II GZ 314/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1807/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty abonamentowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1807/16 odmówił J. F. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty abonamentowej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 lipca 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona skutecznie (doręczenie zastępcze) dnia 10 sierpnia 2016 r. (koperta – k. 33 akt sądowych). Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął zatem w dniu 17 sierpnia 2016 r. Wobec nieuiszczenia wpisu od skargi w zakreślonym terminie, postanowieniem z dnia 26 października 2016 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę J. F. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu 7 listopada 2016 roku (zpo k. 42). W dniu 14 listopada 2016 r. (data prezentaty k. 44) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi uiszczając jednocześnie kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazał, że w okresie lipiec – sierpień 2016 roku był na urlopie, zaś w jego miejscu zamieszkania nie pozostawiono awiza. Sąd I instancji podniósł, że okoliczności poniesione we wniosku skarżącego nie przesądzają o braku możliwości uzyskania informacji o treści kierowanej do skarżącego korespondencji i podjęcia adekwatnych czynności. W toku toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego skarżący planując wyjazd i zdając sobie sprawę z mogących zaistnieć trudności, przede wszystkim powinien zapewnić możliwość odbioru korespondencji w swoim miejscu zamieszkania przez osobę uprawnioną np. dorosłego domownika lub dozorcę domu, które to osoby poinformowałyby skarżącego o treści kierowanej do niego korespondencji. Skarżący mógł również ustanowić w sprawie pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego, bądź też w placówce pocztowej ustanowić inną osobę swoim pełnomocnikiem pocztowym. Wobec tego, że przesyłkę zawierającą wezwanie zwrócono do Sądu z adnotacją na kopercie o podwójnym awizowaniu (27 lipca oraz 4 sierpnia 2016 r.), o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata oraz o zwrocie do nadawcy z powodu niepodjęcia w terminie, przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 10 sierpnia 2016 r. z uwagi na treść art. 73 p.p.s.a. W związku z powyższym Sąd nie miał podstaw, aby zakwestionować prawidłowość awizowania przesyłki zarówno co do miejsca pozostawienia powiadomień o możliwości jej odbioru, jak i co do samego faktu pozostawienia tych powiadomień. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy, podnosząc, iż nie uiścił w terminie wpisu od skargi z powodu pobytu na urlopie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że podane przez skarżącego okoliczności (pobyt na urlopie na przełomie lipca i sierpnia) nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminu. Badając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Powołane wyżej przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są tak skonstruowane, że przy ocenie, czy uchybienie terminu, jest zawinione, czy też nie, nie rozróżnia się sytuacji w których zaniedbanie skarżącego było wynikiem zwykłego błędu czy jego kwalifikowanej postaci - rażącego niedbalstwa bądź też winy umyślnej. Należy podkreślić, że powód, dla którego strona uchybiła terminowi nie miał charakteru nagłego i nieoczekiwanego. Urlop wypoczynkowy nie jest przeszkodą, której powołujący się na nią nie mógł przewidzieć, a także nie można mówić, iż ma ona charakter nagły. Jak słusznie zaznaczył Sąd I instancji, skarżący planując dłuższy wyjazd, w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, powinien sobie zapewnić możliwość odbioru korespondencji w swoim miejscu zamieszkania przez osobę uprawnioną np. dorosłego domownika lub dozorcę domu, jak również mógł ustanowić pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego, bądź też w placówce pocztowej ustanowić inną osobę swoim pełnomocnikiem pocztowym. Nie korzystając z żadnego ze wskazanych wyżej rozwiązań skarżący sam pozbawił się możliwości uzyskania informacji o kierowanej do niego korespondencji, w tym korespondencji, której nadawcą był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W tej sytuacji argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w treści zażalenia, prowadzą do uznania, iż skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi z własnej winy. Mając na uwadze powyższe argumenty, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.