II GZ 265/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 41/24 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi M. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 18 grudnia 2023 r. nr SKO.41/6207/RU/2023 w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 14 marca 2024 r. sygn. III SA/Lu 41/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił dopuszczenia W. w L. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym skargą M. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 18 grudnia 2023 r. nr SKO.41/6207/RU/2023 w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że W. w L. wnioskował o skreślenie P. B. z ewidencji egzaminatorów, co zdaniem Sądu nie powoduje, że jest on stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia egzaminatora prowadzonego przez marszałka województwa. Wskazał przy tym, że wynik tego postępowania nie dotyczy interesu prawnego W. w L. Sąd I instancji uznał przy tym, że ewentualne roszczenia pracownicze P. B. wobec W. w L. nie stanowią o wystąpieniu interesu prawnego po stronie Ośrodka. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. w L., zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przyznanie mu statusu strony. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 kpa w zw. z art. 61 kpa w zw. z art. 33 § 1 PrPostSAdm poprzez: - nieuwzględnienie regulacji wynikającej z przepisu art. 61 kpc co skutkowało przyjęciem, że wniosek o skreślenie egzaminatora z ewidencji egzaminatorów w sytuacji złożenia go przez dyrektora W. nie pochodzi od strony postępowania mimo, że brak jest jakiejkolwiek normy statuującej pozycję osoby składającej wniosek (żądanie) wszczęcia postępowania, nie będącej stroną tego postępowania oraz wywiedzenie bez podstawy prawnej, że funkcjonuje w prawie administracyjnym wbrew treści art. 61 kpa instytucja składającego wniosek o wszczęcie postępowania nie będącego jednocześnie stroną postępowania, - błędną wykładnię przepisów art. 28 kpa w zw. z art. 33 § 1 PrPostSAdm poprzez przyjęcie, że po stronie skarżącej nie występuje interes prawny, podczas gdy ustawodawca przyznał interes prawny skarżącemu w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wskazując go jako uprawnionego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia egzaminatora z ewidencji prowadzonej przez Marszałka Województwa. 2. wydanie zaskarżonego postępowania z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 117 ust. 1 pkt 3 i 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047) oraz § 3 ust. 1 pkt 3 Statutu W. w L. stanowiącego Załącznik do Uchwały Nr XLIII/661/2014 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 31 marca 2014 r. ze zmianami wynikającymi z Uchwały Nr XVIII/304/2020 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 28 sierpnia 2020 r. o zmianie uchwały w sprawie nadania Statutu W. w L., poprzez przyjęcie, że nie ma bezpośredniego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą norma prawa administracyjnego materialnego stanowiącą prawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy – a sytuacją prawną dyrektora W. lub W., oraz że wynik postępowania w przedmiocie skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów nie dotyczy interesu prawnego W., podczas gdy interes prawny W. wynika ze wskazanej normy prawnej obligującej ośrodek do organizowania egzaminów państwowych sprawdzających kwalifikacje osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz kierujących pojazdami, które przeprowadzone były między innymi przez Pana P. B. W uzasadnieniu zażalenia W. w L. rozwinął powyższe zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie natomiast do art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadniczą przesłanką dopuszczenia konkretnej osoby (podmiotu) do postępowania sądowego jest ustalenie, czy posiada ona interes prawny, na który mogłoby oddziaływać orzeczenie zapadłe w postępowaniu, do którego zgłasza się jako uczestnik. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Aby ten interes prawny mógł być zaspokojony, musi być interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy. Stwierdzenie interesu prawnego polega zaś na ustaleniu związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, a mianowicie, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej, jeżeli natomiast nie wywiera takiego bezpośredniego wpływu, to nie podstaw, aby wnioskować o istnieniu interesu prawnego strony, a więc także o istnieniu statusu uczestnika postępowania na prawach strony (zob. postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt I FPS 2/17). Jeżeli w tym też kontekście podkreślić, że z uwagi na przedmiot sprawy – skreślenie z ewidencji egzaminatorów – właściwe do jej załatwienia organy administracji publicznej nie są zobowiązane do przeprowadzania ustaleń w zakresie odnoszącym się do ewentualnych roszczeń pracowniczych, to wbrew oczekiwaniom W. w L. eksponującego znaczenie tego argumentu, tym bardziej nie ma podstaw, aby twierdzić, że wskazywane w zażaleniu – jako naruszone – przepisy art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, art. 117 ust. 1 pkt 3 i 3a ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz postanowienia § 3 ust. 1 pkt 3 Statutu W. w L. mogą stanowić – czy też wręcz nawet stanowią – źródło rekonstrukcji interesu prawnego w przedstawionym powyżej jego rozumieniu. W rekapitulacji należy więc stwierdzić, że nie ma podstaw, aby zasadnie podważać prawidłowość podejścia Sądu I instancji do braku zaktualizowania się przesłanek udziału W. w L. w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi M. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów, a co za tym idzie zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.