II GZ 24/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] Spółka Handlowa w D., [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1770/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Spółka Handlowa w D., [...] na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku przekazania danych dotyczących przelotu pasażera postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 lipca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1770/24, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Spółka Handlowa w D., [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka") na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku przekazania danych dotyczących przelotu pasażera. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd po jego rozpatrzeniu podkreślił, że skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że łączne wyegzekwowanie kar administracyjnych może skutkować zaburzeniem płynności finansowej w zakresie działalności Spółki. Nie poparła swoich twierdzeń konkretnymi dokumentami źródłowymi wskazującymi na jej aktualną sytuację finansową. Sąd nie miał zatem możliwości dokonania analizy oraz oceny materiału, pozwalającego zająć stanowisko co do zaistnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. WSA zaznaczył, że dla rozstrzygnięcia wniosku nie ma znaczenia argument Spółki dotyczący wielości kar pieniężnych, jakimi została ona obciążona na podstawie innych decyzji administracyjnych, wydanych w odrębnych postępowaniach administracyjnych. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd bierze pod uwagę jedynie wysokość kary pieniężnej nałożonej zaskarżoną decyzją, będącą przedmiotem oceny w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że spełnienie świadczeń pieniężnych jest z natury rzeczy odwracalne i ze swej istoty nie wywołuje trudnych do odwrócenia skutków. Podobnie kwestia długotrwałego, zdaniem skarżącej, prowadzenia postępowania sądowego nie jest okolicznością przemawiającą za przyznaniem ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji uznał, że brak wiedzy w zakresie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej nie pozwalał na ocenę spełnienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej przewidzianych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania decyzji w całości, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wstrzymanie wykonania decyzji nie jest uzasadnione tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej, przede wszystkim z uwagi na bardzo wysoką łączną sumę kar nałożonych na skarżącą (na kwotę [...] tyś. zł), a także koszty towarzyszące ewentualnemu wyegzekwowaniu decyzji, jak również szkodę, jaką może ponieść skarżąca w związku ze zwrotem wyegzekwowanych kar pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony - wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie szkody należy rozumieć jako szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie stanu rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stron ww. przesłanek. To na skarżącym spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej, gdyż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających uznać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie omawianej instytucji, która stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonej decyzji. Jak wynika z powyższego, ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków; ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami może prowadzić do stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z: 15 września 2020 r., sygn. akt II GZ 249/20, 10 lutego 2022 r., sygn. akt II GZ 8/22; orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie skarżącej z uwzględnieniem powyższych przepisów i poglądów uznał, że postanowienie Sądu pierwszej instancji nie narusza prawa. W rozpatrywanej sprawie Spółka we wniosku nie przytoczyła takich okoliczności, które stanowiłyby podstawę do udzielenia ochrony tymczasowej. Nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej, w związku z nałożoną na nią karą administracyjną. Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził zatem, że bez wykazania istnienia okoliczności do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a., nie mógł ocenić, czy zapłata nałożonej kary spowoduje trudne do odwrócenia skutki albo nieodwracalną szkodę dla skarżącej. Choć skarżąca powołuje się na liczne kary administracyjne na łączną kwotę [...] tyś. zł oraz na koszty towarzyszące ewentualnemu wyegzekwowaniu decyzji, jak również szkodę, jaką może ponieść w związku ze zwrotem wyegzekwowanych kar pieniężnych, to jednak przedstawia tylko ogólnikowe i gołosłowne stwierdzenia o ewentualnych skutkach i szkodach, jakie spowoduje uiszczenie nałożonej kary. Z tego powodu WSA słusznie uznał, że nie istnieje możliwość dokonania oceny, czy wykonanie decyzji w aspekcie finansowym będzie powodować dla skarżącej szkody lub skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z tym NSA podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji i przyjął, że nie było podstaw do stwierdzenia wadliwości zaskarżonego postanowienia oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. W tych okolicznościach NSA uznał, że zażalenie skarżącej nie zasługiwało na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.