II GZ 248/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 170/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 lutego 2023 r., nr 9012.6.12.2023 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 17 października 2023r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, oddalił skargę E. M. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 lutego 2023 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącej w dniu 25 października 2023 r. Skarżąca złożyła w ustawowym terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który był obarczony brakami (brak podpisu). Brak formalny wniosku nie został na wezwanie sądu uzupełniony. W związku z nieuzupełnieniem braku, zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2023 r. pismo skarżącej zawierające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku zostało pozostawione bez rozpoznania. Zarządzenie nie zostało zaskarżone. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu (zawiadomienie o wyznaczeniu zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 18 stycznia 2024 r.) w dniu 25 stycznia 2024 r. złożył kolejny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 14 lutego 2024r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku uznając, że złożony 25 stycznia 2024 r. przez pełnomocnika skarżącej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest spóźniony. Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie, pełnomocnik skarżącej wniósł także o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że bieg terminu dla ustanowionego w sprawie pełnomocnika rozpoczął się dopiero w momencie jego ustanowienia, a co za tym idzie złożenie przez pełnomocnika wniosku nie wymagało przywracania terminu, który wciąż pozostawał zachowany. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 13 marca 2024r., sygn. akt III SA/Lu 170/23, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji ocenił, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu, nie przedstawił bowiem żadnych obiektywnych okoliczności, które wystąpiłyby w okresie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i które Sąd mógłby rozważyć oraz ewentualnie potraktować jako przeszkody uniemożliwiające skarżącej zachowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd ocenił, że pełnomocnik kwestionując zaskarżone postanowienie ograniczył się do stwierdzenia, że w jego ocenie termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został zachowany. III. Pełnomocnik działając w imieniu skarżącej wniósł zażalenie na ww. postanowienie WSA w Lublinie zarzucając, że pogląd prawny wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu postanowienia z 13 marca 2024 r. uniemożliwiłby kiedykolwiek działanie pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. W art. 86 i następnych p.p.s.a. prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których wystąpienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których zaistnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest mianowicie spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie jednolicie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270, uwaga 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 444-446, nb 4; postanowienie NSA z 17 października 2019 r., sygn. akt I GZ 342/19, LEX nr 2728473). Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym (zob. postanowienie NSA z 22 października 2014 r., sygn. akt I FZ 336/14, LEX nr 1524624). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 211/14, LEX nr 1461887). W świetle powyższego, biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Lublinie z 17 października 2023 r., słusznie uznając, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Pełnomocnik nie wskazał żadnych okoliczności, które mogły spowodować uchybienie terminu. Zważywszy na powyższe stwierdzić trzeba, iż w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy skarżącej w uchybieniu terminu, gdyż nie wskazał okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. Nie przedstawił żadnych obiektywnych okoliczności, które wystąpiły w okresie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i które sąd mógłby rozważyć oraz ewentualnie potraktować jako przeszkody uniemożliwiające skarżącej zachowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W złożonym zażaleniu nie została też podana jakakolwiek argumentacja prawna wykazująca błąd w rozumowaniu Sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.