II GZ 191/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 marca 2026 r. sygn. akt III SA/Gd 85/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. W. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 15 stycznia 2026 r. nr BD-I.3151.1218.2025.JP w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 23 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 85/26, odmówił K.W. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 15 stycznia 2026 r. w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych. Sąd I instancji wskazał, że w skardze na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 15 stycznia 2026 r. skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz czynności egzekucyjnych prowadzonych na jego podstawie, albowiem ich wykonanie grozi wyrządzeniem skarżącemu trudnych do odwrócenia skutków majątkowych, a wniesiona skarga nie ma charakteru oczywiście bezzasadnego. W ocenie WSA, wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia nie został uzasadniony, albowiem skarżący powołał się wyłącznie na ustawową przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu bez wskazania konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do niego przesłanka ta zachodzi. Zasadność skargi natomiast nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sąd I instancji stwierdził również, że zaskarżone postanowienie nie wywołuje żadnych zmian w zakresie praw i obowiązków strony, skutkujących możliwością powstania trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. W konsekwencji, instytucja wstrzymania wykonania nie może mieć do niego zastosowania. Powstanie szkody w wyniku postanowienia wydanego w toku postępowania egzekucyjnego mogłoby nastąpić gdyby strona skarżyła postanowienie o nałożeniu grzywny lub inne orzeczenie nakładające na dłużnika obowiązek, jednakże taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Ponadto WSA podniósł, że potencjalna wadliwość zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jego wykonania, ponieważ dokonywanie przez sąd oceny legalności zaskarżonego postanowienia na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K.W., wnosząc o jego uchylenie, wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewody Pomorskiego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przedmiotem niniejszej sprawy jest skuteczność doręczenia decyzji administracyjnej, od której zależy powstanie wymagalnego obowiązku. Zdaniem strony, doręczenie było wadliwe, ponieważ zostało dokonane na adres, pod którym skarżący w dacie doręczenia nie mieszkał. W związku z tym, zastosowanie fikcji doręczenia nastąpiło z naruszeniem prawa. Skoro zaś wymagalność obowiązku prawnego została przyjęta wyłącznie na podstawie wadliwie zastosowanej fikcji doręczenia, to wszystkie dalsze czynności egzekucyjne, w tym wszczęcie egzekucji i zajęcie środków pieniężnych, zostały oparte na wadliwej podstawie prawnej. Jako załącznik do zażalenia skarżący nadesłał wyciąg z rachunku bankowego na potwierdzenie zajęcia środków pieniężnych w kwocie ok. 2500 zł i faktycznego prowadzenia egzekucji. Wnoszący zażalenie stwierdził również, że w niniejszej sprawie spełnione są przesłanki do wstrzymania wykonania aktu, bowiem istnieje realny i udokumentowany skutek majątkowy, egzekucja oparta jest na wątpliwej podstawie prawnej, a brak wstrzymania prowadzi do dalszego pogłębiania szkody. Skutki egzekucji mają charakter trudny do odwrócenia, ponieważ obejmują nie tylko zajęcie środków, ale także naliczone koszty egzekucyjne, prowadząc do uszczuplenia majątku skarżącego na podstawie wadliwego założenia prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie należy podnieść, że sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: czy wskazany we wniosku akt nadaje się do wykonania, a jeśli tak, to czy strona skarżąca w sposób przekonujący podała okoliczności przemawiające za udzieleniem jej ochrony tymczasowej, a także czy wskazane przez wnioskodawcę okoliczności istnieją i dają podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania (tak m.in. NSA w postanowieniach: z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt II GZ 761/25; z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GZ 156/24 oraz z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 1377/11). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub nałożenie obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo rozstrzygnięcia, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. dotyczące zawieszenia postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za prawidłową należy uznać dokonaną przez Sąd I instancji ocenę, że wniosek skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia wydanego w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącego żadnego obowiązku, ani nie kreuje praw. Wydany w postępowaniu egzekucyjnym akt orzeka jedynie o oddaleniu zgłoszonego przez stronę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych, a zatem ze swej natury nie posiada przymiotu wykonalności (zob. postanowienia NSA z dnia: 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 565/15; 21 września 2023 r., sygn. akt II GZ 344/23; 18 października 2023 r., sygn. akt I GZ 299/23; 24 listopada 2023 r., sygn. akt III FZ 523/23; 29 listopada 2023 r., sygn. akt II GZ 440/23). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację przedstawioną przez WSA w zaskarżonym postanowieniu, zgadzając się również z tym, iż ewentualne powstanie znacznej szkody lub ryzyko wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków mogłoby być konsekwencją wykonania postanowienia wydanego w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do zrealizowania ciążącego na podmiocie obowiązku. W świetle powyższego należy zauważyć, że skoro zaskarżony akt administracyjny nie posiada waloru wykonalności, niecelowe byłoby przystępowanie do oceny zaktualizowania się przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Regulacja tego przepisu dotyczy bowiem wyłącznie aktów wykonalnych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.