II GZ 175/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1553/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. W. (dalej "skarżący") na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2019 r., w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd I instancji wskazał, że wymieniona na wstępie decyzja została doręczona stronie w dniu 5 marca 2019 r. W dniu 12 marca 2019 r., skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu. Postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r., referendarz sądowy uwzględnił powyższy wniosek. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie, wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie r.pr. R. B. Pełnomocnik otrzymał zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 3 czerwca 2019 r. Pismem z dnia 30 czerwca 2019 r., pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, nie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej złożenia. W takim stanie sprawy Sąd I instancji stwierdził, że skarga została złożona po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Wskazał przy tym, że wniosek złożony do sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji zauważył przy tym, że pełnomocnik skarżącego nie złożył wraz ze skargą wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, który to wniosek, mając na uwadze ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu, mógł skutkować przywróceniem uchybionego terminu do wniesienia skargi w sprawie. Zażaleniem pełnomocnik K. W. zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2019 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego. W uzasadnieniu stwierdził, iż wniesienie w sprawie przez pełnomocnika skarżącego skargi na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2019 r., nastąpiło z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Taki stan sprawy powodował, że po stronie Sądu I instancji powstał obowiązek określony w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. odrzucenia skargi, jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wystąpienie skarżącego z wnioskiem o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu i okoliczność przyznania stronie prawa pomocy w wymienionym zakresie oraz wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, mogły stanowić przesłanki do sformułowania i złożenia wraz ze spóźnioną skargą wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania tej czynności, Pełnomocnik strony wniosku takiego jednak nie złożył. Brak jest takiego żądania zarówno w samej skardze, jaki i w osobnym piśmie związanym ze skargą. Skoro zaś pełnomocnik strony nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi, Sąd I instancji nie miał jakichkolwiek podstaw do podjęcia postępowania sądowego w sprawie, a stwierdzone uchybienie terminu obligowało go do odrzucenia wniesionej skargi. Pismem z dnia 3 stycznia 2020 r., pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie skargi. Pełnomocnik skarżącego składając skargę był przekonany, że przedstawione w niej twierdzenia i okoliczności były wystarczające do przywrócenia terminu do złożenia skargi. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 stycznia 2020 r. WSA w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podkreślając, że jakkolwiek ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi, to fakt ten może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego. W rozpoznawanej sprawie zaś wniesienie skargi po terminie bez jednoczesnego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia spowodowane nieuwagą pełnomocnika skarżącego determinuje, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ponadto Sąd I instancji zauważył, że wnosząc skargę z dnia 30 czerwca 2019 r., do tutejszego sądu, pełnomocnik musiał zdawać sobie sprawę, że jest ona wniesiona po terminie i zgodnie z przepisami powinien dołączyć do niej wniosek o przywrócenie terminu. Takie działanie pełnomocnika świadczy o niezachowaniu staranności. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż skarżący nie ponosi winy w niedochowaniu terminu na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie skargi w sytuacji, gdy jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie WSA pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zatem odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie w imieniu skarżącego wniósł jego pełnomocnik, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i nieprzywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, mimo że skarżący nie ponosił osobistej winy w uchybieniu terminu na dokonanie czynności procesowej w postaci wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podkreślił, że składając skargę z dnia 30 czerwca 2019 r. był przekonany, że przedstawione w niej twierdzenia i okoliczności były wystarczające do przywrócenia terminu na złożenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę składa się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wniesioną po upływie powyższego terminu Sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Termin ustanowiony w art. 53 § 1 p.p.s.a. jest terminem ustawowym, co oznacza, że niedopuszczalne jest jego skracanie lub przedłużanie. W przypadku, gdy doszło do jego uchybienia, dopuszczalne jest natomiast przywrócenie terminu na wniosek strony na podstawie art. 86 i 87 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że termin ustawowy do wniesienia skargi rozpoczyna swój bieg i kończy niezależnie od okoliczności związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, a uzależniony jest jedynie od daty doręczenia stronie zaskarżonej decyzji administracyjnej. W szczególności niedopuszczalne jest przyjęcie tezy, że termin do wniesienia skargi rozpoczyna ponownie bieg w momencie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Wobec tego brak jest podstaw do uznania, że 30-dniowy termin do wniesienia skargi biegnie od dnia wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że złożona przez pełnomocnika skarżącego skarga została wniesiona po terminie, a w skardze tej pełnomocnik nie zawarł wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Podkreślić przy tym należy, że rolą sądu nie jest domyślanie się intencji strony i zakresu żądania wyrażonego w złożonym w sprawie piśmie procesowym. Stosownie zaś do art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać między innymi oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia. Pełnomocnik skarżącego nie złożył wraz ze skargą wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a także z samej treści skargi nie wynikało także, że taki wniosek w jej treści zawarł. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę w tej sprawie. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.