniem. Pełnomocnictwo to nie obejmowało swoim zakresem upoważnienia do występowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślenia przy tym wymaga, że postępowanie sądowoadministracyjne jest odrębne od postępowania administracyjnego. Z tego powodu przez "pierwszą czynność w sprawie", o której mowa w art. 37 § 1 p.p.s.a., należy rozumieć czynność polegającą na wszczęciu postępowania przez wniesienie skargi (por. J. Drachal, J.Jagielski, M. Cherka, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2019 r., str. 256). Jej wniesienie przez podmiot reprezentowany przez pełnomocnika wymaga zatem złożenia stosownego pełnomocnictwa do akt sądowych, obejmującego swoim zakresem prawo do reprezentacji podmiotu do występowania przed sądami administracyjnymi lub konkretnym wojewódzkim sądem administracyjnym. Nie można było przyjąć, że skoro pełnomocnictwo umożliwiało reprezentację skarżącego przed organami administracji publicznej, to możliwe było również występowanie przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nie jest organem administracji publicznej. Tym samym w związku z brakiem przedłożenia właściwego (zakresowo) dokumentu pełnomocnictwa do skargi, zasadnie Sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi. Skoro pełnomocnik w podanym terminie nie uzupełnił tego braku, w rezultacie zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Taka sekwencja działań Sądu pierwszej instancji jest zgodna z powołanym art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i nie naruszała prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Prawo do sądu nie zostało bowiem ograniczone, lecz to brak zrealizowania wezwania skierowanego przez sąd do strony wnoszącej skargę skutkował nakazem odrzucenia skargi. Tym samym podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia przepisów postepowania, a także argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.