II GZ 233/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1551/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r., V SA/Wa 1551/12, odmówił przywrócenia terminu J.G. do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., V SA/Wa 1551/12 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]. Prawomocnym od dnia 28 grudnia 2012 r. wyrokiem z 27 listopada 2012 r., V SA/Wa 1551/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.G. na przywołaną wyżej decyzję. Pismem z dnia 1 lutego 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że o wydaniu wyroku w sprawie dowiedział się z pisma Prezesa ARiMR z dnia 25 stycznia 2013 r. Jak podkreślił, nie miał świadomości, że wyrok został wydany w dniu 27 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r., V SA/Wa 1552/12, odmówił przywrócenia terminu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i nie wykazał związku pomiędzy przedstawionymi sądowi zaświadczeniami lekarskimi a niemożnością osobistego lub z pomocą osób trzecich nadania takiego wniosku w terminie. W ocenie Sądu I instancji przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu nie stanowią podnoszone – w przekonaniu Sądu I instancji – przez skarżącego okoliczności, opierające się na dolegliwościach zdrowotnych w postaci choroby nadciśnieniowej czy postępującego zespołu psychoorganicznego. W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że te schorzenia skarżącego uniemożliwiły złożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku, w szczególności z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej nie wynika niemożność samodzielnego poruszania się. Od powyższego postanowienie zażalenie wniósł J.G. W uzasadnieniu tego środka prawnego skarżący wskazał, że przyczyną niezłożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie nie był jego stan zdrowia, ale uchybienie przez Sąd I instancji obowiązkowi poinformowania go terminie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. Taka konstrukcja przesłanek przywrócenia terminu powoduje, że strona we wniosku obowiązana jest wskazać okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a następnie je uprawdopodobnić. Rolą sądu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu jest zaś szczegółowe zbadanie tych okoliczności i ocena, czy zostały one przez stronę uprawdopodobnione. W konsekwencji rozważania sądu we wspomnianym zakresie powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia. Jak bowiem wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 166 p.p.s.a. uzasadnienie postanowienia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych we wniosku, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a zatem odnosić się do wszystkich kluczowych etapów stosowania prawa: ustaleń faktycznych, ustalenia stanu prawnego, wykładni przepisów prawa, subsumcji oraz określenia konsekwencji prawnych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., II OZ 224/13). W niniejszej sprawie skarżący w zażaleniu podnosi, że przyczyną niezłożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie było uchybienie przez Sąd I instancji obowiązkowi poinformowania go o rozprawie, nie zaś – jak przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji – kłopoty zdrowotne skarżącego. Stanowisko to potwierdzają akta sprawy. We wniosku o przywrócenie terminu (k. 51) skarżący nie wspomina o swoim stanie zdrowia, a jedynie wskazuje okoliczności związane z podnoszonym przez niego brakiem informacji o terminie wydania wyroku. Oznacza to, że Sąd I instancji w niniejszej sprawie wadliwie przedstawił stan sprawy – w tym, co należy podkreślić, błędnie przytoczył treść wniosku o przywrócenie terminu – a w konsekwencji popełnił błąd subsumcji, przyporządkowując w pełni wadliwie ustalonemu stanowi faktycznemu treść normy prawnej wyprowadzonej z art. 86-87 p.p.s.a. Rzeczą Sądu I instancji będzie więc szczegółowe zbadanie podniesionych przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności uprawdopodabniających – jej zdaniem – brak winy w uchybieniu terminu, jak również odniesienie się do nich w uzasadnieniu postanowienia, które zapadnie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.