II GZ 175/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 24 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 696/18 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z 29 kwietnia 2019 r., oddalił wniosek T. W. o wstrzymanie wykonania objętej jego skargą decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] kwietnia 2018 r., w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji. Sąd I instancji wskazał, że we wniesionej skardze na wymienioną decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania argumentując, iż jej wykonanie i egzekucja kwoty ponad 5 milionów złotych może skutkować koniecznością ogłoszenia upadłości i zakończeniem działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, co spowoduje znaczne pogorszenie sytuacji jego oraz jego rodziny, a także zwolnienia pracowników. Wskazał, że nawet gdyby w ostateczności wyrok był dla strony korzystny to krótkotrwała egzekucja zniszczy bezpowrotnie to na co tak długo pracował. Podniósł również, że będzie zobowiązany do zapłaty kar umownych odbiorcom długoterminowym budującym drogi i autostrady, których budowa ulegnie wstrzymaniu i w konsekwencji opóźnieniu. Przywołując treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że złożony przez stronę wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony. T. W., zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu błędną i dowolną ocenę przedstawionych dowodów oraz sytuacji faktycznej i materialnej strony co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie. Podnosząc ten zarzut strona wniosła o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i wstrzymanie zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania sprawy, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy, stwierdzić należy, że strona skarżąca, tak we wniosku jak i w motywach zażalenia nie umotywowała, jak również nie wykazała w sposób wystarczający swojego żądania aby możliwym była jego ocena, a tym bardziej jego uwzględnienie w aspekcie przesłanek określonych w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek strony ograniczył się bowiem w swojej istocie wyłącznie do wskazania, że wykonanie objętej skargą decyzji, a w konsekwencji egzekucja kwoty 5 milionów złotych, może spowodować "upadłość strony i jego rodziny" oraz konieczność zamknięcia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i wiążące się z tym odejście pracowników. Jakkolwiek argumentacja wiążąca się z wpływem wykonania decyzji na sytuację skarżącego i jego rodziny, z uwzględnieniem wysokości zobowiązania wynikającego z zaskarżonego rozstrzygnięcia, może zostać poddana ocenie z uwagi na materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to twierdzenia strony związane z oddziaływaniem decyzji na prowadzoną przez wnioskodawcę działalność gospodarczą nie zostały w szerszy sposób umotywowane. Brak jest w tym zakresie jakiejkolwiek konkretnej argumentacji pozwalającej na stwierdzenie lub obiektywną ocenę, że faktycznie wykonanie decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego spowoduje utratę płynności finansowej przedsiębiorstwa skarżącego, konieczność jego zamknięcia implikującą zwolnienie zatrudnionych pracowników, spłacaniem kontrahentów i wygaszaniem lessingów. Twierdzenia te nie zostały również poparte jakimikolwiek dokumentami, których analiza pozwoliłaby na ocenę możliwości zaistnienia przywołanych zdarzeń. Reasumując, zarówno wniosek jak i poniesiona w zażaleniu argumentacja nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do wnioskodawcy instytucji ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., a w konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia. Zauważyć również należy, że uzasadnienie postanowienia Sądu I instancji nie odpowiada w pełni wymogom stawianym w art. 141 § 4 p.p.s.a., w którym nałożono między innymi wymóg przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Motywy zaskarżonego postanowienia zawierając podstawę prawną wraz z licznym orzecznictwem wskazującym na charakter i wymogi przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a., w swojej istocie nie odnosiły się w sposób wyczerpujący i jednoznaczny do podniesionej we wniosku przez stronę argumentacji. Sąd I instancji pominął w zupełności opisaną kwestię prowadzonej działalności przez skarżącego. Również nie odniósł się w jakikolwiek sposób do kwestii wpływu wykonania decyzji na potencjalną sytuację osobistą skarżącego i jego rodziny pomimo, że dysponował wystarczającymi informacjami w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem o prawo pomocy, z których to informacji jako znanych sądowi z urzędu mógł skorzystać pomimo odrębności postępowań w przedmiocie prawa pomocy i wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mimo tych uchybień Sądu I instancji, postanowienie w swej sentencji było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.