II GZ 242/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2578/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 grudnia 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2578/16, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił M. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r. odrzucił skargę M. K. na powyższą uchwałę jako wniesioną z uchybieniem terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 18 lipca 2017 r. oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie (sygn. akt II GZ 548/17). Skarżący, pismem z 26 lipca 2017 r., złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2017 r., zaś NSA postanowieniem z dnia 23 listopada 2017 r. o sygn. akt II GZ 850/17, uwzględnił zażalenie skarżącego, uchylił wskazane postanowienie Sądu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że termin do wniesienia skargi powinien być liczony od wydania przez NSA prawomocnego postanowienia o odrzuceniu skargi, a w zasadzie dowiedzenia się o nim przez stronę. Odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi Sąd wskazał, że w złożonym wniosku skarżący podał, iż zmiany, które doświadczył w życiu osobistym i zawodowym nie pozwoliły mu na uczynienie zadość terminom wynikającym z przepisów, doktryny prawa i orzecznictwa sądów. W ocenie Sądu, argumentacja skarżącego nie uprawdopodobniła braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, więc wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. K. wniósł o zmianę postanowienia Sądu z dnia 27 grudnia 2017 r. i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Argumentował, że uchwała NRA z dnia [...] września 2016 r. jest nieważna z powodu braku właściwych podpisów, więc powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego przez Sąd na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. Zdaniem składającego zażalenie, w przypadku usiłowania pozbawienia uprawnień zawodowych strona winna być "czynną w postępowaniu" (art. 10 k.p.a.), a nie jego statystą ("po wysłuchaniu zaproszonego"). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W przepisie art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r. o sygn. akt I PKW 273/99, publ. OSNAP z 2000 r. nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z dnia 10.09.2010 r. o sygn. akt II OZ 849/10, z dnia 2.10.2002 r. o sygn. akt V SA 793/02, publ. Monitor Prawniczy z 2002 r. nr 23, poz. 1059). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż skarżący M. K. nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi. Sąd prawidłowo uznał, że argumentacja wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie pozwoliła na jego uwzględnienie. Dodać należy, że argumentację wniosku zbudowano na zbyt dużym poziomie ogólności, z której Sąd nie mógł zrekonstruować okoliczności uprawdopodabniających, zdaniem skarżącego, brak jego winy w uchybieniu terminu. Tej, zasadniczej dla wyniku sprawy, kwestii nie wyjaśnia uzasadnienie zażalenia, w którym skarżący nie wskazuje na błędy w ocenie wniosku o przywrócenie terminu popełnione przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu, a zamiast tego koncentruje się na wykazywaniu niezgodności z prawem uchwały NRA z dnia [...] września 2016 r. Argumentacja zażalenia, nie odnosząca się do przywrócenia terminu, nie mogła więc doprowadzić do uchylenia postanowienia Sądu i przywrócenia stronie uchybionego terminu. Z uwagi na wszystko powyższe, brak było podstaw do zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a. w tej sprawie. Z wymienionych powodów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.