II GZ 169/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 39/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pas drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") postanowieniem z 23 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 39/24 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w L. (dalej: "skarżąca", "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "organ II instancji", "SKO") z [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, że pełnomocnik skarżącej w skardze na opisaną wyżej decyzję zawarł również wniosek o wstrzymanie jej wykonania w całości wskazując, że konieczność uiszczenia przez skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł, która została nałożona niezasadnie, narazi ją na szkodę w postaci uszczuplenia majątku. Podniósł, że kwota do zapłaty jest wysoka, a konieczność jej uregulowania jednorazowo stanowi znaczną uciążliwość dla spółki, która z prowadzonej działalności osiąga nieregularne dochody. Zdaniem pełnomocnika, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia jej sankcyjny charakter (nałożenie kary pieniężnej) oraz waga naruszenia przepisów prawa przez organy. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zweryfikowanie przez Sąd, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się zatem odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej wnioskodawcy, takich m.in. jak stan dochodów i wysokość środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz informacji dotyczących rodzaju i charakteru majątku. WSA zaznaczył, że do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie załączono jakichkolwiek dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. skutków wykonania zaskarżonej decyzji, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu jej wykonania na sytuację skarżącej spółki. Dysponowanie takimi danymi jest niezbędne, aby dokonać weryfikacji, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku spółki, prowadząc do powstania szkody, którą ocenić należy jako znaczną bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd wskazał, że nieznana pozostaje zarówno wysokość osiąganych przez skarżącą przychodów, jak i wysokość kosztów ponoszonych w ramach prowadzonej działalności. W zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z rachunku zysków i strat skarżącej celem wykazania faktu, iż wykonanie decyzji w postaci obowiązku uiszczenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł jest nie tylko niemożliwe z uwagi na złą kondycję finansową skarżącej, ale przede wszystkim doprowadzi do powstania znacznej szkody i stanu, w którym skutki będą trudne do odwrócenia z uwagi na konieczność zaciągnięcia dodatkowych zobowiązań celem wykonania obowiązku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie została wykazana przesłanka warunkująca wstrzymanie wykonania aktu, podczas gdy w skardze zostały przedstawione dowody potwierdzające uciążliwość wykonania obowiązku i obawę powstania negatywnych, trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżącej. W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego to, jak słusznie zaznaczył Sąd pierwszej instancji, na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ustalenie Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie Spółka nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji nakładającej karę pieniężną może pociągnąć skutki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (i nie zmienia tej oceny dołączony do zażalenia dokument - rachunek zysków i strat). Skarżąca nie przytoczyła we wniosku okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wystąpienia istotnych w sprawie konsekwencji. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał zatem, że Spółka nie wykazała aby w razie wykonania zaskarżonej decyzji musiała ponieść wydatki, które groziłyby niebezpieczeństwem wyrządzenia jej znacznej szkody. Analiza dokumentów ani uzasadnienie wniosku nie potwierdza, by wykonanie zaskarżonej decyzji nakładającej obowiązek uiszczenia kwoty [...] zł mogło doprowadzić do tak dalece idących skutków, na które we wniosku wskazała strona skarżąca. Pomimo wykazanej straty, czy obaw podmiotu dotyczących utraty płynności finansowej, opóźnień w płatnościach na rzecz swoich kontrahentów, brak szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej wnioskodawcy dotyczących dochodów i wysokości zgromadzonych na rachunkach bankowych środków pieniężnych oraz informacji dotyczących rodzaju i charakteru majątku uniemożliwia Sądowi ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Choć z załączonego do zażalenia bilansu za rok 2023 r. wynika, że Spółka ponosi straty, a uiszczenie kary pieniężnej uszczupli jej majątek, to nie można uznać, że samo pogorszenie sytuacji finansowej strony skarżącej może doprowadzić do wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na podstawie przedstawionego dokumentu nie jest bowiem możliwe stwierdzenie, że wykonanie objętej skargą decyzji mieć będzie choćby potencjalnie negatywny wpływ na bieżącą zdolność strony skarżącej w gospodarowaniu jej środkami finansowymi zwłaszcza, że strona nie przedstawiła swojej aktualnej (pełnej) sytuacji majątkowej. Każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego, strona jest zatem zobowiązana uprawdopodobnić, że na skutek zapłaty grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty. W okolicznościach sprawy Spółka nie wykazała natomiast, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności. Należy również zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że ewentualna niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem będzie przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji w dalszym toku postępowania. Przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd ten nie może bowiem brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania strony skarżącej o wydaniu aktu z naruszeniem przepisów prawa. W związku z powyższym, w ocenie NSA, zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony, zaś argumenty zmierzające do wykazania, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do wrócenia skutki, nie podważyły prawidłowej oceny Sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.