II GZ 279/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. T. Spółki z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 503/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi D. T. Spółki z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 lipca 2022 r., nr SKO.41/2563/DZ/2022 w przedmiocie zakazu wykonywania działalności i wykreślenia z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, postanowieniem z dnia 22 marca 2023 r., odmówił D. T. Spółce z o.o. w L. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej przez tą spółkę skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 lipca 2022 r., w przedmiocie zakazu wykonywania działalności i wykreślenia z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia. Sąd I instancji wskazał, że w związku z wniesioną skargą pełnomocnik strony wezwana została do złożenia pełnomocnictwa. W odpowiedzi nadesłano kopię pełnomocnictwa, które nie zostało podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentacji skarżącej spółki zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym, zaś kopia pełnomocnictwa nie została prawidłowo uwierzytelniona. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 23 listopada 2022 r. odmówiono dopuszczenia radcy prawnego K. A. M. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika strony skarżącej. Skutkiem powołanego postanowienia było wezwanie skarżącej spółki do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Wezwanie to doręczono skarżącej w dniu 30 listopada 2022 r. Spółka braku formalnego skargi nie uzupełniła w związku, z czym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2023 r. Sąd I instancji skargę odrzucił. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono stronie w dniu 18 stycznia 2023 r. Pismem z dnia 26 stycznia 2023 r. spółka wniosła zażalenie na powołane postanowienie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2023 r. Sąd I instancji odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie o odrzuceniu skargi z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Rozpoznając wniosek spółki o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Sąd I instancji, wskazując na treść przepisów art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że w sprawie bezsprzecznie doszło do uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W ocenie Sądu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie gdyż skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie dokonała w terminie czynności uzupełnienia braku formalnego skargi bez swojej winy. Sąd stwierdził, że podnoszona przez pełnomocnik spółki okoliczność choroby w okresie od 30 listopada 2022 r. do 9 grudnia 2022 r., jej problemów związanych ze śmiercią członka rodziny oraz konieczności sprawowania przez pełnomocnika opieki nad chorą matką, nie zostały wykazane w sposób umożliwiający przyjęcie, że powołane zdarzenia uniemożliwiały pełnomocnik spółki działanie w jej imieniu. Sąd wskazał ponadto, że pełnomocnik skarżącej nie powołała, ani też nie uprawdopodobniła żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby być uznane za wskazujące na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. D. T. Spółce z o.o. w L., zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W ramach tego zarzutu podniesiono, że strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw poprzez wydanie rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia (na postanowienie w Lublinie z dnia 11 stycznia 2023 r.) dopiero po odrzuceniu (dokładnie 8 lutego 2022 r.) samego zażalenia (na postanowienie WSA w Lublinie z dnia 11 stycznia 2023 r. ), a więc już po wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestii środka zaskarżenia (odrzucenia zażalenia przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia) co pozbawiło skarżącą spółkę możliwości obrony jej praw. Autor zażalenia podniósł z ostrożności procesowej także nieważność postanowienia z dnia 8 lutego 2023 r. o odrzuceniu zażalenia skarżącej na postanowienia SA w Lublinie z dnia 11 stycznia 2023 r., tj. przedwcześnie zanim został rozpatrzony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 11/1/23. Wniósł w tym zakresie i uchylenie postanowienia z dnia 8 lutego 2023 r. Podnosząc te zarzuty żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy w zakresie objętym zaskarżonym rozstrzygnięciem na podstawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia albo zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który je wydał. Strona wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych zażalenia na potwierdzenie faktu, iż w okresie od 30 listopada do dnia 9 grudnia 2022 r., pełnomocnik skarżącej spółki przebywał na zwolnieniu lekarskim, a co za tym idzie nie miał możliwości nadania korespondencji, stanowiącej usunięcie braków formalnych. Wniosła także o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w nim zarzuty wraz z pomieszczoną w uzasadnieniu argumentacją nie podważają prawidłowości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji odmawiającego stronie przywrócenia uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej w sprawie skargi. Mając na uwadze chronologię sprawy zawisłej przed Sądem I instancji, kierowanych do strony wezwań do uzupełnienia stwierdzonych braków skargi, czynności podejmowanych w związku z rzeczonymi wezwaniami przez stronę – jej pełnomocnika oraz orzeczeń wydanych w ich efekcie przez Sąd I instancji, przed dokonaniem kontroli objętego niniejszym zażaleniem postanowienia Sądu I instancji, odnieść się należy w pierwszej kolejności do zarzutu i postawionego w jego ramach twierdzenia o nieważność postępowania. Według autora zażalenia nieważność ta wynika z okoliczności odrzucenia, postanowieniem Sądu I instancji z dnia 8 lutego 2023 r., zażalenia skarżącej spółki na postanowienie tego Sądu z dnia 11 stycznia 2023 r. odrzucającego skargę strony, w sytuacji gdy w zażaleniu wywiedzionym przez stronę od ostatniego z przywołanych postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie strona zawarła poza środkiem zaskarżenia również wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazania wobec tego wymaga, że postanowieniem z dnia 11 stycznia 2023 r., WSA w Lublinie odrzucił skargę spółki wobec ziszczenia się przesłanki z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc z uwagi na nieuzupełnienie przez stronę braku formalnego skargi w terminie wynikającym z doręczenia stronie wezwania do dokonania tej czynności. Wskazania również wymaga, że w art. 49 § 1 p.p.s.a. ustawodawca wyraźnie zakreślił termin siedmiodniowy na uzupełnienie braków formalnych, który to termin jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużony ani skrócony. Jedynie zastosowanie się przez stronę do wezwania w tym terminie sanuje braki pisma ze skutkiem od chwili jego wniesienia, a skutki wniesienia pisma powstają w chwili wniesienia pisma z brakami, a nie w chwili uzupełnienia braków. Bezskuteczny natomiast upływ terminu siedmiodniowego powoduje anulowanie wszelkich skutków, jakie zostały wywołane wniesieniem pisma procesowego do sądu. Zauważyć również należy, że ustawodawca nie przewidział żadnych prawnych możliwości uzupełnienia braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, a przepisy art. 49 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Tym samym w przypadku nieuzupełnienia przez stronę braku formalnego terminie, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I OZ 175/20). Powyższe oznacza, że Sąd I instancji wobec stwierdzenia nieuzupełnienia braku formalnego skargi i jego nieuzupełnienia przez stronę w terminie siedmiu dni od daty doręczenia jej wezwania w tym przedmiocie, zobligowany był do dorzucenia skargi spółki na podstawie powołanego art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższe nie wykluczało uprawnienia strony do wnioskowania o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Wydane zaś w tym przedmiocie rozstrzygnięcie, a więc postanowienie o przywróceniu lub odmowie przywrócenia uchybionego terminu, mieć będzie wpływ na dalszy bieg sprawy. Powyższe czyni bezpodstawnym twierdzenia autora zażalenia o nieważności postępowania – jego części dotyczącej rozpoznania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Powyższe rozważania czynią również niezasadnym podniesiony przez stronę, z ostrożności procesowej, zarzut dotyczący nieważności postanowienia z dnia 8 lutego 2023 r. Dokonując kontroli objętego zażaleniem postanowienia Sądu I instancji, stwierdzić należy, że nie zostało ono obarczone wadami, czyniącymi koniecznym uchylenie tego orzeczenia. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Na tle powołanych przepisów wskazania wymaga, że przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznać należy za prawidłowe stwierdzenie przez Sąd I instancji, że strona, jej pełnomocnik, nie uprawdopodobniła aby miejsce miały okoliczności o charakterze obiektywnym, które spowodowały, iż pełnomocnik spółki, jako profesjonalista, dokładając należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy nie była w stanie przezwyciężyć tychże okoliczności, których skutkiem było uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowym. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, podniesione przez pełnomocnik spółki okoliczności w postaci śmierci bliskiego członka rodziny i konieczności sprawowania opieki nad matką, były wyłącznie gołosłownymi twierdzeniami nie popartymi szersza argumentacją lub dokumentami źródłowymi, na podstawie których możliwym byłoby uznanie, iż obie powołane okoliczności istotnie mogły wpływać na niemożność dokonania przez pełnomocnik czynności – uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie wynikającym z daty doręczenia wezwania w tym przedmiocie. Również wskazywana okoliczność choroby pełnomocnik strony i przebywanie przez nią na zwolnieniu lekarskim od dnia 30 listopada do dnia 9 grudnia 2022 r., nie dawała podstaw do uznania, iż byłą to okoliczność wyłączająca możliwość podejmowania przez pełnomocnik jakichkolwiek działań, czy czynności procesowych. Co również zasadnie stwierdził Sąd I instancji, przedłożony przez pełnomocnik wydruk z platformy usług elektronicznych ZUS wskazywała wyłącznie na fakt przebywania przez radcę prawną K. M. w powołanym kresie na zwaleniu lekarskim. Z dokumentu tego nie wynikało jakiego rodzaju niezdolność do pracy wywołała konieczność wydania zaświadczenia lekarskiego. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia, czy choroba, jak wskazuje pełnomocnik, była tego rodzaju, iż uniemożliwiała jej skuteczne i terminowe podjęcie działań procesowych w niniejszej sprawie. Oceny tej nie zmienia przedłożony wraz z zażaleniem wyciąg z powołanej platformy elektronicznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, albowiem jest on w swojej treści, w zakresie powołanego okresu choroby pełnomocnik spółki, taki sam jak tożsamy dokument przedłożony wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Tak jak poprzedni wydruk, nie wskazuje on na jednostkę chorobową oraz ewentualne zalecenia co do działań jakie chora miała podejmować w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Podsumowując, brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu I instancji, wobec czego brak jest podstaw, mając na uwadze podniesione w zażaleniu zarzuty i ich uzasadnienie oraz załączone do zażalenia dokumenty, do uchylenia tego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.