II GZ 185/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. C. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 995/24 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 12 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 995/24, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), odmówił E. C. G. wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] września 2024 r., w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkuje zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek we wniosku skarżący podał, że nie ma możliwości wykonania decyzji, zaś w przypadku pozytywnego rozpatrzenia niniejszej skargi, wszelkie czynności podjęte przez Skarżącego w związku z realizacją obowiązku nałożonego w zaskarżonej decyzji, stałyby się bezcelowe, to twierdzenie to jest gołosłowne i jako takie nie było wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazane we wniosku okoliczności nie zostały bowiem poparte żadnymi dokumentami potwierdzającymi ich istnienie. Ponadto, brak prawa jazdy może ewentualnie powodować pewne trudności w życiu codziennym, lecz nie jest to jednoznaczne z wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków we wskazanym wyżej rozumieniu. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na mylnym ustaleniu, że przesłanka do zastosowania tegoż przepisu wiąże się wyłącznie z trudnymi do odwrócenia skutkami o charakterze materialnym, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do konkluzji, iż trudnym do odwrócenia skutkiem jest również obowiązek stawienia się w Wojewódzkim ośrodku Ruchu Drogowego w celu odbycia egzaminu państwowego po to, aby sprawdzić kwalifikacje Skarżącego w zakresie kategorii ,,B'' prawa jazdy, a także konieczności i obowiązku dokonania opłaty za ten egzamin; 2) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż na Skaczącym ciążył obowiązek przedstawienia skonkretyzowanych danych i materiałów wystarczająco obrazujących sytuację Skarżącego, podczas gdy stwierdzenie co w ocenie sądu znaczy ,,wystarczające" jest wysoce ocenne, a prawidłowa wykładnia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. nie pozwala na przyjęcie, iż wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji opiera się w pełni na zasadzie skargowości i wymaga udowodnienia jego zasadności przez skarżącego, prawidłowa wykładnia przepisu wskazuje, iż wymaga on jedynie wskazania relewantnych faktów w tym zakresie; 3) art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1k.p.c. polegający na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów pozbawionej przy tym w całości doświadczenia życiowego przez sąd meriti poprzez wadliwe przyjęcie, iż ,,brak prawa jazdy może powodować pewne trudności w życiu codziennym, lecz nie jest to jednoznaczne z wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", gdzie z materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz mając na uwadze doświadczenie życiowe wynika, iż prowadzenie przez Skarżącego działalności gospodarczej na szeroką skalę i wydanie zaskarżonej decyzji wobec skarżącego wpływa bezpośrednio na życie skarżącego i powoduje trudne do odwrócenia skutki, czym wypełniona została dyspozycja art. 61 § 3 p.p.s.a.; 4) art. 106 § 4p.p.s.a.w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1k.p.c. poprzezjego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego poprzez pominięcie relewantnych dla wyniku niniejszej sprawy faktów powszechnie znanych, które sąd meriti powinien wziąć pod uwagę z urzędu, w postaci informacji z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącej zajmowania przez Skaczącego funkcji prezesa zarządu spółek: E. sp. z o.o., M. sp. z o.o., A. sp. z o.o., l. sp. z o.o., D. sp. z o.o., co z kolei istotnie wpływa na realizai1ę przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wyrażonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym wniósł o: 1. uchylenie w całości postanowienia z dnia 13 stycznia 2025 r. wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego W Bielsku-Białej z dnia 30 września 2024 r. oraz rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona na podstawie ań' 188 p.p.s.a.; 2. w przypadku nieuwzględnienia wniosku wskazanego w pkt 1 powyżej, wniósł o uchylenie w całości postanowienia z dnia 13 stycznia 2025 r. oraz przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi, stosownie do art. 185 § 1 p.p.s.a.; 3. wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia niniejszego zażalenia, stosownie do brzmienia art. 196 p.p.s.a.; 4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z faktów powszechnie znanych na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 w zw. z art. 106 p.p.s.a. w postaci: - informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dla spółki E. sp. z o.o. (KRS: [...]) - informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dla spółki M. sp. z o.o. (KRS: [...]) - informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dla spółki A. sp. z o.o. (KRS: [...]) - informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dla spółki l. sp. z o.o. (KRS: [...]) - informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dla spółki D. sp. z o.o. (KRS: [...]) na wskazanie faktów: (i) prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej na szeroką skalę, której niezakłócone funkcjonowanie wymaga posiadania przez Skarżącego prawa jazdy (ii) zajmowania funkcji prezesa zarządu wskazanych spółek, której specyfika wymaga bycia mobilnym i pozostawania w stałym bezpośrednim kontakcie z kontrahentami, do czego niezbędne jest prawo jazdy (iii) bezpośredniego wpływu zaskarżonej decyzji przede wszystkim na życie zawodowe Skarżącego i w związku z tym istnienia niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków, czym wypełniona została dyspozycja art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Podkreślić przy tym należy, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu, bowiem złożony w sprawie wniosek nie zawierał dostatecznej argumentacji, która przedstawiałaby możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, które muszą zostać we wniosku wskazane i uprawdopodobnione. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Zastosowanie przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wymagałoby wykazania przez skarżącego, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji powstaną takie skutki, które trzeba rozpatrywać w kategoriach trudnych do odwrócenia bądź znacznej szkody. Oczywiste jest, iż wykonanie zaskarżonej decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego może wiązać się z pewnymi dolegliwościami (konieczność osobistego stawiennictwa na egzamin, zaangażowanie czasowe i koszty dojazdu), samo w sobie może być dotkliwe dla skarżącego, będącego adresatem decyzji (w tym również w sferze finansowej), jednakże sam przedmiot skarżonej decyzji oraz wynikające z niej niedogodności, utrudnienia lub obowiązki, nie mogą być uznane za wystarczającą argumentację do zastosowania ochrony tymczasowej. Tym bardziej, gdy weźmie się pod uwagę, że dotkliwość związana z wykonaniem zaskarżonej decyzji, chociaż nie można jej wykluczyć, jest podyktowana celem, jakim jest bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że "nie ma faktycznej możliwości udziału w badaniu kontrolnym". W zażaleniu na kwestionowane postanowienie Sądu I instancji odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu stwierdził, że jest prowadzi on działalność gospodarczą na szeroką skalę, jest prezesem wielu spółek, a to nierozłącznie wiąże się z koniecznością posiadania prawa do prowadzenia pojazdów. Brak prawa jazdy istotnie wpłynie na prowadzoną przez niego działalność, pozbawiając go możliwości dokonywania istotnych dla bytu spółek czynności, decydujących nie tylko o ich niezakłóconym funkcjonowaniu, ale także o ich kondycji finansowej, a tym samym o istnieniu miejsc pracy dla wielu osób, które skarżący zatrudnia lub z nimi a co dzień współpracuje. Podniesione okoliczności nie mogą być uznane za argumentację przemawiającą za zastosowaniem w rozpoznawanej sprawie ochrony tymczasowej, bowiem trudnym do odwrócenia skutkiem nie jest istnienie samego ciążącego na stronie obowiązku powinnego zachowania, zgodnego z treścią skarżonej decyzji. To, że strona nie ma czasu na wykonanie zaskarżonej decyzji, trudno uznać za wykazanie spełnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA zasadnie uznał, iż w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro skarżący swojego wniosku o wstrzymanie wykonania nie uzasadnił konkretnymi okolicznościami. Samo powoływanie się na naruszenie skarżoną decyzją interesu prawnego skarżącego jest niewystarczające i gołosłowne, a już na pewno nie wykazuje szczególnych dolegliwości, jakie wynikają dla strony z wykonania względem niej zaskarżonej decyzji. W konkluzji stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie powołano wystarczających, a przede wszystkim konkretnych okoliczności, które uprawdopodobniałyby zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.