II GZ 226/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 96/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.Z. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 96/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.Z. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie jego skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z [...] października 2019 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Sąd I instancji stwierdził, że A.Z. (dalej "skarżący") nie przywołał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") przez błędne ustalenie, że w skardze z [...] grudnia 2019 r. nie przywołał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o możliwości wystąpienia przesłanek, podczas gdy w skardze takie okoliczności przedstawił. Zdaniem skarżącego, zaszło niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w postaci uniemożliwienia mu udziału w szkoleniu aplikantów. Kierownik szkolenia uchyliła bowiem decyzję o warunkowym dopuszczeniu na 2 rok szkolenia, przez co skarżący nie mógł uczestniczyć w szkoleniach. W konsekwencji, nie będzie mógł ukończyć aplikacji w tym cyklu szkoleniowym, który rozpoczął w 2018 r. Zaszła zatem przesłanka opisana w art. 61 § 3 p.p.s.a. i okoliczność ta została opisana w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób opisać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami. Niewystarczające jest przy tym samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie uznał Sąd I instancji, że wystąpienia takich okoliczności skarżący nie uprawdopodobnił w złożonym wniosku. Po pierwsze bowiem, uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej zostało – o ile w ogóle – sformułowane bardzo skrótowo. Skarżący powołał jedynie okoliczność uchylenia decyzji o warunkowym dopuszczeniu na 2. rok szkolenia, co powodowało, że nie mógł brać udziału w zajęciach. Nie wskazał jednak, czy zdarzenia te spełniają przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Uprawdopodobnienie, że wykonanie decyzji może prowadzić do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków lub grozi spowodowaniem szkody, obciąża zaś wnioskodawcę. Tak sformułowane uzasadnienie wniosku nie dawało więc podstawy do jego uwzględnienia. Po drugie, okoliczności podnoszonych w zażaleniu nie można uznać za trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia bowiem wymaga, że aby dana okoliczność stanowiła podstawę udzielenia ochrony tymczasowej, musi mieć ona charakter hipotetyczny, czyli innymi słowy być niezrealizowana na etapie składania wniosku. Tymczasem, niedopuszczenie skarżącego do zajęć przewidzianych dla aplikantów 2. roku szkolenia już nastąpiło. Konsekwencją nieobecności na zajęciach jest zaś to, że skarżący nie będzie mógł ukończyć szkolenia dla aplikantów w cyklu szkoleniowym, w którym aplikację rozpoczął. W orzecznictwie podnosi się zaś, że skutki już wykonanej decyzji mogą być zniwelowane jedynie przez pozytywne dla skarżącego orzeczenie sądu uwzględniające jego skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2008 r., sygn. I OZ 896/08; z 15 stycznia 2019 r., sygn. II OZ 1380/18). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.