II GZ 15/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Go 531/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z 14 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Go 531/23, po rozpoznaniu wniosku P. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. z [...] czerwca 2020 r. nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej, w sprawie ze skargi P. K. (skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] czerwca 2020 r., odmówił wstrzymania wykonania decyzji objętej wnioskiem. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z [...] czerwca 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. z [...] stycznia 2023 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z [...] czerwca 2020 r., którą wymierzona została skarżącemu kara pieniężna w wysokości 300.000 zł za urządzanie gier na niezarejestrowanych automatach do gier. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] czerwca 2020 r. o wymierzeniu kary pieniężnej wskazując, iż "egzekucja ww. decyzji jest już zaawansowana i skierowana do nieruchomości Skarżącego, co pozbawi go miejsca zamieszkania". Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej, wskazując że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania jest uzasadnione. Dlatego tak ważne jest, jak wskazał Sąd, poparcie wniosku odpowiednimi twierdzeniami, tezami oraz dokumentami uprawdopodabniającymi zasadność uwzględnienia wniosku. Sąd wyraził stanowisko, zgodnie z którym w rozpoznawanej sprawie poprzestano na stwierdzeniu, że "egzekucja decyzji z [...] czerwca 2020 r. jest już zaawansowana" i skierowana do nieruchomości skarżącego, co pozbawi go miejsca zamieszkania, jednak nie uprawdopodobniono przedstawionego twierdzenia, przykładowo stosownymi dokumentami, ani też tego, że wykonanie tej decyzji mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego zmiany oraz wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z [...] czerwca 2020 r. nr [...], a także zasądzenia od organu na jego rzecz zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 czerwca 2020 r. oraz uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonania decyzji, w sytuacji gdy sprawa dotyczy odmowy wznowienia postępowania w sprawie, w której kara pieniężna została nałożona na niewłaściwy podmiot, a zatem w przypadku braku wstrzymania wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego; ponadto został on pozbawiony możliwości uczestniczenia w postępowaniu, a tocząca się egzekucja skierowana jest do majątku skarżącego, w szczególności do jego nieruchomości, co w konsekwencji przeprowadzenia licytacji pozbawi go i jego rodzinę miejsca zamieszkania, które to z samej swej istoty stanowi wyrządzenie znacznej szkody i spowoduje trudne, wręcz niemożliwe, do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega oddaleniu jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Kontrolując prawidłowość zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wad uzasadniających jego wzruszenie tak w świetle wzorców kontrolnych uwzględnionych z urzędu, jak i zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Również przedłożone wraz zażaleniem dokumenty w postaci kopii sporządzonego w toku egzekucji administracyjnej protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości w postaci lokalu mieszkalnego (znajdującego się w budynku położonym w Nowej Soli) oraz kopii obwieszczenia o drugiej licytacji ruchomości w postaci samochodu osobowego o szacunkowej wartości 34.500 złotych nie mogły podważyć prawidłowości końcowej oceny Sądu pierwszej instancji w zakresie zasadności wniosku skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej. Przede wszystkim należy zgodzić się z przyjętym przez kontrolowany Sąd Wojewódzki założeniem, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (także wykonalnej decyzji weryfikowanej w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tego rodzaju decyzją, jako mieszczącą się w granicach tożsamej sprawy w sensie materialnoprawnym, jak prawidłowo stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu na tle art. 61 § 3 zd. 3 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.) jest możliwe tylko wtedy, gdy zostaną ujawnione i wskazane przez stronę skarżącą szczególne okoliczności realizujące przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym obowiązek skonkretyzowania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności – jako związane z wykonaniem zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności) – mogą zostać zakwalifikowane jako realizujące przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki materialne uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odwołują się zatem do takich nadzwyczajnych okoliczności faktycznych związanych z wykonaniem treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków (zob. np. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., II GSK 232/23; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., II GZ 194/23; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2023 r., II GSK 979/23). W związku z powyższymi uwagami, dokonując oceny ustaleń i wniosków Sądu pierwszej instancji oraz uwzględniając podniesione w zażaleniu nowe okoliczności związane z zakresem, przedmiotem i przebiegiem egzekucji administracyjnej do nieruchomości i ruchomości skarżącego, należy dojść do wniosku, że strona skarżąca nie zdołała wykazać, że w procesie wykonania decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej zaistniał stan niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezależnie bowiem od niewykazania, że środki egzekucyjne zastosowane względem majątku nieruchomego i ruchomego skarżącego zostały podjęte w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym spornej decyzji z [...] czerwca 2020 r., brak jest podstaw do przyjęcia, że objęcie egzekucją lokalu mieszkalnego automatycznie przesądza o niebezpieczeństwie powstania nierekompensowalnej szkody majątkowej lub nieodwracalnych (trudno odwracalnych) skutków, zwłaszcza jeśli się uwzględni, że w postępowaniu sądowym nie wykazano, że będąca przedmiotem czynności egzekucyjnych nieruchomość jest jedynym miejscem zamieszkania strony skarżącej (z akt sprawy wynika, że miejsce zamieszkania skarżącego różni się od adresu lokalu mieszkalnego objętego egzekucją), a ze względu na jej szczególne warunki osobiste lub finansowe nie ma możliwości uzyskania innego miejsca zamieszkania lub pobytu. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.