II GZ 260/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[A.]" Sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 437/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi "[A.]" Sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] stycznia 20187 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie bez wymaganej rejestracji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 437/18, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.) odmówił uwzględnienia wniosku "[A.]" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: Spółka, skarżąca) o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (w skrócie: Dyrektora IAS) z dnia [...] r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie bez wymaganej rejestracji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze na opisaną wyżej decyzję Dyrektora IAS nakładającą na Spółkę karę pieniężną w wysokości 1586 zł, skarżąca wniosła o wstrzymanie jej wykonania podnosząc, że nie posiada w chwili obecnej środków na zapłacenie kary pieniężnej. Ponadto zdaniem Spółki zaskarżona decyzja jest oczywiście bezzasadna, zwłaszcza w kontekście ustalenia wysokości przychodu osiągniętego z gier na automacie i z tego względu istnieje duże prawdopodobieństwo jej uchylenia. WSA odmawiając uwzględnienia wniosku, wskazując na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. stwierdził, że strona powinna starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, iż wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione i konieczne. Nie jest wystarczające poprzestanie jedynie na złożeniu wniosku i wskazanie, że nie posiada w chwil obecnej środków na zapłacenie kary pieniężnej. We wniosku skarżącej takich okoliczności nie przedstawiono. Spółka nie wskazała, jakie przesłanki przemawiają za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak też czy występują okoliczności powodujące, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nie dołączyła również dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej spółki, na podstawie których Sąd mógłby ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji wywoływałoby skutki o których mowa ww. przepisie. Z tych przyczyn Sąd I instancji odmówił udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez WSA w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z 16 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 (publ. CBOSA) NSA stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09, (publ. CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie. Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skorzystanie z tej możliwości wiąże się z obowiązkiem takiego sformułowania wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdziła, że "nie posiada w chwili obecnej środków wystarczających na zapłacenie kary" oraz podniosła, że "zaskarżona decyzja jest oczywiście bezzasadna". Te ogólnikowo sformułowane i lakoniczne argumenty nie zostały poparte żadnymi dokumentami mogącymi uprawdopodobnić twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej skarżącej. Nie ma zatem wątpliwości, że Spółka w ogóle nie uprawdopodobniła spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. możliwości wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzenia znacznej szkody. Należy wyraźnie podkreślić, że w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zasadniczą kwestią jest konkretne określenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreśloną szkodą, uniemożliwia Sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Tymczasem w złożonym przez siebie wniosku, dołączonym do skargi, skarżąca nie wskazała ani nie udokumentowała w żaden sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jej stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji opłacenia przez nią kary w wysokości 1586 zł (na marginesie NSA zauważa, że Sąd I instancji błędnie wskazał w swoim postanowieniu wysokość kary w kwocie 100 000zł, podczas gdy nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją nałożono na Spółkę karę w wysokości 1586 zł). Dopiero na etapie zażalenia Spółka opisała swoją sytuację majątkową, zwracając uwagę na wielość kar wymierzonych w związku z wykonaniem działalności Spółki. W sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie w ogóle nie był uzasadniony, prawidłowo Sąd I instancji uznał, że Spółka nie wykazała zaistnienia przesłanek do udzielenia jej ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodności z prawem dokonanej przez WSA oceny nie zakwestionowano skutecznie w zażaleniu. W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.