II GZ 291/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1926/20 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego sprawy ze skargi R. D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2014 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów dotyczących praw pasażerów postanawia: uchyla punkt 2 sentencji zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2014 r., w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów dotyczących praw pasażerów (punkt 1 sentencji) oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego zasądzając od organu na rzecz skarżącego 200 złotych tytułem zwrotu tychże kosztów (punkt 2 sentencji). Sąd I instancji wskazał, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z 18 sierpnia 2020 r., wydaną na podstawie powołanego art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił objętą w tej sprawie skargą decyzję z 29 października 2014 r. Pismem z 8 grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie przedmiotowego postępowania, a także o zasądzenie kosztów na rzecz skarżącego. W takim stanie sprawy Sąd I instancji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 201 p.p.s.a. R. D., zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji w części, w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania zawartego w punkcie 2 sentencji tego postanowienia zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że stronie skarżącej należny jest zwrot wyłącznie kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego w kwocie 200 złotych, mimo, że stronie skarżącej należny jest zwrot kosztów postępowania obejmujących także zwrot kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Podnosząc ten zarzut strona wniosła o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, albowiem słusznie strona podnosi naruszenie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Powołany przepis, zgodnie z zasadami wykładni systemowej oraz celowościowej dotyczy zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a nie tylko kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 9 maja 2021 r., sygn. akt II FZ 144/12). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w przypadku umorzenia postępowania sądowego z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., a więc autokontroli przeprowadzonej przez organ, stronie skarżącej przysługiwać będzie nie tylko zwrot poniesionych kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi ale również zwrot niezbędnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 205 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie, co wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy, w tym przede wszystkim odpowiedzi Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na skargę, organ ten dokonał autokontroli swojego rozstrzygnięcia uchylając objęta w przedmiotowej sprawie decyzję w całości i uwzględniając w całości skargę strony decyzją z dnia 18 sierpnia 2020 r. W takim stanie sprawy skarżącemu przysługiwał zwrot kosztów przedmiotowego postępowania sądowego w zakresie wynikającym z wywodu poczynionego na tle art. 201 § 1 p.p.s.a. Tymczasem postanowienie Sądu I instancji, pomimo tego że w podstawie prawnej orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania powołuje art. 201 p.p.s.a., to pozbawione jest motywów wskazujących na przyczyny dla których Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu tychże kosztów, co czyni wątpliwym prawidłowość ustalenia ich wysokość tym bardziej, brak jest jakichkolwiek przesłanek pozwalających na stwierdzenie, iż koszty te były przez Sąd miarkowane – art. 206 p.p.s.a.. Wobec powyższego braku orzeczenia o kosztach, Sąd I instancji ponownie rozważy kwestię zwrotu należnych skarżącemu R. D. kosztów poniesionych w związku z postępowaniem sądowoadministracyjnym mając na uwadze powołaną wykładnię mającego zastosowanie w sprawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.