II GZ 188/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 22.06.2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego – Państwowy Instytut Badawczy w Józefowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3743/21 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. Sp. z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego – Państwowy Instytut Badawczy w Józefowie z dnia 6 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy wydania zmiany dopuszczenia do użytkowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 lipca 2022 r. (sygn. akt V SA/Wa 3743/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej zwanej "p.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną Dyrektora C. w J. (dalej zwanego "organem" lub "Instytutem") od wyroku WSA z 23 marca 2023 r. w sprawie ze skargi K. Sp. z o. o. w W. (dalej zwanej "Spółką") na decyzję organu z 6 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wydania zmiany dopuszczenia do użytkowania produktu. W uzasadnieniu Sąd uznał, że doręczenie odpisu wyroku z 23 marca 2023 r. wraz z jego uzasadnieniem nastąpiło 29 kwietnia 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 98 akt sądowych), natomiast skargę kasacyjną przesłano bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przekazał ją według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 2 czerwca 2022 r., a zatem po upływie trzydziestodniowego terminu, który upłynął 30 maja 2022 r. WSA wskazał, że w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że w takiej sytuacji, za datę wniesienia skargi kasacyjnej uznać należy datę jej przekazania przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego. Organ wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 177 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ skierował skargę kasacyjną do niewłaściwego sądu, co spowodowało niedochowanie ustawowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił okoliczności, iż Instytut przekazał skargę kasacyjną NSA za pośrednictwem WSA w Warszawie. Jako dowód załączył potwierdzenie odbioru, w którym wskazano jako adresata przesyłki "Naczelny Sąd Administracyjny za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wydział V ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa" (k. 129 akt sądowych). Organ wyjaśnił, że pracownica Urzędu Pocztowego Warszawa 1 Pani H. D., 30 maja 2022 r. "samodzielnie zmieniła adresata przesyłki, kierując skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego." Wskazał, że tę informację uzyskał od Kierowniczki Poczty w Józefowie, która ustaliła w elektronicznym systemie pocztowym fakt przekierowania przesyłki oraz osobę za to odpowiedzialną. W odpowiedzi na zażalenie Spółka wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu zaznaczyła, że organ nieprawidłowo określił adresata poprzez wskazanie jako adresata zarówno NSA i WSA. Podkreśliła także, że Instytut nie załączył do zażalenia reklamacji przesyłki rejestrowanej, która potwierdzałaby zarzuty postawione przez organ Poczcie Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika, że dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej konieczne jest zachowanie wszystkich warunków przewidzianych prawem, w tym po pierwsze wniesienie skargi kasacyjnej do sądu, który wydał zaskarżony wyrok i po drugie dochowanie 30-dniowego terminu – licząc od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem – do jej wniesienie. Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie, przesyłkę zawierającą odpis zaskarżonego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono organowi 29 kwietnia 2022 r. (k. 98 akt sądowych). Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a., upływał 30 maja 2022 r. W zakreślonym terminie do Sądu pierwszej instancji skarga kasacyjna nie wpłynęła. Za to wpłynęła 30 maja 2022 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego (data nadania przesyłki – 27 maja 2022 r.). NSA przekazał skargę kasacyjną według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (Wydział V) 2 czerwca 2022 r. (k. 99 akt sądowych), a więc już po upływie zakreślonego terminu. Z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu, WSA odrzucił skargę kasacyjną. W zażaleniu organ zarzucił, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił zamiaru Instytutu, którym było przekazanie skargi kasacyjnej NSA za pośrednictwem WSA w Warszawie, a jedynie w wyniku błędu pracownicy Urzędu Pocztowego Warszawa 1 nieprawidłowo doręczono przesyłkę bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Informację o przekierowaniu przesyłki do niewłaściwego adresata pełnomocnik organu miał uzyskać od Kierowniczki Poczty w Józefowie. Należy jednak podkreślić, że na kopercie, w której znajdowała się skarga kasacyjna organu (k. 116 akt sądowych sprawy), jako odbiorcę przesyłki wpisano: "Naczelny Sąd Administracyjny za pośrednictwem: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Wydział V" oraz wskazano adres Wydziału V WSA w Warszawie "ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa". W tym miejscu należy zaznaczyć, że prawidłowy adres Wydziału V WSA w Warszawie to ul. Jana Pankiewicza 4, 00-696 Warszawa. Zgodnie z § 6 pkt 11 Regulaminem świadczenia usług powszechnych Poczty Polskiej – wprowadzonego uchwałą nr 128/220 Zarządu Poczty Polskiej S.A. z 21 maja 2020 r. zmieniającą uchwałę w sprawie Regulaminu świadczenia usług powszechnych oraz w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu świadczenia usług powszechnych w związku z art. 49 ustawy z 23 listopada 2012 roku Prawo pocztowe (Dz. U z 2018, poz. 2188, z późn. zm.) – adresatem przesyłki rejestrowanej może być tylko jedna osoba fizyczna albo osoba prawna bądź jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Niedopuszczalne jest zatem takie zaadresowanie przesyłki, które zawiera wskazanie dwóch odbiorców. W związku z powyższym uznać należy, że skarga kasacyjna została błędnie wniesiona przez organ. Instytut jako adresata przesyłki wskazał dwa podmioty: Naczelny Sąd Administracyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ponadto błędnie wskazał adres sądu właściwego dla tej czynności. Okoliczności te stały się bezpośrednią przyczyną dostarczenia przesyłki pod niewłaściwy adres. Za niewystarczające należy przy tym uznać powoływanie się przez organ na rozmowy z pracownikami Poczty Polskiej dotyczące przekierowania przesyłki na adres inny niż wskazany na kopercie. Organ, w celu uprawdopodobnienia popełnienia przez pracownika Poczty Polskiej błędu we właściwym dostarczeniu przesyłki powinien co najmniej wnieść pisemną reklamację na działania Poczty Polskiej, czego jednak nie uczynił. Nie bez znaczenia jest przy tym to, że Instytut reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien działać w taki sposób, ażeby w niezaplanowanych, a tym bardziej w zaplanowanych okolicznościach – nie powodować sytuacji, w których interes strony byłby zagrożony. Przy wypełnianiu obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną, od której zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadne jest wymaganie od niego maksimum staranności przy jej wykonywaniu (por. NSA z 30 października 2017 r., sygn. akt I FZ 250/17; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zgodnie natomiast z obowiązującą wykładnią przepisu art. 177 p.p.s.a. nie można uznać za datę miarodajną dla ustalenia terminu wniesienia skargi kasacyjnej daty nadania przesyłki na adres sądu, który nie jest dla tej czynności procesowej właściwy. W takim przypadku należy uznać, że skarga kasacyjna zostało wniesione w dniu, w którym przesyłkę tę sąd niewłaściwy przekazał właściwemu sądowi (tak też NSA w postanowieniu z 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II FSK 1718/06). Stąd termin wniesienia skargi kasacyjnej liczony być powinien z uwzględnieniem daty przekazania akt przez NSA sądowi właściwemu tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została przekazana do właściwego sądu 2 czerwca 2022 r. Termin do jej wniesienia upłynął 30 maja 2022 r. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że została ona wniesiona po terminie zakreślonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 178 p.p.s.a., skarga kasacyjna podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Z tych względów zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku Spółki o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a.