II GZ 211/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2717/20 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 25 lutego 2022 r., oddalił wniosek R. P. o wyłączenie sędziego w sprawie z jego skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2020 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. P. wymienioną uchwałę. Skarżący we wniesionym na to postanowienie zażaleniu zawarł wniosek o wyłączenie sędziego WSA Jakuba Linkowskiego. Sąd przywołując treść przepisów art. 18 § 1 pkt 1 – 7, art. 19 oraz art. 20 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), wskazał, że w dniu 22 lutego 2022 r. sędzia WSA Jakub Linkowski złożył oświadczenie, z treści którego wynikało, że nie istnieje żadna okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wskazał we wniosku na przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. Podniesiona przez skarżącego okoliczność poświadczenia nieprawdy oraz zatajenia okoliczności związanych z działaniem organu, które zdaniem strony, wpłynęły na jej zdrowie fizyczne i psychiczne nie stanowiły uzasadnienia wniosku o wyłączenie sędziego. Mając na uwadze podjęte przez sędziego, którego wniosek dotyczy, w ramach postępowania czynności, które de facto sprowadzały się do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego, Sąd I instancji uznał, że twierdzenia skarżącego zawarte w treści wniosku stanowiły wyłącznie wyraz rozgoryczenia z powodu braku możliwości poddania merytorycznej kontroli uchwały Komisji Egzaminacyjnej Il stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyroków egzaminu adwokackiego z [...] października 2020 r. R. P. zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości z uwagi na jego niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia na wstępie wymaga, że podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.) jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, co słusznie uznał Sąd I instancji, nie wynika aby w przypadku wymienionego we wniosku sędziego zachodziła którakolwiek z okoliczności uzasadniająca jego wyłączenie. Przepis art. 19 p.p.s.a., który choć nie wymieniony, był faktyczną podstawą wniosku, zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności. W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku o wyłączenie, co zasadnie stwierdził Sąd I instancji, nie podał jakiejkolwiek obiektywnej przesłanki, która uzasadniałby zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Podzielić przy tym należy konstatację Sąd I instancji, co do wyłącznie subiektywnej przyczyn ległej u podstaw żądania skarżącego, którą było rozgoryczenie orzeczeniem wydanym przez sędziego, którego wyłączenia strona się domagała. Zauważyć również należy, że samo zażalenie poza powołanym żądaniem uchylenia objętego nim postanowienia nie wskazywało w jakikolwiek sposób na przypisywaną orzeczeniu niezgodność ze stanem faktycznym lub prawnym sprawy. Oceniając rzeczone postanowienie w tym aspekcie Naczelny Sąd Administracyjny również nie znalazł podstaw do jego uchylenia, albowiem jest ono zgodne z obowiązującym prawem – przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również pozbawione jest wad w zakresie oceny zasadności wniosku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.