II GZ 199/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 4244/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 września 2022 r. nr KOA/2891/Gs/22 w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia postanawia: oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4244/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 września 2022 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że choć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony został z zachowaniem terminu, ponieważ przyczyna uchybienia, jak twierdzi skarżąca, ustała w dniu 30 maja 2023 r., a wniosek nadany został w dniu 6 czerwca 2023 r., to jednak merytoryczna ocena tego wniosku doprowadziła do stwierdzenia, że wniosek ten nie może być uwzględniony, gdyż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu pierwszej instancji podnoszona przez skarżącą okoliczność nieprzekazania przez pełnomocnika, który reprezentował ją w postępowaniu administracyjnym i wniósł w jej imieniu odwołanie od decyzji pierwszej instancji, informacji o dacie doręczenia temu pełnomocnikowi decyzji z dnia 26 września 2022 r., nie stanowi przesłanki świadczącej o braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji domniemanie skarżącej dotyczące działania na szkodę skarżącej adw. P. D. nie są wystarczające do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu. WSA w Warszawie zauważył, że zaskarżona decyzja doręczona została pełnomocnikowi skarżącej – adw. P. D., który w imieniu skarżącej wnosił odwołanie na decyzję z dnia 26 maja 2022 r. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że skarżąca ustanowiła w postępowaniu administracyjnym dwóch pełnomocników prowadzących kancelarię pod tym samym adresem, w tym także pełnomocnika, który w imieniu skarżącej wniósł skargę do WSA w Warszawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia – adw. R. O. W ocenie Sądu pierwszej instancji obecnie działający w imieniu skarżącej pełnomocnik, który umocowany był do działania już na etapie postępowania administracyjnego, miał bądź mógł mieć sposobność zapoznania się z zaskarżoną decyzją. Brak działania drugiego z pełnomocników na etapie postępowania administracyjnego nie zwalnia go z odpowiedzialności wobec skarżącej za prowadzenie powierzonej jej sprawy. Uchybienie terminu, które nastąpiło z winy profesjonalnego pełnomocnika, według Sądu pierwszej instancji, jest równoznaczne z winą skarżącego. W ocenie Sądu pierwszej skarżąca nie uprawdopodobniła zatem braku winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, która zaskarżając je w całości zarzuciła mu naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, podczas gdy złożony w sprawie materiał dowodowy oraz okoliczności opisane treści wniosku stanowią o dostatecznym uprawdopodobnieniu istotnych okoliczności. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienie i zmianę orzeczenia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi lub ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 p.p.s.a. Zaznaczyć trzeba, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację przedstawioną przez Sąd pierwszej instancji w zakresie braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W ocenie NSA nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, że wobec braku zgłoszenia swojego udziału w sprawie jako pełnomocnik skarżącej, a także w związku z nieopłaceniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, osobą całkowicie odpowiedzialną za prowadzenie sprawy skarżącej był tylko i wyłącznie adw. P. D. Udzielenie pełnomocnictwa alternatywnie dwóm pełnomocnikom nie zwalnia jednego z nich z odpowiedzialności wobec skarżącej za prowadzenie jej spraw. Nie można też zaakceptować argumentacji przedstawionej przez skarżącą w zażaleniu, jakoby jedynym pełnomocnikiem skarżącej do tego momentu był adw. P. D. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca udzieliła pełnomocnictwa zarówno adw. P. D., jak i adw. R. O. Jeśli rzeczywiście skarżąca chciała, by tylko pierwszy z wymienionych powyżej pełnomocników był umocowany do jej reprezentowania na etapie odwoławczym w postępowaniu administracyjnym, powinna pełnomocnictwa udzielić jedynie temu pełnomocnikowi. Według NSA skarżąca nie wykazała też, by drugi z ustanowionych w postępowaniu administracyjnym pełnomocników nie mógł powziąć wiedzy na temat wydanej przez organ drugiej instancji decyzji. Nie ma przy tym znaczenia, że pierwszą czynność drugi z pełnomocników – adw. R. O. – podjęła dopiero w dniu 1 czerwca 2023 r. Według NSA skarżąca nie wykazała, by drugi z pełnomocników nie posiadał wiedzy co do prowadzonych w imieniu skarżącej spraw. Twierdzenia, że drugi z pełnomocników, który aktualnie reprezentuje skarżącą wobec wypowiedzenia pełnomocnictwa adw. P. D. w dniu 5 czerwca 2023 r., przebywał wtedy na wakacjach, nie zostały wykazane w żaden sposób. Choć skarżąca powołuje się na brak wiedzy w zakresie odbioru korespondencji, to jednak, nie zostało przez skarżącą wykazane, że pełnomocnik nie mógł powziąć informacji na temat decyzji z dnia 26 września 2023 r. W ocenie NSA argumentacja skarżącej dotycząca braku wiedzy na temat wpływu korespondencji i, co za tym idzie, braku informacji na temat wydanej decyzji nie jest argumentem przemawiającym za uwzględnieniem jej wniosku. Należy zwrócić także uwagę, że skarżąca w zakresie intencjonalnego braku przekazania przez adw. P. D. informacji o wydanej w wyniku wniesionego przez niego odwołania decyzji poprzestaje na twierdzeniach. W związku z powyższym dodać należy, że negatywne konsekwencje działania pełnomocnika obciążają stronę, którą ten pełnomocnik reprezentuje. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentacje przedstawioną przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał w swoich orzeczeniach, że w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącego nie dołożył należytej staranności w swoim działaniu, negatywne konsekwencje takiego działania pełnomocnika obciążają stronę. Wina pełnomocnika jest zatem zrównana w skutkach z zawinieniem przez samą stronę, więc strona ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe podejmowane w toku postępowania sądowego przez pełnomocnika procesowego. Jeżeli strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to na pełnomocniku spoczywa obowiązek dokonywania czynności w stosownych terminach. W sytuacji zaś, gdy uchybienie terminu nastąpiło z winy pełnomocnika, jest to równoznaczne z winą skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt II GZ 416/23) Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafną ocenę Sądu pierwszej instancji, że przywołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie dostarczały dostatecznych podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.