II GZ 234/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 740/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. K. na orzeczenie K. O. przy P. C. A. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia akredytacji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 marca 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2019 r., w sprawie z jej skargi na orzeczenie K. O. przy P. C. A. z dnia [...] lutego 2015 r., w przedmiocie zawieszenia akredytacji. Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2020 r. skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia powołanego wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r.. W motywach wskazała, że z przyczyn niezawinionych nie mogła złożyć przedmiotowego wniosku w terminie. Wskazała, że po poprzednim rozpoznawaniu sprawy, zanim został uchylony wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2016 r., sygn. VI SA/Wa 1277/15 i sprawa została przekazano do ponownego rozpoznania, była przekonana że wszelka korespondencja kierowana do niej doręczana będzie na adres kancelarii adwokackiej jej pełnomocnika - adw. J. Z.. Wnioskodawczyni wskazała, że takie ustalenia wynikały z jej obowiązków zawodowych, w tym licznych wyjazdów służbowych, szkoleń, konferencji i kursów, które utrudniały sprawny odbiór korespondencji. Wskazała, że ostatni kontakt z kancelarią miała w październiku 2018 r., kiedy to poinformowano ją, że kancelaria ulegnie likwidacji, a likwidatorem kancelarii został wyznaczony adw. M. K.. Wskazała, że do czasu likwidacji kancelarii nie wpłynęła z Sądu żadna korespondencja. Podniosła przy tym, że ustanowiony likwidatorem adw. M. K., nie poinformowała jej o skierowanym do NSA piśmie w sprawie, jak również o odpowiedzi udzielonej przez ten Sąd. Strona wskazała również, że w okresie od wniesienia skargi do chwili obecnej kilkukrotnie zmieniała adres zamieszkania, co wynikało ze zmiany miejsc pracy. W opinii skarżącej przedstawione wyżej okoliczności nie powinny wywoływać dla niej negatywnych konsekwencji wadliwych doręczeń. Sąd I instancji odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzeniu uzasadnienia wyroku, stwierdził, że skarżąca miała świadomość, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a następnie po wniesieniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego toczy się postępowanie, którego jest stroną. Zgadzając się ze skarżącą, że nie mogła ona przewidzieć terminu zakończenia sprawy przed NSA, Sąd stwierdził, że nie można było przyznać jej racji, iż właściwie zadbała o aktualizację adresu do doręczeń w związku z wielokrotnymi zmianami miejsca zamieszkania wywołanego zmianą pracy oraz licznymi wyjazdami poza granice kraju. Sąd wskazał, że w związku z tym skarżąca planując dłuższą nieobecność w miejscu zamieszkania, powinna w odpowiedni sposób zabezpieczyć się na wypadek otrzymania pod swoją nieobecność korespondencji, na którą trzeba będzie zareagować w zakreślonym terminie. Zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu wskazała brak możliwości regularnego odbioru korespondencji z kancelarii adwokackiej swego pełnomocnika - adw. J. Z., przy czym w tym zakresie nie zadbała w sposób należyty o własne interesy w tym zakresie bowiem nie ustanowiła adw. J. Z. pełnomocnikiem do odbioru korespondencji kierowanej bezpośrednio do skarżącej. Sąd I instancji zauważył, że w aktach sprawy nie było żadnej wzmianki, aby zarówno skarżąca, jak i zastępca - adw. M. K. podjęli jakiekolwiek próby nawiązania kontaktu w celu dalszej, ewentualnej reprezentacji strony w postępowaniu przed NSA. W ocenie Sądu, skarżąca nie dochowała należytej staranności wymaganej od strony dbającej należycie o własne interesy. Skarżąca nie wykazała, że podjęła działania mogące zapobiec uchybieniu terminu, między innymi poprzez powiadomienie Sądu o zmianie adresu zamieszkania lub do doręczeń. Brak było wobec tego, zdaniem Sądu, podstaw do przyjęcia, że skarżąca uchybiła terminowi do dokonania czynności bez swojej winy, wobec czego nie zostały spełnione ustawowe warunki do jego przywrócenia, o których mowa w art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). A. K., zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego postanowienia, to jest art 86 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w wyniku błędnego uznania, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku winy. Podnosząc ten zarzut strona wiosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie skargi i uwzględnienie zażalenia, ewentualnie o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości oceny wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku, jakiej dokonał Sąd I instancji. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu w dokonaniu czynności procesowej przed sądem administracyjnym jest uprawdopodobnienie okoliczności, iż strona nie ponosiła winy w uchybieniu terminu, a więc że uchybienie było następstwem okoliczności - zdarzeń, których strona nie mogła przewidzieć lub im nie mogła im zapobiec nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku lub dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Podkreślenia wymaga, że przeszkody, których wynikiem było uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę wniosku A. K., jakiej dokonał Sąd I instancji. Analiza akt przedmiotowej sprawy, przede wszystkim zaś postępowania przed wydaniem wyroku objętego przedmiotowym wnioskiem o przywrócenie terminu wskazują, że skarżąca nie dochowała należytej staranność w prowadzeniu własnych spraw, przede wszystkim zaniedbanie to dotyczyło utrzymania choćby minimalnego, acz niezbędnego kontaktu z pełnomocnikiem skarżącej, w szczególności w sytuacji gdy osoba adwokata mającego reprezentować skarżącą uległa zmianie wskutek zaprzestania prowadzenia działalności adwokackiej przez dotychczasową reprezentantkę skarżącej. Podkreślenia wymaga, że skarżąca miała świadomość, że dotychczas reprezentująca ją adw. J. Z. zaprzestała prowadzenia działalności adwokackiej i w jej miejsce został wyznaczony nowy zastępca procesowy w osobie adw. M. K., który został wyznaczony do dalszego prowadzenia i zakańczana spraw dotychczas prowadzonych przez adw. J. Z.. Na tą okoliczność skarżąca sama wskazała, podnosząc, iż miała wiedzę o likwidacji kancelarii i wstąpieniu w miejsce adw. J. Z. nowego pełnomocnika (likwidatora), którą to wiedzę uzyskała od adw. J. Z.. Dziwi przy tym fakt, że skarżąc w takiej sytuacji nie podjęła żadnych działań celem skontaktowana się z wymienionym adw. M. K., w szczególności, co wynika z treści uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, z adw. J. Z. miała wystarczający kontakt, co najmniej do października 2018 r., pozwalający w efekcie na ustalenie, iż pod adresem prowadzonej ówcześnie kancelarii adw. J. Z., działalność adwokacka prowadzi jej ojciec adw. R. Z.. Okoliczności te nie pozwalają na uznanie, że uchybienie terminu w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie wraz z wyrokiem skarżącej nastąpiło w wyniku okoliczności od strony niezależnych, którym skarżąca nie mogła zapobiec, a więc aby uchybienie nastąpiło bez jej winy. Nie jest również zasadna argumentacja skarżącej zawarta w motywach zażalenia dotycząca oceny przez Sąd I instancji notatki służbowej pracownika WSA w Warszawie, z której strona wywodzi okoliczność aktualności adresu kancelarii adwokackiej przy ul. D. [...] [...] P., w której działalność adwokacką prowadziła wymieniona adw. J. Z., jako aktualnego adresu, na który powinna być kierowana z Sądu korespondencja do skarżącej. Treść tejże notatki (k: 279 akt sądowych) w aspekcie przebiegu postępowania wskazuje, iż miała ona na celu doprecyzowanie dokładnego adresu do doręczeń strony pełnomocnika skarżącej, w związku z koniecznością wezwanie jej do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, w której rzeczony adres został wskazany nie precyzyjnie – adres do doręczeń w skardze kasacyjnie został określony jako "W. G. [...] G, [...] S. zast. przez adwokata J. Z. Kancelaria Adwokacka ul. D. [...], [...] P.". Ponadto notatka ta, w świetle późniejszych okoliczność związanych powołaną likwidacją kancelarii i zastąpieniem dotychczasowej pełnomocnik skarżącej nowym pełnomocnikiem wyznaczonym przez Okręgową Radę Adwokacką w Poznaniu, utraciła swoją aktualność. W piśmie z dnia 29 października 2018 r., adw. M. K. wskazał nowy adres do doręczeń korespondencji w sprawie skarżącej. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżąca w sposób niezasadny, nie przystający do procedur określonych dla sądów administracyjnych, interpretuje kwestię doręczeń. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi doręczenia osobie fizycznej dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu (art. 67 § 1 p.p.s.a.). Natomiast jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom (art. 67 § 5 p.p.s.a.). Wobec przywołanych regulacji dla skuteczności doręczania pisma pod adres z przywoływanej przez skarżącą notatki - ul. D. [...] [...] P., pod adresem tym musiałaby prowadzić swoją działalność pełnomocnik skarżącej lub skarżąca musiałby, stosownie do art. 70 § 1 p.p.s.a., sama wskazać Sądowi tenże adres, jako jej aktualny adres do doręczeń. Podsumowując, stwierdzić należy, że Sąd I instancji dokonał trafnej oceny wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2019 r., albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu tego terminu, wobec czego brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkującego przywrócenie terminu od wystąpienia powołanej przesłanki. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.