II GZ 223/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 166/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 15 marca 2023 r. nr 2601-IOA.4823.5.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 10 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 166/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił T. sp. z o.o. sp. k. w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 15 marca 2023 r. nr 2601-IOA.4823.5.2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie spełnia wskazanych w przepisie w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej – "p.p.s.a") wymagań, gdyż uzasadnienie wniosku nie pozwala dokonać oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji, spowoduje wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku było w ocenie Sądu I instancji lakoniczne i w żaden sposób nie uprawdopodabniało, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieuzasadnioną szkodę w majątku skarżącej. Przytoczone przez skarżącą twierdzenia były w ocenie Sądu I instancji gołosłowne, nie zostały w żaden sposób sprecyzowane i wykazane. Skarżąca nie wskazała na informacje istotne z punktu widzenia przesłanek wstrzymania z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie podała informacji dotyczących jej aktualnej sytuacji majątkowej, posiadanych aktywów, czy stanu rachunków bankowych (skarga została sporządzona w kwietniu 2023 r.). Nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających jej sytuację. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie dotyczą bieżącej sytuacji finansowej skarżącej. Sąd I instancji nie kwestionował istnienia problemów zdrowotnych, ich powagi i konieczności dalszego leczenia, co skarżący udokumentował dołączonymi kserokopiami dokumentacji medycznej. Argumentacja ta nie wykazuje wpływu przesłanek ochrony tymczasowej, jaką jest wstrzymanie wykonania decyzji, na stan zdrowia skarżącego i możliwości dalszego leczenia. Wobec deficytów uzasadnienia wniosku Sąd nie mógł więc ocenić, czy rzeczywiście wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Ponieważ o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd orzeka jedynie na wniosek, nie jest więc uprawniony do domniemywania jakichkolwiek faktów i okoliczności, które nie zostały podniesione przez stronę skarżącą i które nie wynikają z akt sprawy. W związku z tym Sąd I instancji uznał, że nie można ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe postanowienie spółka zaskarżyła w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że argumentacja zawarta we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uprawdopodabnia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla T. Sp. z o.o. Sp. k., podczas gdy obiektywnie ze złożonych dokumentów w niniejszej sprawie wynika, iż w przypadku braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spółka jest realnie zagrożona utratą płynności finansowej i nie będzie w stanie regulować na bieżąco wszystkich swoich zobowiązań, a tym samym nie będzie w stanie prowadzić dalszej działalności mając na uwadze wszczęte już postępowanie egzekucyjne w administracji co finalnie może doprowadzić do konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Spółka wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci upomnienia z dnia 28 marca 2023 r. oraz z dnia 20 kwietnia 2023 r., skonsolidowanego rachunku zysków i strat w spółce za okres od dnia 1 marca 2022 r. do 31 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Złożenie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie oznacza, że automatycznie dochodzi do skutku wstrzymanie wykonania decyzji, a więc skutek oczekiwany przez wnioskodawcę. Na podstawie złożonego wniosku i zawartej w jego uzasadnieniu argumentacji Sąd ocenia jedynie, czy podane przez wnioskodawcę okoliczności w istocie uprawdopodobniają zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowią przedstawione we wniosku i zażaleniu okoliczności. Sąd I instancji zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie irrelewantna jest okoliczność dotycząca stanu zdrowia prezesa skarżącej spółki. Skarżąca dopiero w zażaleniu uzasadniła dlaczego przedłożyła dokumentację medyczną, natomiast nie uzasadniła, dlaczego miałoby to mieć wpływ na uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w odniesieniu do okoliczności dotyczących kondycji finansowej i ekonomicznej spółki, istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, które mogłyby być spowodowane wykonaniem zaskarżonej decyzji i podał jedynie, że spółka poniosła w I kwartale 2023 r. stratę oraz, że prowadzone jest wobec niej postępowanie egzekucyjne. Z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest to jednak materiał wystarczający do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania postanowienia, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło oraz trudna sytuacja materialna nie jest okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i sama w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji" (zob. np. postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FZ 640/15). W świetle przedstawionych argumentów, nie było podstaw aby zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji uznać za nieprawidłowe. Wyjaśnienia wymaga również, że nieuwzględnienie żądania strony o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności nie uniemożliwia złożenia ponownie takiego wniosku i udzielenia ochrony tymczasowej, o ile zaktualizują się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. do wykazania których zobowiązany jest wnioskodawca. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.