II GZ 266/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Po 265/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 9 maja 2018 r. (sygn. akt III SA/Po 265/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA), działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: ppsa), odmówił M. D. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z [...] marca 2018 r. (nr [...]), którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] listopada 2016 r. o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 48 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzając że istnieje ryzyko utraty przez niego płynności finansowej i wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody w razie ewentualnego wykonania wydanych w sprawie decyzji. Skarżący podał, że otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2000 zł brutto i że w 2016 r. osiągnął dochód w wysokości 10 506,82 zł Na poparcie wniosku załączył kserokopie: umowy o pracę, zeznań podatkowych za 2014 r., 2015 r., 2016 r., a także wyciągów z konta bankowego za okres październik - listopad 2017 r. Zdaniem WSA, skarżący załączonymi dokumentami nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje u niego znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. WSA podkreślił, że rodzaj obowiązku nałożony na skarżącego (tj. uiszczenie kary pieniężnej) nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne, a w sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu skarżącemu kwoty pieniężnej orzeczonej w zaskarżonej decyzji. W ocenie WSA, wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadnia też fakt niskiego dochodu skarżącego, ponieważ trudna sytuacja materialna skarżącego sama w sobie nie jest przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenia prawa materialnego, to jest art. 61 § 3 ppsa przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu stwierdził w szczególności, że złożone w niniejszym postępowaniu dokumenty jednoznacznie wskazują na trudną sytuację finansową skarżącego. Podkreślił, że kara pieniężna w wysokości 36 000 zł jest niemal czterokrotnie wyższa niż wysokość dochodów osiągniętych przez niego w 2016 r. Zdaniem skarżącego, egzekucja nałożonej na niego kary finansowej może doprowadzić do pozbawienia go środków do życia. Natomiast brak środków finansowych może skutkować popadnięciem w spiralę zadłużenia, co będzie trudne do odwrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo ocenił, że zawartość akt sprawy nie przemawia za koniecznością zastosowania ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W szczególności załączone do skargi dokumenty nie wystarczają dla przyjęcia stanowiska, że wykonanie zaskarżonej decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej w wysokości 48 000 zł) wywoła w przypadku skarżącego trudne do odwrócenia skutki albo znaczną szkodę. Dokumenty te wskazują: 1) jaki dochód skarżący zadeklarował w latach podatkowych 2014 - 2016, 2) jakie operacje zostały przeprowadzone na należącym do skarżącego rachunku bankowym w [...] w październiku i listopadzie 2017 r. i 3) jaki dochód uzyskuje skarżący z tytułu umowy o pracę zawartej 1 grudnia 2017 r. Na podstawie tych dokumentów (jak i całości akt sprawy) nie jest jednak możliwe określenie, jaki jest aktualny stan majątkowy skarżącego, w tym czy ma zgromadzone oszczędności oraz czy jest właścicielem nieruchomości lub wartościowych ruchomości (np. samochodów), a jeśli tak - to jaka jest wartość posiadanych środków majątkowych. Z akt sprawy nie wynika również, czy poza zatrudnieniem na podstawie wspomnianej umowy o pracę, skarżący ma również inne źródła dochodów (w szczególności - jak w 2016 r., co wynika z PIT-36 - z tytułu działalności wykonywanej osobiście oraz z najmu lub dzierżawy). Bez takich informacji nie jest możliwe odniesienie wysokości kary pieniężnej wynikającej z zaskarżonej decyzji do stanu majątkowego skarżącego, a w konsekwencji ocena, czy ewentualne wykonanie tej decyzji przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego wyrządzi znaczną szkodę w majątku skarżącego albo wywoła skutki, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie. PG