II GZ 162/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ministra Środowiska na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2185/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S w S na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2017 r., nr [..] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. odmówić S w S wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2185/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi S w S wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska z dnia [..] lipca 2017 r., w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego. Sąd I instancji wskazał, wykonanie decyzji może doprowadzić do powstania ciężkich do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, podnoszona przez skarżącą potrzeba zapewnienia możliwości wykonywania działań pozwalających na eliminację potencjalnych zagrożeń w postaci osiadania (zapadlisk) gruntu (innych deformacji nieciągłych) uzasadnia konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd I instancji wskazał na potencjalną szkodę spowodowaną utratą płynności finansowej przez uczestnika postępowania, z którym strona związana jest umową dzierżawy, co miałoby bezpośrednie przełożenie na jej sytuację finansową. Minister Środowiska zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, zgodnie z którym wykonanie zaskarżonej decyzji uniemożliwi jej eliminację zagrożeń związanych z zaprzestaniem wykonywania działalności górniczej. Minister wskazał, że cofnięcie koncesji nie zwalnia przedsiębiorcy z wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie znajduje usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Stan faktyczny przedstawiony we wniosku, który stał się podstawą wydanego przez Sąd I instancji postanowienia wstrzymującego wykonanie objętej skargą decyzji, był w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewystarczający do uznania aby w stosunku do strony zaistniały przesłanki ochrony tymczasowej, określone w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności, odnosząc się do podniesionej przez Spółkę kwestii konieczności ochrony interesu publicznego, polegającego na ochronie życia i zdrowia ludzi i zabezpieczeniu nieruchomości spółki oraz nieruchomości sąsiednich przed osiadaniem gruntu, należy się zgodzić z organem wnoszącym zażalenie, że cofnięcie koncesji na rozpoznawanie złoża nie skutkuje wstrzymaniem działań przedsiębiorcy związanych z zabezpieczeniem istniejących wyrobisk. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126 z późn. zm.) cofnięcie koncesji nie zwalnia przedsiębiorcy z wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego. Zakres i sposób wykonywania tych obowiązków winien zostać ustalony w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego zatwierdzanego przez Okręgowy Urząd Górniczy. Także sposób wykonywania tych działań jest nadzorowany przez OUG. Tym samym nieprawdziwe jest twierdzenie przedsiębiorcy, że w związku z cofnięciem koncesji nie jest on uprawniony do wykonywania żadnych działań mających na celu eliminację zagrożeń związanych z zaprzestaniem wykonywania działalności. Przepisy ustawy p.g.g. w wystarczający sposób zabezpieczają interes publiczny wskazywany przez Spółkę, a zatem wstrzymanie wykonania decyzji w oparciu o ww. przesłanki było nieuzasadnione. Wstrzymanie wykonania decyzji cofającej koncesję nie przyczyni się do eliminacji zagrożeń wskazanych przez Spółkę, a jedynie umożliwi mu dalsze prowadzenie działalności. Sąd I instancji argumentując konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołał się również na potencjalną możliwość wyrządzenia szkody finansowej, wskazał, że wpływy z tytułu dzierżawy gruntu przez uczestnika postępowania stanowią obecnie ok. 58% przychodów skarżącej. Jednak w ocenie NSA samo pogorszenie sytuacji finansowej poprzez zmniejszenie przychodów nie stanowi o spełnieniu przesłanki z 61 § 3 p.p.s.a. Z tych wszystkich przyczyn oraz na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.