II GZ 327/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. P.-P. D. Ż. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 123/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi F. P.-P. D. Ż. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2021 r., nr SKO 4101/39/21 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r. odmówił F. P.-P. D. Ż. w P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2023 r., wydanego w sprawie skargi F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2021 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Sąd I instancji wskazał, że w dniu 6 kwietnia 2023 r., po przeprowadzeniu rozprawy w trybie zdalnym, o czym był poinformowany pełnomocnik F., zapadł wyrok w sprawie z jej skargi na wymienioną decyzję. W dniu 5 maja 2023 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Pełnomocnik F. podkreślił, że wniosek o uzasadnienie został przygotowany przez studenta, który odbywał praktyki w kancelarii, a strona nie powinna wywodzić aż tak negatywnych skutków prawnych związanych z działaniem pełnomocnika. Wskazał również, że we wniosku o uzasadnienie, który strona złożyła do Sądu, została wskazana błędna sygnatura, natomiast data pisma była prawidłowa tj. 6 kwietnia 2023 r. Termin został więc zachowany. Zbieżność spraw - III SA/Wr 123/22 i III SA/Wr 122/22 spowodowała błędne nadanie sygnatury wniosku. Sąd I instancji uznając wniosek za niezasadny w pierwszej kolejności stwierdził, że wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który został oznaczony datą 6 kwietnia 2023 r., sygnaturą akt. III SA/Wr 122/22 i w którym wskazano datę wyroku 18 maja 2023 r., nie można było uznać jako złożonego w terminie w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 123/22. Odnosząc się do żądania strony przywrócenia uchybionego terminu, Sąd I instancji stwierdził, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd uznał, że nie mogła być obiektywną okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie zapadłego w sprawie wyroku okoliczność, iż pełnomocnik strony występował w dwóch sprawach, konsekwencją czego było podanie we wniosku błędnej sygnatury oraz okoliczność, że wniosek przygotowany został przez studenta, który odbywał praktyki w kancelarii. W podstawie prawnej podano art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.). F. P.-P. D. Ż. w P., zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji. W motywach pełnomocnik strony podtrzymał swoje stanowisko, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wynikało jedynie z błędu mającego swoje podstawy w okoliczności prowadzenia przez pełnomocnika spraw o sygnaturach III SA/Wr 122/22 i III SA/Wr 123/22. Autor zażalenia podkreślił, że to właśnie podobieństwo sygnatur spraw przyczyniło się do zaistnienia błędu, którym to błędem nie powinna być obarczona strona postępowania, gdyż F. nie można przypisać winy w niedochowaniu terminu w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości postanowienia Sądu I instancji odmawiającego stronie skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2023 r. Na wstępie wskazać należy na deficyty wniesionego w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika zażalenia, które nie spełnia wszystkich wymogów stawianych temu środkowi zaskarżenia przez art. 194 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Lektura zażalenia wskazuje, iż pozbawione ono jest wniosku o uchylenie bądź zmianę objętego nim postanowienia. Brak jest w nim również wskazania, który konkretnie z przepisów ustawy – prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi został przez Sąd I instancji naruszony. Jedynie z treści uzasadnienia zażalenia można wnioskować, że naruszone zostały przepisy art. 86 § 2 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. Analiza sprawy, przede wszystkim zaś treść żądania strony przywrócenia uchybionego terminu wraz z jego uzasadnieniem, pozwalają na stwierdzenie, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny rzeczonego żądania, w konsekwencji odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 6 kwietnia 2023 r. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Na tle powołanych przepisów wskazania wymaga, że przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). Wskazania również wymaga, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, gdyż to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie NSA z 8 czerwca 2016 r. sygn. akt I GZ 369/16). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, co również trafnie uczynił Sąd I instancji, że pełnomocnik reprezentujący F. nie uprawdopodobnił aby w sprawie zaszły takie obiektywne i niezależna od niego okoliczność, które skutkowały niedochowaniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, a więc okoliczność, na które pomimo dochowania należytej i szczególnej staranności pełnomocnik strony nie miał i nie mógł mieć wpływu lub nie mógł im przeciwdziałać. Faktyczną, wskazywaną tak we wniosku, jak i zażaleniu okolicznością ległą u podstaw uchybienia przywołanemu terminowi było popełnienie błędu w oznaczeniu sygnatury spraw zawisłych przed sądem administracyjnymi, w piśmie – wniosku o uzasadnienie wyroku przygotowywanym przez studenta odbywającego praktyki w kancelarii pełnomocnika strony skarżącej. Okoliczność ta, w świetle powołanych wymogów szczególnej staranności jakiej można i należy wymagać od profesjonalnych pełnomocników podmiotów występujących w postępowania sądowych, świadczy o niedochowaniu przez pełnomocnika F. rzeczonej staranności zmierzającej do prawidłowego prowadzenia powierzonej mu sprawy. Wobec bowiem okoliczność powierzenia sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku przez studenta odbywającego praktyki, oczekiwać by należało wzmożonej czujności i systemu kontroli, którego celem byłoby niedopuszczenie do zaistnienia błędu lub wadliwości mogącej mieć realny wpływ dla prawidłowości prowadzonej sprawy. Jak już wspomniano i co de facto przyznaje sam pełnomocnik F., nie dochował on takiej czujności, w konsekwencji uchybił wymaganej szczególnej staranności w prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy. Taki stan sprawy prowadził, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, do stwierdzenia, że w sprawie nie zaistniały przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. i przywrócenie uchybionego przez stronę terminu. Podkreślania, wobec argumentacji zażalenia, wymaga, na co również zasadnie wskazywała Sąd I instancji, że strona ponosi wszelkie skutki działań swojego pełnomocnika. Wobec czego nie ma jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że uchybienia poczynione przez pełnomocnika F. nie powinny obciążać samej F., wobec czego Sąd I instancji nie powinien przypisywać winy w uchybieniu terminu stronie skarżącej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.