II GZ 33/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca) Sędziowie NSA Stefan Babiarz WSA (del.) Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosków sędziów Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyłączenie w sprawie zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2151/18 w sprawie ze skargi [...] na pismo Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2018 r. (bez numeru) w przedmiocie zawiadomienia o dacie przejścia w stan spoczynku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego postanawia odmówić wyłączenia sędziów orzekających w Izbie Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego: Janusza Drachala, Andrzeja Kubę, Wojciecha Kręcisza, Andrzeja Skoczylasa, Barbarę Mleczko – Jabłońską, Barbarę Stukan – Pytlowaną, Lidię Ciechomską-Florek, Henryka Wacha, Hannę Kamińską, Ludmiłę Jajkiewicz, Joannę Zabłocką, Mirosława Trzeckiego, Małgorzatę Korycińską, Joannę Sieńczyło – Chlabicz, Zbigniewa Czarnika, Marię Jagielską, Dariusza Dudra, Małgorzatę Rysz, Gabrielę Jyż, Piotra Pietrasza, Krystynę Stec, Cezarego Prycę, Zofię Borowicz, Dorotę Dąbek, Joannę Kabat – Rembelską, Elżbietę Kowalik-Grzankę od rozpoznania sprawy z zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2151/18

Sędziowie orzekający w Izbie Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wnieśli o wyłączenie ich od orzekania w sprawie zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2019 r., VI SA/Wa 2151/18. W swoich jednobrzmiących oświadczeniach wskazali, że sędzia [...] jest jednym z sędziów tej Izby, a wspólna praca wraz z sędzią oraz liczne kontakty służbowe i towarzyskie, mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie z jego zażalenia na ww. postanowienie Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wnioski te są nieuzasadnione. Treść przepisów art. 19 p.p.s.a. stanowi bowiem, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podane we wnioskach sędziów Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności nie pozwalają zbadać przesłanek świadczących o konieczności ich wyłączenia w sprawie zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z treści przepisu art. 19 p.p.s.a. wynika, że kontakty zawodowe sędziów z sędzią [...] mogły by stanowić przesłankę do ich wyłączenia. Jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Naczelnego Sądu Administracyjnego, o przesłance wyłączenia musi przesądzać charakter tych kontaktów, który wskazywałby na brak obiektywizmu sędziów. Z uzasadnienia wniosków o wyłączenie, w przekonaniu Sądu, takie okoliczności nie wynikają. Podana, jako przesłanka wyłączenia, znajomość wnioskodawców z sędzią [...], a także wykonywanie z nim wspólnie obowiązków służbowych, to jest orzekanie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a nawet utrzymywanie kontaktów towarzyskich, co jest dość powszechną praktyką w stosunkach międzyludzkich, są niewystarczające do powzięcia przekonania, iż w związku z tym samoistnie zaistniała przesłanka wskazana w art. 19 p.p.s.a. O wyłączeniu nie może bowiem decydować każdy fakt świadczący o znajomości danej osoby związany z pracą zawodową, zwłaszcza kiedy ma ona charakter pracy wykonywanej zespołowo. Przesądzające znaczenie dla wyłączenia sędziego ma bowiem charakter tych znajomości, stopień zażyłości lub inny stosunek emocjonalny wynikający z istniejących obiektywnie kontaktów, ich częstotliwość bądź inne okoliczności mogące wpłynąć na brak obiektywizmu w danej sprawie. Konieczne dla oceny zasadności złożonych wniosków było zatem wykazanie przez wnioskodawców konkretnych faktów i okoliczności im towarzyszących uzasadniających wyłączenie w sprawie, której wniosek dotyczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 maja 2007 r., V KK 105/06). Natomiast fakty i okoliczności im towarzyszące powinny stać się przedmiotem oceny prawnej sądu badającego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego w danej, a więc konkretnej sprawie. Dla tej oceny nie jest wystarczające subiektywne przekonanie o braku obiektywizmu sędziego wnioskującego o wyłączenie odnoszącego się do orzekania w sprawie z zażalenia sędziego [...] Skutkiem takiego rozumowania mogłyby być sytuacje wyłączania się wszystkich sędziów w danym sądzie na podstawie ich subiektywnego przekonania o braku bezstronności we wszystkich sprawach prowadzonych z udziałem sędziego bez względu na ich charakter. Natomiast, mając na względzie treść przepisu art. 19 p.p.s.a., okoliczności przemawiające za zasadnością złożonego na jego podstawie wniosku muszą poddawać się merytorycznej kontroli sądu. Nie ulega wątpliwości, że sąd powinien kierować się w tym zakresie nadrzędnym celem jakim jest bezstronność orzekania sędziów. Jednak badając wnioski złożone przez sędziów Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócić należy uwagę, że nie wskazano żadnych konkretnych okoliczności, które zdaniem sądu rozpoznającego wniosek o wyłączenie, pozwalały by poznać motywy jakim kierowali się , a co za tym idzie ocenić je w postępowaniu odwoławczym. Z tego względu orzeczono jak w sentencji postanowienia.