II GZ 16/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "T." Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2023 r., sygn. akt Vlll SA/Wa 700/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "T." Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego lnspektora Transportu Drogowego z dnia 7 sierpnia 2023 r., nr BP.702.57.2022.E.2012.BKOE.3982 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 17 listopada 2023 r., odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą T. sp. z o.o. w K. decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 sierpnia 2023 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd wskazał, że we wniesionej na wskazaną decyzję skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania, podnosząc, że wobec spółki prowadzone jest kilkanaście postępowań o nałożeniu kar pieniężnych dotyczących podobnych stanów faktycznych, na łączną kwotę prawie 20.000 zł. Wobec tego zdaniem strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody. Sąd I instancji wskazując na przesłanki z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że wniosek nie zawierał przekonywującej argumentacji ani odpowiedniego udokumentowania okoliczności w nim wskazanych, które mogłyby prowadzić do jego uwzględnienia. Sąd podkreślił, że spółka nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej. Bez udokumentowania stanu majątkowego, w szczególności rachunków bankowych, posiadanych nieruchomości i innego cennego majątku, dane przestawione przez nią nie mogły, w ocenie Sądu I instancji, prowadzić do weryfikacji wniosku, że ewentualna egzekucja należnych kar w kwocie około 20.000 zł, doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków. Konkludując, Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż zachodzi realna możliwość zaistnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w 61 § 3 p.p.s.a, jak również nie dołączyła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, które pozwoliłyby uprawdopodobnić podnoszone okoliczności. T. sp. z o.o. w K., zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: 1) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę zastosowania rzeczonego przepisu, gdy tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy poza dotkliwościami finansowymi istnieje groźba poniesienia dalszych konsekwencji prawnych przez skarżącą na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, które mogą zostać uznane jako powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki; 2) art.49 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku w sytuacji stwierdzenia przez Sąd I instancji, iż wniosek zawiera braki polegające na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesionej w niej zarzuty wraz z ich argumentacją nie podważają prawidłowości oceny wniosku strony o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji, jakiej dokonał Sąd I instancji. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, w świetle treści wniosku strony o zastosowanie ochrony tymczasowej pomieszczonego w skardze, że Sąd I instancji dokonał niewadliwej jego oceny skutkującej odmową wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 sierpnia 2023 r. W świetle uzasadnienia żądania strony o zastosowania wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, które sprowadzało się wyłącznie do wskazania okoliczność toczenia się kilkunastu postępowania administracyjnych, w których suma grożących spółce kar wynosić będzie "prawie 20.000 PLN", zgodzić się należy z Sądem I instancji, że skarżąca nie wykazała aby w stosunku do niej wystąpiła lub mogła wystąpić którakolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Poza bowiem wskazaną w uzasadnieniu wniosku okolicznością wielości toczących się wobec strony postępowań administracyjnych i łącznej sumy kar, jakie mogą zostać na nią nałożone, wnioskodawczyni nie wskazała na jakiekolwiek informacje związanej z jej stanem majątkowym i kondycją finansową. Innymi słowy, strona nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej. Ten brak wniosku czynił niemożliwym dokonanie oceny, czy istotnie wykonanie zaskarżonej decyzji, mając na względzie łączną sumę kar, jakimi strona może zostać obciążona, może spowodować wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia spółce znacznej szkody. Słusznie również Sąd I instancji stwierdził, że strona nie załączyła do wniosków jakichkolwiek dokumentów źródłowych, na podstawie których możliwa byłaby ocena stanu majątkowego spółki i wpływu wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie powołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Podsumowując, brak jest podstaw do stwierdzenia aby wykonanie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 sierpnia 2023 r. spowodowało wystąpienie którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej w stosunku do skarżącego. Odnosząc się do drugiego z zarzutów zażalenia, w ramach którego strona podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku, stwierdzić należy, że brak było podstaw po stronie Sądu I instancji do wzywania strony do uzupełnienia braków wniosku, a tym samy do zastosowania powołanej regulacji. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stwierdzone przez Sąd I instancji braki wniosku, skutkujące odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie były brakami, o których mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. W przepisie tym mowa jest bowiem o brakach formalnych uniemożliwiających nadanie prawidłowego biegu wnoszonemu pismu. Stwierdzone braki wniosku miały zaś charakter stricte merytoryczny, dotyczący wykazania możliwość zaistnienia jednej bądź obu przesłanek warunkujących zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązek ten, jak już wskazano na wstępie, spoczywa na wnioskującym o udzielenie mu ochrony tymczasowej, wobec czego nie jest rzeczą sądu domaganie się od strony przedstawienia argumentacji stawianego żądania oraz domagania się od strony przedłożenia materiałów źródłowych mających potwierdzić lub poprzeć wniosek strony. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec wskazanych mankamentów uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, brak było podstaw do wzywania strony do uzupełnienia jego braków na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.