II GZ 235/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2026 r. sygn. akt III SA/Wr 509/25 w zakresie odrzucenia skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 października 2025 r. nr 0201-IGC.4823.41.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 509/25, odrzucił skargę J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 października 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że J. Z. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą to wezwanie doręczono 20 marca 2026 r., wobec czego termin na wykonanie wezwania mijał 27 marca 2026 r. Skarga nie została opłacona. W związku z tym, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), WSA odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. Z., wskazując w jego uzasadnieniu, że termin do uiszczenia należnego wpisu sądowego upłynął w dniu 27.03.2026 r. Skarżący nie uiścił wpisu, ponieważ po otrzymaniu decyzji wysłał ją adwokatowi, z którym współpracuje, ustalając z nim słownie, że adwokat dokona wpłaty a następnie skarżący rozliczy się z nim na koniec sprawy. Wnoszący zażalenie podniósł, że adwokat nie zapłacił, nie informując o tym skarżącego. O nieuiszczeniu wpisu strona dowiedziała się dopiero z pisma Sądu I instancji. Do zażalenia skarżący załączył ponownie skargę do WSA z prośbą o jej rozpatrzenie, ze względu na zagrożenie ogromną dla niego kwotą 10 000 zł, która została, według niego, naliczona w sposób bezpodstawny. Wskazał, że przywrócenie terminu do wniesienia opłaty doprowadzi do wydania rzetelnej decyzji (wyroku) w sprawie, w której złożył odwołanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jednocześnie w myśl art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową, którą stosownie do treści art. 212 § 1 p.p.s.a. jest właśnie wpis, należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Wspomniany art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przepisy te składają się na regulację, zgodnie z którą strona wnosząca skargę do sądu administracyjnego jest obowiązana uiścić od niej wpis sądowy. Zaniedbanie tego obowiązku, pomimo prawidłowego wezwania sądu do uzupełnienia braku fiskalnego, skutkuje zastosowaniem rygoru przewidzianego w przepisach prawa, przy czym jak powyżej wskazano, z art. 220 § 3 p.p.s.a. wynika, że skarga nieopłacona pomimo wezwania podlega odrzuceniu. Problem w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności odrzucenia przez Sąd I instancji skargi wnoszącego zażalenie, z uwagi na nieuiszczenie wpisu w 7-dniowym terminie, liczonym od dnia doręczenia skarżącemu wezwania w tym zakresie. Skarżący, niereprezentowany w tym postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, jako przyczynę nieuzupełnienia braku fiskalnego skargi wskazuje okoliczność niewywiązania się z tej czynności procesowej przez adwokata z którym współpracuje. Co istotne, strona nie zaprzecza, że wpis w niniejszej sprawie nie został uiszczony, ani też nie podważa prawidłowości doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu Sądu I instancji. W aktach sądowych znajduje się bowiem zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA we Wrocławiu z dnia 10 marca 2026 r. o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 400 zł, zawierające stosowne informacje o sposobie spełnienia tego wymogu, 7-dniowym terminie na dokonanie tej czynności, a także rygorze odrzucenia skargi w razie nieuiszczenia wpisu (karta akt sądowych nr 30). Na tej samej karcie widnieje również zarządzenie o doręczeniu skarżącemu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W aktach sprawy znajduje się również pismo przewodnie o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia na nie zażalenia (karta akt sądowych nr 31). Z kolei ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka sądowa zawierała: pismo przewodnie o doręczeniu, odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz odpis odpowiedzi na skargę, a przesyłkę tę skarżący odebrał osobiście w dniu 20 marca 2026 r. Sąd I instancji zasadnie zatem przyjął, że siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku fiskalnego skargi rozpoczął swój bieg w dniu odbioru korespondencji z Sądu, a następnie – z powodu niewykonania wezwania – upłynął on bezskutecznie, czego konsekwencją było odrzucenie skargi. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że podnoszone w zażaleniu okoliczności, wskazujące na brak działania innej osoby, czego skutkiem było niewykonanie wezwania Sądu, stanowią argumentację zmierzającą do przywrócenia stronie terminu do wniesienia opłaty sądowej. Przedstawione stanowisko będzie przedmiotem oceny w toku rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego, bowiem Sąd I instancji zarejestrował wniosek strony w tym przedmiocie, co wynika z pkt 12 zarządzenia z dnia 28 kwietnia 2026 r. (vide: karta akt sądowych nr 59). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż kolizja środków prawnych, składanych na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. (wniosek o przywrócenie terminu) i art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. (zażalenie na odrzucenie skargi), wynika z tego, że wykluczają się one wzajemnie. Przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej możliwe jest dopiero wtedy, gdy czynność ta nie została w terminie dokonana lub była bezskuteczna, ponieważ termin na jej wykonanie upłynął. W takiej sytuacji, wniosek o przywrócenie terminu, złożony na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a., będzie podlegał rozpoznaniu po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 90/24 oraz z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 460/23 i przywołane tam orzecznictwo; powołane orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej kolejności ustalenia bowiem wymaga, czy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu, co powinno być przesądzone przez sąd II instancji przy rozpoznaniu zażalenia. Wyprowadzone zatem w zażaleniu argumenty, opierające się na zawinieniu współpracującego ze skarżącym adwokata, nie mogły na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego podlegać analizie i odnieść oczekiwanego przez stronę skutku w postaci przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Prawidłowo bowiem Sąd I instancji najpierw nadał bieg zażaleniu skarżącego. W związku z powyższym, o ile podniesione przez skarżącego argumenty były bez znaczenia przy ocenie przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi, o tyle zostaną one zbadane przez WSA w toku oceny wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.