II GZ 289/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K-K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3477/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K-K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3477/15 odmówił A. K-K wstrzymania wykonania decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. A. K.-K. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na decyzję opisaną w komparycji niniejszego postanowienia w której zawarła wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki. Konieczność zwrotu określonej zaskarżoną decyzją kwoty 15.634,54 zł wraz z odsetkami może spowodować zagrożenie dla prowadzonej bieżącej działalności oświatowej. Do wniosku Skarżąca dołączyła bilans sporządzony na dzień 31 marca 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia – 31 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wskazała w wymagany sposób, jakie przesłanki przemawiają za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak też czy występują okoliczności powodujące, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd również odnosząc się do załączonych do wniosku dokumentów stwierdził, że nie uzasadniają twierdzenia, jakoby wykonanie decyzji mogło zagrozić działalności oświatowej prowadzonej przez skarżącą. WSA zwrócił uwagę, że na dzień 31 marca 2015 r. zysk przedsiębiorstwa skarżącej wyniósł 22.118,05 zł, co stanowi prawie połowę rocznego zysku osiągniętego w 2014 r., a to z kolei oznacza, że zysk ten może być przeznaczony na zwrot dofinansowania. Poza tym WSA podkreślił, że nałożony decyzją obowiązek zwrotu dofinansowania ma charakter pieniężny, a z natury rzeczy spełnienie świadczenia pieniężnego jest odwracalne. Z wymienionych powodów brak było przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) A. K.-K. domagała się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 18 stycznia 2016 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie przez Sąd, że uzasadnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra w sposób niedostateczny wykazuje możliwość poniesienia przez nią szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Uzasadniając zażalenie skarżąca podała konkretne okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Stwierdziła, że wykonanie decyzji może spowodować zamknięcie prowadzonej działalności lub znaczące jej ograniczenie. Zamknięcie przedszkola wywoła trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty pracy przez skarżącą i sześciu zatrudnionych pracowników, którzy stracą źródło utrzymania oraz utraty przez rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola (33 dzieci) opieki dla tych dzieci, więc likwidacja przedszkola będzie pośrednio oznaczała również rezygnację z pracy rodziców dzieci obecnie do niego uczęszczających. Ponadto wobec skarżącej wydano łącznie trzy decyzje zwrotowe, wszystkie zaskarżone do Sądu, opiewające na łączną kwotę 27 335,18 zł. Uiszczenie tej kwoty spowoduje utratę środków pieniężnych na dalsze finansowanie przedszkola, a w konsekwencji likwidację placówki, niebędącej działalnością gospodarczą nastawioną na osiąganie zysków. Ponadto otrzymywane przez skarżącą czesne od rodziców dzieci jest przeznaczane na bieżące utrzymanie przedszkola, w tym na wyżywienie dzieci i nie pozwala na spłatę należności określonej decyzją Ministra. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności na wniosek skarżącej, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie zobowiązania skarżącej do zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej w wysokości 15 634,54 zł. Powodem odmowy wstrzymania przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji był brak wykazania konkretnych okoliczności przemawiających za spełnieniem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz fakt, iż z przedstawionych dokumentów przez skarżącą wynika, iż dysponuje ona środkami finansowymi znacznie przekraczającymi egzekwowaną kwotę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. WSA trafnie zauważył, że skarżąca nie wyjaśniła we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w jaki sposób wykonanie decyzji mogłoby ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Jedynie lakonicznie wskazała, że wykonanie decyzji może spowodować zagrożenie dla prowadzenia bieżącej działalności oświatowej. Jak wynika z orzecznictwa przy składaniu wniosku o wstrzymanie wykonania w całości lub części aktu lub czynności na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, uniemożliwia sądowi ocenę, czy przesłanki te w sprawie zachodzą (postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FZ 110/14). Ponadto należy również zgodzić się z Sądem I instancji, że z załączonych do wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej dokumentów tj. bilansu sporządzonego na dzień 31 marca 2015 r. oraz rachunku zysków i strat za okres 1 stycznia – 31 marca 2015 r. nie wynika, iż uiszczenie należnej kwoty przez skarżącą spowoduje zagrożenie dla prowadzonej przez nią działalności oświatowej. Należy zauważyć, że z bilansu sporządzonego na dzień 31 marca 2015 r. jasno wynika, że skarżąca wygenerowała zysk z wysokości 22 118,05 zł, a aktywa łącznie wyniosły 87 708,88 zł. Warto zwrócić uwagę, iż dane te obrazują sytuację finansową prowadzonej przez skarżącą działalności jedynie za trzy pierwsze miesiące roku 2015. Fakt prowadzenia w dalszym ciągu działalności daje podstawę do przyjęcia, że skarżąca nadal ma możliwość generowania zysków. Słusznie przy tym zauważył Sąd I instancji, że przedstawiony zysk za 2015 r. stanowi prawie połowę zysku uzyskanego z działalności w roku 2014 r., który wniósł 44 662,26. Naczelny Sąd Administracyjny mając zatem na uwadze wysokość osiąganych zysków przez skarżącą oraz fakt, iż nadal prowadzi swoją działalność brak jest podstaw do przyjęcia, że uiszczenie należnej kwoty w wysokości 15 634,54 zł. spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stanowiska WSA nie podważa argumentacja zażalenia, w której A k-k przytoczyła nowe, nieujawnione wcześniej okoliczności uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Warto zaznaczyć, że okoliczności te, nawet gdyby miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku, nie zostały przedłożone Sądowi I instancji pod rozwagę, zatem pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia objętego zażaleniem (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2015 r. o sygn. akt II GZ 399/15 (dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. PM