II GZ 329/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "B. G. M." Spółki z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 387/14 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B. G. M." Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. o sygn. akt II SA/Bk 387/14 na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odmówił "B. G. M." Spółce z o.o. w B. (dalej: Spółka) przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Sąd uznał, że analiza aktualnej sytuacji Spółki nie daje podstaw do przyjęcia, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia kondycja finansowa Spółki, która nie pozwala stwierdzić, że nie jest ona w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w tej sprawie. Biorąc pod uwagę skalę, na jaką Spółka prowadzi działalność gospodarczą, brak jest podstaw aby przyjąć, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie na jej kondycję finansową, zwłaszcza że kwota 15.772,52 zł, którą Spółka obecnie dysponuje zdecydowanie przewyższa kwotę wpisu od skargi (200 zł). W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) Spółka domagała się uchylenia postanowienia WSA w B. z dnia 22 maja 2014 r. i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., polegające na błędnym przyjęciu, że posiada środki finansowe pozwalające ponieść koszty postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W takim zakresie WSA w B. rozpoznawał wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy – obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznanie w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że tego przepisu WSA w B. w ogóle nie stosował, a więc nie mógł go naruszyć, gdyż pierwotne żądanie Spółki dotyczyło tylko zwolnienia od kosztów sądowych, nie zaś przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zdaniem NSA skoro Spółka w treści zażalenia nie kwestionuje prawidłowości zastosowania przez WSA w B. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., to sąd kasacyjny nie ma podstaw prawnych by kontrolować to postanowienie pod kątem wskazanego przez Spółkę art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i orzekać co do przyznania prawa pomocy w tym zakresie, który nie był przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji (por. postanowienie NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II GZ 68/10; dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.