II GZ 23/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 671/21 w zakresie pozostawienia wniosku o wyłączenie sędziego bez rozpoznania w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego postanawia: oddalić zażalenie.

I Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 671/21, działając na podstawie art. 49 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), pozostawiono bez rozpoznania wniosek R. P. (dalej jako: skarżący) o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2020 r. w przedmiocie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący - mimo wezwania na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. - nie uzupełnił w terminie braków formalnych wniosków o wyłączenie sędziego tzn. nie wskazał z imienia i nazwiska sędziego, którego wyłączenia się domaga oraz nie podał i nie uprawdopodobnił przyczyn uzasadniających wyłączenia sędziego. Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie WSA w Warszawie, wnosząc o uchylenie zarządzenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. II Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 49 § 2 p.p.s.a., jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania, przy czym na zarządzenie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie WSA w Warszawie trafnie ocenił, że wniosek o wyłączenie sędziego obarczony został brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s..a. Art. 18 § 1 p.p.s.a. (również w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a.) wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego/referendarza sądowego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego/referendarza na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego/referendarza można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego/referendarza i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego/referendarza są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie referendarza powinien zatem zawierać: oznaczenie sędziego/referendarza przez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie. Brak tych danych niewątpliwie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącego nie odpowiadał wskazanym powyżej wymaganiom. Skarżący nie wskazał z imienia i nazwiska sędziego, którego wniosek dotyczył, nie podał również konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do konkretnego sędziego, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił. Wobec powyższego zasadnie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku przez sprecyzowanie, wyłączenia którego sędziego – z imienia i nazwiska – domaga się, a także do podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie. Skarżący, mimo wezwania, nie uzupełnił wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosków. W takiej sytuacji WSA w Warszawie był zobowiązany pozostawić wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy za zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.