II GZ 293/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 marca 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 401/23 w zakresie uzupełnienia wyroku w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Częstochowa w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty za postój w strefie płatnego parkowania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie w części obejmującej uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 401/23, poprzez dodanie: pkt 4 w brzmieniu: zasądza od Prezydenta Miasta Częstochowy na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2. uzupełnić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 401/23, przez dodanie pkt 4 w brzmieniu: zasądza od Prezydenta Miasta Częstochowy na rzecz S. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z 14 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 43/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę S.K. na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty za postój w strefie płatnego parkowania. Postanowieniem z 18 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie i zasądził od Prezydenta Miasta C. na rzecz S.K. 100 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowieniem z 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Gl 16/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę skarżącego. Postanowieniem z 20 października 2022 r. NSA uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. Wyrokiem z 23 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 136/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (1) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, (2) stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, (3) zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni od otrzymania akt administracyjnych, (4) zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 3 października 2023 r., sygn. akt II GSK 1094/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 401/23 Sąd pierwszej instancji (1) stwierdził bezczynność organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz (2) umorzył postepowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego. Postanowieniem z 11 marca 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 401/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uzupełnił wyrok z 23 stycznia 2024 r., o tej samej sygnaturze poprzez dodanie: pkt 3 w brzmieniu: nakazuje ściągnięcie od S.K. na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach 100 złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi oraz pkt 4 w brzmieniu: zasądza od Prezydenta Miasta C. na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd wskazał, że w związku z bezspornym nieuiszczeniem przez skarżącego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł i nieuwzględnieniem tej sumy w wyroku postanowiono uzupełnić wyrok. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając je w zakresie w jakim Sąd uzupełnił wyrok w pkt 4 przez zasądzenie od organu 100 zł. Wniósł o jego zmianę przez zasądzenie od organu 300 zł w miejsce 100 zł. Wskazał, że WSA nie uwzględnił poniesionych przez stronę kosztów dwóch skarg kasacyjnych w wysokości 200 zł. W ramach odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a.") przegrywający spór winien zwrócić skarżącemu wszystkie koszty, a więc także koszty dwóch opłat uiszczonych od skarg kasacyjnych. Poinformował również, że wpis od skargi został uiszczony na rachunek WSA w Gliwicach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może (...) zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli Sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien zamieścić z urzędu. Zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 1 p.p.s.a.). Skarżący w ustawowym terminie złożył wniosek o uzupełnienie wyroku WSA. W wyroku z 23 stycznia 2024 r. Sąd pierwszej instancji nie orzekł o kosztach postępowania, mimo uwzględnienia skargi skarżącego. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji uzupełnił ten wyrok o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów w postępowaniu kasacyjnym, jednak uzupełnił wyrok o nieprawidłową kwotę 100 zł. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w doktrynie wskazuje się, że na podstawie art. 200 p.p.s.a. sąd rozstrzyga również o kosztach postępowań wpadkowych rozpoznawanych w toku sprawy. W przypadku uwzględnienia skargi należy się skarżącemu od organu także zwrot kosztów postępowania incydentalnego, chociażby w postępowaniu wpadkowym skarżący uległ organowi (vide M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2019, str. 862 i powołane tam orzecznictwo). Oznacza to, że w sytuacji gdy zostanie uwzględniona skarga strony, która działała osobiście, na koszty postępowania sądowego powinny się składać wszystkie poniesione przez stronę koszty, w tym koszty postępowań wpadkowych, takich jak wpisy od środków odwoławczych (zażaleń czy skarg kasacyjnych) wniesionych od wydanych w toku całego postępowania postanowień. Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący w toku całego postępowania uiścił następujące koszty postępowania: wpis od skargi w wysokości 100 zł (uzupełniony na skutek postanowienia z 11 marca 2024 r.), wpis od skargi kasacyjnej od postanowienia z 14 czerwca 2021 r. (100 zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej od postanowienia z 4 kwietnia 2022 r. (100 zł). Wobec tego suma kosztów poniesionych przez skarżącego w toku postępowania wyniosła 300 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym, uchylając postanowienie z 11 marca 2024 r. w zaskarżonej części, zasądził jednak na rzecz skarżącego 200 zł tytułem kosztów postępowania. Uwzględnił bowiem to, że w postanowieniu z 18 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2128/21. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Gliwicach z 14 czerwca 2021 r., zasądził już od Prezydenta Miasta C. na rzecz skarżącego 100 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowienie to jest ostateczne i będzie podlegało wykonaniu. Wobec tego pozostała, niezwrócone skarżącemu suma poniesionych kosztów postępowania wynosiła 200 zł. Kwotę tę należało na rzecz skarżącego zasądzić. Z uwagi więc na to, że w postanowieniu z 11 marca 2024 r. Sąd pierwszej instancji uzupełnił wyrok z 23 stycznia 2024 r. o niewłaściwą kwotę kosztów postępowania (pkt 4), NSA postanowił uchylić to postanowienie w tym zakresie i uzupełnić wyrok o koszty postępowania w prawidłowo ustalonej kwocie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 157 § 1 w związku z art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.