II GZ 218/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 677/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia 8 stycznia 2026 r. nr DOR.4131.14.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie warunków wykonywania działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2026 r. sygn. akt VI SA/Wa 677/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej D. W. wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia 8 stycznia 2026 r., nr DOR.4131.14.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie warunków wykonywania działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że strona nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, a na podstawie samych twierdzeń zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji brak było podstaw do ustalenia, jaki wpływ na sytuację skarżącej ma wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową, przez co Sąd nie miał możliwości zbadania, jakie rzeczywiście mogłyby być dla niej konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że w przypadku wszczęcia egzekucji nałożonej kary pieniężnej nie będzie posiadała środków umożliwiających jej prowadzenie przychodni weterynaryjnej, gdyż nie można leczyć zwierząt bez kosztownych leków weterynaryjnych. Wskazała, że posiada na utrzymaniu trójkę dzieci, a jej mąż osiąga nieduże dochody. Do wniosku dołączyła PIT-36, PIT/O dotyczący trójki dzieci oraz PIT/B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Trafnie Sąd I instancji zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów i okoliczności świadczących o możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Istotnie złożony wniosek nie był należycie uzasadniony i na jego poparcie skarżąca nie przedstawiła stosownej dokumentacji, niemniej uczyniła to w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, załączając stosowne dokumenty i powołując się na nowe okoliczności. Stosownie zaś do treści art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że dwustopniowość kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia silniej zaznacza się przy wnoszeniu zażalenia na postanowienie z racji wyposażenia WSA nie tylko w formalne, lecz także w merytoryczne kompetencje w sprawie zarzutów podnoszonych w zażaleniu (tak B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, WK 2015). Mając na uwadze powyższe oraz istotną w sprawie okoliczność, to jest załączoną przez skarżącą do zażalenia dokumentację i przedstawione w nim okoliczności, wątpliwe wydaje się dokonanie przez Sąd I instancji szczegółowej analizy tej dokumentacji, wobec uprawnień autokontrolnych określonych w art. 195 § 2 p.p.s.a. Z zapisanej w karcie nr 63 akt sprawy adnotacji, z której wynika, że nie stwierdzono podstaw do zastosowania art. 195 § 2 p.p.s.a. nie sposób jest wnioskować o rzetelnie dokonanej autokontroli. Sąd I instancji, orzekając ponownie w sprawie z wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności oceni, czy dołączone do zażalenia dokumenty i powołana w nich argumentacja mogą mieć wpływ na udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązkiem Sądu I instancji jest bowiem odniesienie się do całokształtu zgromadzonej w aktach dokumentacji i na tej podstawie dokonanie oceny sytuacji strony w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia