II GZ 146/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 933/20 w zakresie odrzucenia skargi A. K. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku kwarantanny postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 933/20, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) odrzucił skargę A. K. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku kwarantanny. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że skarżąca wniosła skargę na ww. decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie. Zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 12 czerwca 2020 r. WSA wskazał, że termin do wniesienia skargi upływał w niedzielę 12 lipca 2020 r., jednakże z uwagi na to, iż jest to dzień wolny od pracy, ostatnim dniem terminu był 13 lipca 2020 r. (poniedziałek). Skarga w niniejszej sprawie została zaś nadana w urzędzie pocztowym w dniu 10 września 2020 r. , a więc po upływie terminu do jej wniesienia. W związku z powyższym WSA uznał, że skarga została złożona po upływie ustawowo określonego terminu , co skutkowało koniecznością jej odrzucenia. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji wniósł ustanowiony z urzędu pełnomocnik A. K., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 6 w zw. z art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez: a) bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca nie wniosła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podczas gdy wniesienie przez nią wraz ze skargą zaświadczenie lekarskie wskazujące na zdrowotne przyczyny wniesienia skargi po niemal 2 miesiącach od daty upływu terminu, należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu albo też przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia jak należy traktować wniesione wraz ze skargą zaświadczenie; b) niewezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych skargi i nieudzielenie stronie występującej na tym etapie bez zawodowego pełnomocnika potrzebnych wskazówek co do sposobu uzupełnienia braków skargi, a przede wszystkim niewyjaśnienie intencji i charakteru złożonego zaświadczenia lekarskiego, a zwłaszcza nieudzielenie skarżącej niezbędnych pouczeń co do czynności wykonanych z uchybieniem terminu i ich skutków, a w efekcie nieuprawnione przyjęcie, że zachodzą w przedmiotowej sprawie przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że z wyjaśnień skarżącej wynika, iż miała ona świadomość uchybienia terminu, przy czym nastąpiło to bez jej winy. Skarżąca uległa bowiem wypadkowi, a doznane obrażenia uniemożliwiły jej wniesienie skargi w terminie. Na potwierdzenie tej okoliczności do skargi dołączono stosowne zaświadczenie lekarskie. Pełnomocnik wskazał, iż strona skargę wysłała za pośrednictwem poczty bezpośrednio po ustaniu dolegliwości uniemożliwiających osobiste nadanie przesyłki. W ocenie wnoszącego zażalenie, zważywszy na fakt, iż Sąd I instancji dysponował zaświadczeniem lekarskim, należało potraktować je jako wniosek o przywrócenie terminu, a co najmniej jako podstawę do wyjaśnienia charakteru załączonego zaświadczenia i udzielenia skarżącej niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i ich skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., za pośrednictwem organu, którego działanie /.../ jest przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi do organu właściwego po upływie tego terminu, podlega ona odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma zatem aspekt czasowy zaistniałych zdarzeń, rodzących określone skutki prawne. By jednak stwierdzić wniesienie skargi z zachowaniem ustawowego terminu lub z jego przekroczeniem, należałoby rozważyć w pierwszej kolejności, czy argumenty podniesione w zakresie zaświadczenia lekarskiego złożonego wraz ze skargą, które w ocenie pełnomocnika należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, mogły odnieść zamierzony przez stronę skutek w postaci uchylenia postanowienia Sądu odrzucającego skargę. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że argumentacja strony skarżącej zawarta w zażaleniu nie mogła spowodować uchylenia zaskarżonego postanowienia WSA. Zarówno zarzuty, jak i ich uzasadnienie, odnoszą się do okoliczności ponoszenia/nieponoszenia przez stronę winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Podkreślenia wymaga, że ta okoliczność na obecnym etapie postępowania nie podlega analizie. Przedmiotowe postępowanie dotyczy bowiem zażalenia na odrzucenie wniesionego środka zaskarżenia, a nie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przedstawione okoliczności oraz ocena winy w uchybieniu terminu były przedmiotem innego postępowania incydentalnego, prowadzonego z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Kwestią zasadniczą i wymagającą oceny w niniejszej sprawie jest zatem ustalenie daty doręczenia decyzji, od której to daty liczony jest termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ustalił w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji zamieszczone w aktach administracyjnych, iż przedmiotowy akt został doręczony stronie w dniu 12 czerwca 2020 r. (vide: z.p.o. doręczanej przesyłki – karta akt administracyjnych nr 24). W świetle powyższych okoliczności termin do wniesienia skargi na odebraną decyzję powinien być liczony od dnia 13 czerwca 2020 r. i upływał po 30 dniach od tej daty, tj. w dniu 12 lipca 2020 r. Z uwagi jednak, iż dzień ten przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że koniec termin upływał w dniu następnym, tj. 13 lipca 2020 r. Skoro zatem istotnym w sprawie i wywołującym skutki procesowe był termin doręczenia decyzji II instancji skarżącej, czyli dzień 12 czerwca 2020 r., za prawidłowe należało uznać stanowisko WSA, iż przesyłkę zawierającą skargę nadaną w dniu 10 września 2020 r. (koperta z datą stempla pocztowego – karta akt sądowych nr 9) należało uznać za wniesioną po terminie. Z kolei uznanie skargi za wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności procesowej, musiało w konsekwencji skutkować jej odrzuceniem zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co też prawidłowo uczynił Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje ponadto, że strona została prawidłowo pouczona w decyzji Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie o tym, w jaki sposób i w jakim terminie należy wnieść skargę do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że skarżąca - nawet w sytuacji złego samopoczucia z powodu doznanych w trakcie wypadku obrażeń, która to okoliczność uniemożliwiała jej nadanie skargi w terminie – mogła poprosić o pomoc w tym zakresie członka rodziny (np. męża) lub inną zaprzyjaźnioną osobę. Dla dokonania tego rodzaju czynności - w sytuacji prawidłowego pouczenia zamieszczonego na końcu zaskarżonej decyzji – nie jest konieczne osobiste działanie strony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.