II GZ 295/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 116/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2023 r., nr 1801-IOA.4246.204.2023 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 116/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił W. S. (skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2023 r., nr 1801-IOA.4246.204.2023, w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na podstawie przedstawionej we wniosku przez skarżącego argumentacji, jak i dokumentów złożonych w aktach sprawy nie było możliwe ustalenie, jakie negatywne skutki mogą wynikać z wykonania zaskarżonej decyzji. Nie przedstawiono żadnych danych lub dokumentów odnoszących się do aktualnej sytuacji finansowej skarżącego, które pozwoliłyby zweryfikować, czy rzeczywiście nie jest on w stanie uiścić nałożonej kary pieniężnej. Z tych względów Sąd I instancji oddalił wniosek skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył reprezentowany przez pełnomocnika procesowego skarżący, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżący rozwinął postawiony zarzut, wskazując, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji może pociągnąć dla niego trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę, gdyż obowiązek zapłaty kwoty 300.000 zł jest "poza zasięgiem" jego możliwości finansowych. Skarżący wskazał, że szczegółowe informacje dotyczącej jego sytuacji materialno-rodzinnej przedstawił we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wskazał także, że jego sytuacja majątkowa i finansowa jest trudna (m.in. jest on osobą bezrobotną, podobnie jak jego była żona, a źródłem jego utrzymania są świadczenia z pomocy społecznej), w stosunku do żony prowadzone jest także postępowanie o nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300.000 złotych. W ocenie skarżącego zachodzą zatem przesłanki opisane w art. 61 § 3 p.p.s.a., których WSA w Rzeszowie w ogóle nie analizował. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wykładnia oraz zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. na tle stanu faktycznego będącego przedmiotem oceny Sądu Wojewódzkiego były prawidłowe, a podniesiona w zażaleniu dodatkowa argumentacja nie podważa tego wniosku. Niewątpliwie orzekając w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (czynności), sąd administracyjny jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których należy: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użycie w art. 61 § 3 zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji powyższych przesłanek na tle indywidualnych okoliczności danej sprawy. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej jest możliwe tylko wtedy, gdy zostaną ujawnione, wskazane i co najmniej uprawdopodobnione przez stronę skarżącą szczególne okoliczności realizujące przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym obowiązek skonkretyzowania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności – jako związane z wykonaniem zaskarżonego aktu – mogą zostać zakwalifikowane jako realizujące przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki materialne, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., odwołują się do nadzwyczajnych okoliczności faktycznych związanych z wykonaniem treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków (zob. np. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., II GSK 232/23; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., II GZ 194/23; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2023 r., II GSK 979/23; postanowienie NSA z dnia 5 marca 2024 r., II GZ 41/24; postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GZ 143/24; postanowienie NSA z dnia 23 maja 2024 r., II GZ 220/24). Sąd Wojewódzki oceniając wniosek skarżącego w świetle przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a., zasadnie uznał, że skarżący nie dokonał konkretyzacji ustawowych przesłanek przez odwołanie się do ściśle określonych okoliczności świadczących o realizacji niebezpieczeństw opisanych w powyższych przesłankach. Jest oczywiste, że obowiązek uiszczenia kary pieniężnej w wysokości 300.000 złotych stanowi bardzo poważne obciążenie dla skarżącego, także na tle jego możliwości finansowych, sytuacji majątkowej lub osobistej. Okoliczność ta sama w sobie nie jest jednak wystarczająca do uwzględnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Błędne jest również stanowisko skarżącego, że Sąd Wojewódzki był zobowiązany do poszukiwania odpowiedniej argumentacji lub dokumentacji na poparcie żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie jest również samoistną podstawą uzasadniającą uwzględnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej fakt, że strona skarżąca lub członkowie jej rodziny są obciążeni powinnością uiszczenia także innych kar za nielegalne urządzanie gier hazardowych. Mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.