II GZ 272/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 11/26 w zakresie odrzucenia zażalenia i zwrotu wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2025 r. nr 0201-IOA.4246.36.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 11/26 odrzucił na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) zażalenie E. O. (dalej: Strona, Skarżąca) na postanowienie tego Sądu z 12 lutego 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 11/26 odrzucające skargę Strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 17 listopada 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z 16 marca 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych zażalenia na ww. postanowienie WSA z 12 lutego 2026 r., poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania Strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 złotych. Co do obu braków zakreślono termin ich uzupełnienia 7 dni oraz wskazano rygor - odrzucenie zażalenia. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 20 marca 2026 r. Z zachowaniem terminu, pełnomocnik uiścił jedynie wpis od zażalenia. W zaistniałym stanie faktycznym WSA przyjął, że ustawowy termin do uzupełnienia braku formalnego zażalenia w postaci przedłożenia pełnomocnictwa upłynął bezskutecznie 27 marca 2026 r. Z tych względów, w ocenie WSA należało odrzucić zażalenie Skarżącej, o czym Sąd orzekł w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Podstawą prawną zwrotu wpisu od zażalenia był natomiast art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Od powyższego postanowienia pełnomocnik Skarżącej wywiódł zażalenie, którym na podstawie art. 194 § 1 pkt 1a w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 zaskarżył to orzeczenie w całości, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego w sprawie orzeczenia, skutkujący wadliwym przyjęciem naruszenia treści art. 178 p.p.s.a., a tym samym wadliwym ustaleniem, iż pełnomocnik nienależycie uzupełnił braki formalne zażalenia, zgodnie z wezwaniem z dnia 16 marca 2026 r, gdy tymczasem: 1. wadliwie przyjęto, iż złożone przez niego do akt pełnomocnictwo nie spełnia warunków opisanych w treści art.46 § 3 p.p.s.a. 2. wadliwie przyjęto, iż pełnomocnik nie uzupełnił braków zażalenia zgodnie z wezwaniem z dnia 16 marca 2026 r. gdy wezwanie to odnosiło się wyłącznie do wpisu sądowego, nie zaś przedłożenia treści zażalenia, 3. pominięto, iż wraz z zażaleniem do Sądu skierowano przez ePUAP dwa pliki, tj. treść zażalenia oraz plik o nazwie [...].pdf, który to stanowił jednocześnie pełnomocnictwo szczególne do działania w tym postępowaniu, a co wynika wprost z treści zażalenia – we wstępnej jego części. Mając na względzie powyższe, pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie sprawie biegu. Ponadto, pełnomocnik Strony dodał, że do zażalenia przesyła "treść odpowiedzi udzielonej do Sądu przez ePUAP, gdzie wskazano dwa załączniki, tj. treść zażalenia oraz plik [...].pdf będący pełnomocnictwem (ze znacznikiem czasu i podpisane cyfrowo, na okoliczność wykazania istnienia tego pliku w dacie wysyłki i jego niezmienionej treści i plikiem UPP.html), a także wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, wskazujące na wezwanie jedynie w zakresie opłaty od wpisu od zażalenia". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w toku rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę jedynie okoliczności obiektywne, tj. czy pełnomocnik reprezentujący Skarżącą został wezwany do usunięcia braków wniesionego zażalenia na postanowienie WSA z 12 lutego 2026 r. i czy braki te uzupełnił. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy wadliwie przyjęto, że pełnomocnikowi Skarżącej doręczono skutecznie wezwanie do usunięcia braku formalnego zażalenia w postaci nadesłania dokumentu pełnomocnictwa do reprezentowania Strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Według wnoszącego w imieniu Strony zażalenie pełnomocnika, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie zostało mu doręczone za pośrednictwem ePUAP (Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej) wezwanie do nadesłania ww. dokumentu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia doręczenia przez ePUAP pełnomocnikowi Skarżącej rzeczonego wezwania, została właściwie zidentyfikowana przez Sąd I instancji. Mianowicie, takie doręczenie nastąpiło w dniu 20 marca 2026 r. (dowód: Urzędowe Poświadczenie Odbioru, dalej: UPD - k. 70 akt sądowych). Zgodnie z art. 74a § 3 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: - informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu; - pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z kolei w myśl art. 74a § 5 p.p.s.a., datą doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2 cyt. przepisu. Pełnomocnik Strony, w istocie nie kwestionuje doręczenia mu 20 marca 2026r. korespondencji elektronicznej z WSA, natomiast w zażaleniu podnosi, że pismem z 20 marca 2026 r. wykonującym zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z 16 marca 2026 r. został - jako uznany pełnomocnik Skarżącej - wezwany wyłącznie do uiszczenia wpisu od wniesionego zażalenia. Stanowisko to jest błędne. Powołany wyżej dokument UPD, wygenerowany z platformy ePUAP, co do zasady stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Dane na nim zawarte wskazują na poprawne zawiadamianie pełnomocnika Strony o przesyłanym dokumencie elektronicznym i przeczą stanowisku o braku skutecznego doręczenia kwestionowanego wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia. Z analizy akt sprawy wynika, że na karcie 69 akt sądowych znajduje się wygenerowany, a następnie wysłany do "adw. [...]" dokument elektroniczny z 20 marca 2026 r. zatytułowany "WEZWANIE do usunięcia braków zażalenia" o numerze identyfikacyjnym [...], do którego został dodany załącznik w postaci odpisu zarządzenia z 16 marca 2026 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Natomiast na karcie 70 akt sądowych znajduje się dokument UPD, z którego wynika doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej dokumentu o numerze identyfikacyjnym [...] (identyfikator dokumentu, którego dotyczy poświadczenie) oraz o tytule WEZWANIE do usunięcia braków zażalenia [...].xml (pisane bez polskich znaków) uwidocznionym w rubryce Dane dotyczące podpisu. Dodatkowo należy zauważyć, że sam pełnomocnik Skarżącej w korespondencji kierowanej do WSA w podtytułach swoich pism umieszcza nazwy dokumentów przesyłanych mu przez Sąd (vide k. 33, 60, 71, 88, 105 akt sądowych) i w swoim piśmie z 23 marca 2026 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie WSA do uzupełnienia braków, zatytułowanym "INFORMACJA" również zamieścił podtytuł WEZWANIE do usunięcia braków zażalenia [...].xml (pisownia oryginalna). Z treści ww. wezwania WSA z 20 marca 2026 r. jednoznacznie wynika: [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść powyższego wezwania jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości do usunięcia jakiego braku formalnego zażalenia pełnomocnik Skarżącej został zobowiązany. Przewodnicząca Wydziału III w zarządzeniu, którego wykonanie stanowi pismo (wezwanie) z 20 marca 2026 r. wyraźnie wskazała, że chodzi o nadesłanie dokumentu pełnomocnictwa procesowego - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.), co powinien odczytać pełnomocnik (jest pełnomocnikiem zawodowym), że WSA nadal nie posiada pełnomocnictwa Skarżącej dla działającego pełnomocnika do reprezentacji jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zaznaczyć również należy, że korzystanie z platformy ePUAP jest dobrowolne, pełnomocnik Strony nie był zobligowany do prowadzenia korespondencji za pośrednictwem tego systemu. Jeśli jednak zgłosił (wybrał) w tym postępowaniu taką formę korespondencji z Sądem, to powinien liczyć się z wszelkimi stąd płynącymi konsekwencjami, szczególnie że jako profesjonalista nie jest nawet o nich pouczany. Powyższe ustalenia wynikające z analizy akt sądowych przeczą zatem zarzutom zażalenia dotyczącym nieotrzymania wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia z 13 marca 2026 r. w postaci złożenia pełnomocnictwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie przypomnieć, że ustanowienie przez stronę zawodowego pełnomocnika ma na celu należyte zabezpieczenie przysługujących jej praw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 207/17; to i kolejne przywołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym wskazać na ugruntowany i niekwestionowany obecnie pogląd, że od profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się dochowania należytej staranności, wynikającej z zawodowego charakteru prowadzonej działalności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. W postanowieniu z 12 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1091/17 Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się maksimum staranności, bowiem to na pełnomocniku spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się wyższego stopnia staranności w dokonywanych przez niego czynnościach, w tym ze względu na fakt, że posiada on wiedzę z zakresu prawa oraz zna procedurę sądową. Co do sposobu doręczania przez sądy administracyjne wezwań do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych wnoszonych przez strony pism procesowych i wynikające z tego konsekwencje, to zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na zarządzenie przewodniczącego (przewodniczącego wydziału sądu lub przewodniczącego sądu – składu sędziowskiego) tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie, jak to wynika z art. 194 § 1 w zw. z art. 198 p.p.s.a. Wynika z regulacji p.p.s.a., że nie przewiduje się możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi, skargi kasacyjnej czy też zażalenia (np. poprzez nadesłanie odpisów, pełnomocnictwa). Oznacza to więc, że na takie zarządzenie środek odwoławczy nie przysługuje. Zażalenie przysługuje natomiast na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 1 p.p.s.a.), a zatem środek ten służy stronie w odniesieniu do zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, skargi kasacyjnej czy też zażalenia. Powyższe w konsekwencji powoduje, iż w przypadku dostrzeżenia zarówno braków formalnych, jak i fiskalnych pisma procesowego, strona (pełnomocnik) jest wzywana do ich usunięcia odrębnymi wezwaniami, bowiem, jak wyjaśniono powyżej, zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu z mocy ustawy p.p.s.a. jest zaskarżalne zażaleniem, podczas gdy zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego jest niezaskarżalne, a do tego wezwania te są oparte na innych regulacjach p.p.s.a. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, stąd pełnomocnik Skarżącej odrębnie został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez wystosowanie do niego wezwania w tym przedmiocie (k. 69 akt) i jednocześnie doręczono mu odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (k. 68 akt). Oba dokumenty przesłano pełnomocnikowi Skarżącej drogą elektroniczną. Reasumując, w zaistniałym stanie faktycznym bezspornym jest, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu do usunięcia braku formalnego wniesionego zażalenia z 13 marca 2026 r. w zakreślonym terminie Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika uzupełniła jedynie brak fiskalny zażalenia w postaci uiszczenia wpisu sądowego. Wobec tego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że pomimo wyraźnego wezwania do uzupełnienia braku formalnego zażalenia (wezwanie z 20 marca 2026 r.) nie został on uzupełniony. Wobec tego zażalenie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. podlegało odrzuceniu. Na marginesie rozważań Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w rozpoznawanym aktualnie zażaleniu znalazły się również zarzuty odnoszące się do kwestii, że pełnomocnictwo, które miał złożyć pełnomocnik skarżącej spełnia warunki opisane w art. 46 § 3 p.p.s.a., jak i ustalenia, czy prawidłowości postanowienia WSA we Wrocławiu z 12 lutego 2026 r. o odrzuceniu skargi, które nie mogły zostać rozpoznane w niniejszym postępowaniu, zainicjowanym wniesieniem zażalenia na postanowienie tego Sądu z 14 kwietnia 2026 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia i zwrotu wpisu od zażalenia, zatem niezasadnym było odnoszenie się do nich. Warto jednak zasygnalizować, że z akt sprawy wynika, iż do formularza Pisma ogólnego do podmiotu publicznego z 13 marca 2026 r. (k. 60 akt sądowych), dołączono tylko jeden załącznik, w postaci zażalenia na postanowienie WSA z 12 lutego 2026 r. (o nazwie [...].pdf), pomimo wskazania w nim również załącznika o nazwie[...].pdf. Skutkiem braku faktycznego dołączenia tego dokumentu do wniesionego 13 marca 2026 r. zażalenia na postanowienie WSA z 12 lutego 2026 r. (mając na uwadze oznaczenie dołączonego do rozpatrywanego zażalenia dokumentu, k.-96-97), było właśnie zarządzenie Przewodniczącego z 16 marca 2026 r. i będące jego wykonaniem wezwanie z 20 marca 2026 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.