II GZ 21/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Syndyka Masy Upadłości S. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 144/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. Tymczasowego Zarządy S. Sp. z o.o. w S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2021 r., nr DRR.wa.731.79.2021 w przedmiocie zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu oraz rozlewu napojów spirytusowych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r., odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą M. K. Tymczasowego Zarządy S. Sp. z o.o. w S. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2021 r., w przedmiocie zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu oraz rozlewu napojów spirytusowych. Sąd I instancji wskazał, że we wniesionej na powołaną decyzję skardze strona zawarła wniosek o jej wstrzymanie, argumentując, że "w związku ze skutkiem, który wywołuje zaskarżona decyzja, wyrażającym się zakazem prowadzenia podstawowej działalności gospodarczej S. Sp. z o.o. w S., tj. produkcji i rozlewu napojów spirytusowych, zasadny jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego". Skarżący podkreślał przy tym, że "S. Sp. z o.o. w S. jest wytwórcą produktów spirytusowych o światowej renomie i 150-letniej tradycji produkcyjnej, która może zostać całkowicie zaprzepaszczona w razie wykonania decyzji". Sąd wskazując na treść art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej p.p.s.a.), stwierdził, że skarżący nie wykazał, zaistnienia w sprawie okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zawarcie we wniosku, wyłącznie ogólnikowych twierdzeń wskazujących na typowe następstwa decyzji zakazującej prowadzenie działalności gospodarczej, mających świadczyć o wystąpieniu znacznej szkody lub powstaniu trudnych do odwrócenia skutków, uniemożliwiał Sądowi zajęcie stanowiska co do zaistnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Syndyk Masy Upadłości S. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S., zażaleniem z zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 183 § 2 pkt 5) p.p.s.a w zw. z art. 144 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia wobec M. K. Tymczasowego Zarządcy S. Sp. z o.o., podczas gdy w związku z postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r. Sądu Rejonowego S. w S., Wydział XII Gospodarczy, w sprawie sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości S. sp. z o.o. z siedzibą w S. wszelkie postępowania sądowe w tym zakresie mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu, a w związku z tym przymiot strony w toku sprawy miał wyłącznie Syndyk Masy Upadłości S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w S.; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w realiach sprawy zawarto we wniosku wyłącznie ogólnikowe twierdzenia wskazujące na typowe następstwa decyzji zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej, co uniemożliwiło Sądowi zajęcia stanowiska co do zaistnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy jakkolwiek rzeczywiście argumentacja Skarżącego co do realizacji przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji była dość syntetyczna, to pogłębiona refleksja nad 150 letnią historią wyrobu oraz rozlewu napojów spirytusowych, znanych obecnie pod marką "S.", uzasadniała uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2021 r. wydanej w sprawie, nr DRR.wa.731.79.2021 w przedmiocie zakazu wykonywania działalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesionej w niej zarzuty wraz z ich argumentacją nie podważają prawidłowości wydanego orzeczenia jak również oceny wniosku strony o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji, jakiej dokonał Sąd I instancji. W pierwszej kolejności odnieść się należy do pierwszego z podniesionych w petitum zażalenia zarzutów, zarzut naruszenia art. 183 § 2 pkt 5) p.p.s.a w zw. z art. 144 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia wobec niewłaściwego podmiotu reprezentującego spółkę. Jak wynika z treści komparycji zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji rozpoznawała wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2021 r., sformułowany w skardze wniesionej na to rozstrzygnięcie przez M. K. Tymczasowego Zarządcy S. Sp. z o.o. w S. Fakt, iż M. K., jako zarządca tymczasowy spółki był właściwym podmiotem reprezentującym spółkę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II GZ 287/22, wydanym wskutek wniesionego zażalenia na postanowienie Sądu I instancji odrzucającego powołaną skargę. Uchylając postanowienie Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "skarga została wniesiona przez Tymczasowego Zarządcę S. Sp. z o.o. M. K. Sąd Rejonowy S. w S. postanowieniem z 28 lipca 2020 r., sygn. akt [...], w postępowaniu o otwarcie postępowania sanacyjnego dłużnika S. Sp. z o.o. w S. zabezpieczył majątek dłużnika przez ustanowienie tymczasowego zarządcy w osobie M. K. Zgodnie z art. 286 ust. 1 Prawa Restrukturyzacyjnego do tymczasowego zarządcy, ustanowionego w postępowaniu o otwarcie postępowania sanacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o zarządcy, z wyłączeniem art. 55-59 oraz art. 61 i art. 62 Prawa Restrukturyzacyjnego. W myśl art. 311 ust. 1 Prawa Restrukturyzacyjnego, który na podstawie art. 286 ust. 1 Prawa Restrukturyzacyjnego ma zastosowanie do tymczasowego zarządcy, postępowania sądowe, administracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę lub przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. W związku z tym, że skarga Tymczasowego Zarządcy S. Sp. z o.o. M. K. została wniesiona w jego imieniu, nie zachodziła potrzeba wzywania Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej, w tym do podpisania skargi z 1 lutego 2022 r.". Wobec powyższego stwierdzić należy, że Sąd I instancji, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niewadliwe wskazał skarżący podmiot, a w konsekwencji adresata orzeczenia w przedmiocie żądania zastosowania ochrony tymczasowej. Na marginesie zauważyć należy, w świetle daty wydania powołanego w zażaleniu postanowienia Sądu Rejonowego S. w S., Wydział XII Gospodarczy, sygn. akt [...], że do dnia wydania niniejszego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co wynika z analizy akt sprawy, do Sądu nie wpłynęła jakakolwiek informacja pochodząca od ówcześnie reprezentującego stronę skarżąca Zarządcy Tymczasowego, jego pełnomocnika adw. R. F. bądź Syndyka Masy Upadłości S. Sp. z o.o. w S. lub jego pełnomocnika adw. R. K. o zamianie stanu prawnego spółki. Odnosząc się zaś do drugiego z zarzutu zażalenia, naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a., również i ten zarzut uznać należy za niezasadny. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, w świetle treści wniosku strony o zastosowanie ochrony tymczasowej pomieszczonego w skardze, że Sąd I instancji dokonał niewadliwej jego oceny skutkującej odmową wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2021 r. Ograniczenie uzasadnienia wniosku do twierdzenia, że "w związku ze skutkiem, który wywołuje zaskarżona decyzja, wyrażającym się zakazem prowadzenia podstawowej działalności gospodarczej S. Sp. z o.o. w S., tj. produkcji i rozlewu napojów spirytusowych, zasadny jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego". Skarżący podkreślał przy tym, że "S. Sp. z o.o. w S. jest wytwórcą produktów spirytusowych o światowej renomie i 150-letniej tradycji produkcyjnej, która może zostać całkowicie zaprzepaszczona w razie wykonania decyzji", nie jest wykazaniem czy choćby uprawdopodobnieniem, że wykonanie powołanej decyzji może wywołać wystąpienie jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak wskazania jakichkolwiek konkretnych dolegliwości lub potencjalnych, niekorzystnych następstw decyzji, przede wszystkim następstw w sferze majątkowej i finansowej spółki oraz w sferze rynkowej, nie pozwala na obiektywną ocenę żądania strony zastosowania w stosunki do niej instytucji ochrony tymczasowej. Za taki argument zaś nie może być uznane "zaprzepaszczenie" wieloletniej tradycji i światowej renomy spółki w produkcji napojów spirytusowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.