II GZ 161/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 452/22 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skarg: A.C.; M.K.; A.S. i S.S.; K. sp. z o.o. sp. k. oraz B.B. i M.S. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 31 marca 2022 r. nr XLVIII/1189/22 w przedmiocie uchwały w sprawie przyjęcia Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 30 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 452/22 Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) wezwał Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: Rzecznik) do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek w kwocie 100 zł, określonej na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem ściągnięcia. Rzecznik w zażaleniu na powyższe zarządzenie wniósł o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie art. 9 ust. 1 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 648; dalej: uRMSP). w zw. z art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 241 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że Rzecznik działający w niniejszym postępowaniu na prawach prokuratora ma obowiązek opłacić koszty sądowe. Zdaniem Rzecznika prawidłowa wykładnia powyższych przepisów stanowi, w sytuacji uczestniczenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w postępowaniu na prawach prokuratora, o zwolnieniu z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Regulacja zawarta w art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określa zakres podmiotowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i stanowi, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka. Biorąc pod uwagę, że jest to przepis szczególny, jako właściwą dla jego interpretacji należy wskazać wykładnię zawężającą. Dla uznania zwolnienia danego podmiotu od kosztów postępowania dany przepis szczególny musi wprost ten podmiot wskazywać. Dotyczy to również przepisów ustaw szczególnych. Określenie w art. 9 ust. 1 ust. 1 pkt 8 uRMSP, że w zakresie ochrony praw przedsiębiorców Rzecznik może zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi i skargi kasacyjne do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach – na prawach przysługujących prokuratorowi, nie stanowi więc wystarczającej podstawy do uznania, że Rzecznik jest objęty zakresem art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Warto w tym miejscu podkreślić, że nałożenie na podmioty obowiązku uiszczania opłat sądowych jest wyrazem zasady równości stron. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z 197 § 2 i art. 198 oraz art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.