II GZ 280/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W K na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 786/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie za skargi W K na uchwałę Rady Miejskiej w B z dnia [...] marca 2014 r. nr [....] w przedmiocie zmiany wieloletniej prognozy finansowej postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G odmówił W K przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Miejskiej w B z dnia [..] marca 2014 r. w przedmiocie zmiany wieloletniej prognozy finansowej. Sąd I instancji podał w uzasadnieniu, że skarżący wnioskiem z dnia 18 września 2014 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, do wniosku dołączył odpisy: umowy majątkowej małżeńskiej, postanowienia sądu rejonowego z dnia 4 lipca 2014 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego od opłaty od zażalenia, postanowień komornika sądowego o umorzeniu postępowań egzekucyjnych wobec stwierdzenia bezskuteczności dalszej egzekucji, postanowienia NSA w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, zarządzeń prezesa sądu rejonowego z dnia 11 października 2012 r. w przedmiocie umorzenia kosztów sądowych, postanowienia sądu rejonowego w przedmiocie zwolnienia skarżącego od ponoszenia opłaty od zażalenia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnego dochodu, prowadzi sam gospodarstwo domowe. Skarżący wskazał, że posiada zadłużenie wobec banku, Gminy oraz Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie, które łącznie wynosi około 1 mln zł. W związku z wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskującego, pismem z dnia 1 października 2014 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W związku z tym, że skarżący nie wykonał wezwania, Sąd I instancji odmówił przyznania mu prawa pomocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd wyjaśnił, że skarżący nie nadesłał dokumentów, o które został wezwany, tym samym uniemożliwił ocenę jego rzeczywistej sytuacji finansowej. W K zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu strona wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych w formularzu danych, bądź - jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych - sąd administracyjny może, na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Z możliwości określonej w art. 255 p.p.s.a. skorzystał Sąd I instancji, wzywając skarżącego do przedłożenia odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Skarżący nie wykonał tego wezwania. Należy stwierdzić, że WSA w Warszawie, zasadnie przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że niewykonanie zarządzenia, uniemożliwiło całościową ocenę stanu finansowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. To na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 243 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy na wniosek strony, zatem to w jej interesie leży przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. W gestii sądu administracyjnego pozostaje zaś ocena przedstawionych okoliczności. Skarżący został prawidłowo pouczony, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji sytuacja majątkowa skarżącego budzi uzasadnione wątpliwości, albowiem skarżący nie wyjaśnił istotnych kwestii dotyczących posiadanego majątku, rachunków bankowych, prowadzonej działalności gospodarczej, a także źródeł finansowania bieżącej egzystencji. Skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i finansową nierzetelnie, co uniemożliwia stwierdzenie, że nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Całokształt ustalonych okoliczności nie pozwala na dokonanie pełnej oceny jego możliwości płatniczych, a w konsekwencji stwierdzenie, czy w ogóle, a jeśli tak to w jakiej części jest on w stanie uiścić koszty sądowe. Postępowanie skarżącego nie pozwala bowiem na wyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Dokonana analiza materiału dowodowego pozwala przyjąć, że skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze wybiórczo. Tym samym jego oświadczenie uznać należało za niewiarygodne, nadal budzące uzasadnione wątpliwości. W ocenie NSA, z przedstawionych względów, Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.