II GZ 245/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 192/20 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę S. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] stycznia 2020 r., w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów (SENT) oraz orzekł o zwrocie uiszczonego od skargi wpisu. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W związku ze skargą na wymienioną decyzję, skarżący, zarządzeniem z dnia 12 marca 2020 r., wezwany został do uzupełnienia braków skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 400 zł oraz wskazanie swojego numeru PESEL. Odpisy zarządzeń zostały doręczone skarżącemu w dniu 18 marca 2020 r. W zakreślonym terminie S. S. uzupełnił brak fiskalny skargi uiszczając należną kwotę wpisu sądowego w wysokości 400 zł. Skarżący nie uzupełnił natomiast braku formalnego skargi, to jest nie wskazał swojego numeru PESEL. Sąd I instancji uwzględnił fakt, że od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 20 marca 2020 r. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 430). Natomiast od dnia 20 marca 2020 r., po uprzednim uchyleniu powyżej powołanego rozporządzenia, na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obowiązuje do odwołania stan epidemii wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz.491). Zdaniem Sądu obowiązujący od 31 marca 2020 r. art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm. - dalej ustawa o COVID -19), miał z woli ustawodawcy zastosowanie do oceny zachowania terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych już od 14 marca 2020 r., a nie dopiero od wejścia w życie ustawy zmieniającej, działa zatem z mocą wsteczną. Oznaczało to, że zakreślony stronie siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi, stosownie do art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy (w związku ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii), nie rozpoczął swojego biegu od dnia następującego po dacie doręczenia zarządzenia z dnia 12 marca 2020 r., to jest od dnia 19 marca 2020 r. i nie upłynął 25 marca 2020 r. Termin do uzupełnienia braków skargi rozpoczął swój bieg w dniu 24 maja 2020 r. i upłynął w dniu 1 czerwca 2020 r. (z uwzględnieniem treści art. 82 § 2 p.p.s.a.). Sąd stwierdził, że w tym terminie skarżący uzupełnił jedynie brak fiskalny skargi. Nie uzupełnił natomiast braku formalnego skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), skargę odrzucił . S. S. zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie że w stosunku do skarżącego istniał obowiązek wskazania numeru PESEL w pierwszym piśmie w sytuacji gdy zaskarżona decyzja dotyczyła podmiotu gospodarczego a wnoszącym pismo był S. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "S." P. S. S. posiadający nadany numer w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, nadany Numer Identyfikacji Podatkowej oraz numer REGON posługujący się tymi danymi w obrocie prawnym i gospodarczym i w konsekwencji odrzucenie skargi wskutek nie uzupełnienia skargi przez skarżącego o numer PESEL. Podnosząc ten zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu jako niezasadne. Stwierdzić należy, w świetle postawionego w petitum zażalenia zarzutu i jego motywacji zawartej w uzasadnieniu, że istotą stanowiącą podstawę rozpoznawanego środka zaskarżenia jest kwestia, czy skarżący jako podmiot prowadzących działalność gospodarczą zobowiązany był na mocy przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do podania swojego numeru PESEL, czy też wystarczył wskazany, tak w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze numer NIP nadany w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez stronę. Nie jest kwestią sporną, że skarżący w toku postępowania administracyjnego określany był jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "S." P. S. S. i wszelkie wnoszone przez stronę pisma procesowe opatrzone były informacjami zarówno co do numeru NIP jak i numeru REGON, jakie strona posiadała w związku z zarejestrowaniem tejże działalności gospodarczej. Wskazania wymaga, wobec wymogu nałożonego na skarżącego zarządzeniem z dnia 12 marca 2020 r., wynikającym z art. 46 § 2 pkt 1 p.p.s.a., oraz stanowiska strony zawartego w zażaleniu, iż ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1292), określa w art. 3, że działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Za przedsiębiorcę zaś, stosownie do definicji zawartej w art. 4 tej ustawy, uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie będącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Wskazania również wymaga, że zgodnie z art. 20 przywołanej ustawy, identyfikacja przedsiębiorcy w urzędowych rejestrach następuje na podstawie numeru identyfikacji podatkowej – NIP (ust. 1); przedsiębiorca umieszcza w oświadczeniach skierowanych w zakresie wykonywanej działalności gospodarczej do oznaczonych osób i organów numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz posługuje się tym numerem w obrocie prawnym i gospodarczym (ust. 2); przy załatwianiu spraw organ może żądać od przedsiębiorcy, dla celów identyfikacji, podania wyłącznie firmy przedsiębiorcy oraz numeru identyfikacji podatkowej (ust. 4). Jak zatem wynika z treści przywołanych regulacji, w tym w szczególności art. 20 ust. 4 ustawy Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorcą może być osoba fizyczna, która jako przedsiębiorca, w obrocie prawnym i handlowym (gospodarczym) oraz w kontaktach z organami administracji publicznej posługiwać się będzie numerem NIP, a na żądanie organu wskazanie tego numeru jest wręcz wymagalne. Tak ukształtowany sposób identyfikacji przedsiębiorcy w obrocie prawnym i gospodarczy nie przekłada się automatycznie na analogiczny sposób identyfikowania podmiotów inicjujących postępowanie przed sądami administracyjnymi lub w nim występujących. Jak bowiem wynika z regulacji wprowadzonej do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934), na stronę wnoszącą pierwsze pismo w sprawie nałożono obowiązek podania przez osobę fizyczną numeru PESEL jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku – art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. W przypadku zaś strony nie będącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania, obowiązek ten dotyczy podania numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej - art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Jak wynika z treść powołanych przepisów obowiązek wskazania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) nałożono na podmioty, które nie są osobami fizycznymi, a więc dotyczy on przede wszystkim osób prawnych – spółek prawa handlowego lub organizacji i jednostek organizacyjnych niebędących osobą prawną, którym odrębne przepisy prawa przyznają zdolność prawną, a także organom administracji publicznej. W odniesieniu do osób fizycznych, obowiązek określony w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., jest jasny i nie pozostawia żadnych wątpliwości. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, co wynika przede wszystkim z wydruku CEDIG znajdującego się w aktach administracyjnych tej sprawy, iż prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza nie ma charakteru działalności prowadzonej przez osobę prawną – nie ma formy jakiejkolwiek spółki. Tym samym działalność gospodarczą strony uznać należy za działalność prowadzoną przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną. W konsekwencji powyższego skarżący, w wywiedzionej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] stycznia 2020 r. skardze powinien był podać swój numer PESEL, stosownie do przywołanego już wymogu wynikającego z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Wskazanie wyłącznie numeru NIP oraz numeru REGON w pieczęci przedsiębiorstwa na ostatniej stronie skargi nie mogło być uznane za wskazanie koniecznych do identyfikacji strony danych. Numery wymienionych rejestrów mogły mieć wyłącznie walor dodatkowy i to w zakresie dotyczącym prowadzonej przed stronę działalności gospodarczej – przedsiębiorstwa, nie zaś, jak stara się to wykazać skarżący w zażaleniu, do identyfikacji samej strony, jako podmioty wnoszącego skargę – pierwsze pismo w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący zasadnie został wezwany do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego skargi, przez podanie swojego numeru PESEL. Wobec niespornej, jak i nie kwestionowanej okoliczność, że wezwanie do uzupełnienia tego braku pozostało bez odpowiedzi strony do dnia wydania objętego zażaleniem postanowienia, Sąd I instancji miał zarówno podstawy jak i obowiązek do odrzucenia wniesionej w sprawie skargi, albowiem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.