II GZ 137/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 79/22 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do usunięcia braków formalnych skargi.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek M. S. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniesionej przez niego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji wskazał, że skarżący wnosząc skargę nie dochował wymogów formalnych poprzez niepodanie swego numeru PESEL i określenia wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z powyższym prawidłowo Sąd wezwał skarżącego do usunięcia wskazany wyżej braków formalnych skargi w terminie 7 dni. Bezspornie skarżący uchybił termin do usunięcia tychże braków, albowiem po doręczeniu mu wezwania 4 lutego 2022 r., dopiero 21 lutego 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu usunął ww. braki formalne skargi. W ocenie Sądu nie usprawiedliwiają uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych skargi okoliczności wskazane przez skarżącego, tj. przebytą przez niego chorobę COVID-19. Zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że nie mógł usunąć przeszkody, która legła u podstaw uchybienia terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Samo twierdzenie skarżącego, że w omawianym okresie zachorował na COVID-19, przedstawienie fotografii anonimowego testu z wynikiem pozytywnym na obecność tego wirusa oraz zdjęcia termometru z wynikiem stanu gorączki 37,37 ºC nie uprawdopodabniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Skarżący nie przedłożył żadnego imiennego dokumentu (wydruku), w tym zwolnienia lekarskiego, który ujawniałby, że faktycznie w okresie tym przebywał na izolacji, zakażony był wirusem COVID-19 i jego stan zdrowia nie pozwalał mu na podjęcie czynności zwrócenia się o pomoc do osób trzecich. Za niewiarygodne należało również uznać twierdzenie skarżącego, że nie mógł on skorzystać z pomocy innych osób. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przystępując do oceny zarzutów podniesionych w zażaleniu należy, co do zasady zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że jednym z warunków przywrócenia terminu jest złożenie wniosku maksymalnie siedem dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia np. w przypadku choroby – od dnia jej zakończenia, chyba że strona wcześniej jest zdolna do podjęcia czynności związanych z wniesieniem danego pisma. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zaakcentować, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena uprawdopodobnienia braku winy podlega zawsze ocenie sądu, który rozpoznaje wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i przy tej ocenie należy uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. Należy mieć na uwadze to, że uprawdopodobnienie ma na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności. Brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W szczególności, w ramach tej oceny należy mieć na uwadze rodzaj błędu, który doprowadził do uchybienia terminu. Przy ocenie przesłanek podanych przez stronę dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu należy mieć na uwadze ocenę stopnia zawinienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak winy strony w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie został uprawdopodobniony. Strona podjęła działania celem naprawy spowodowanego przez siebie błędu - złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą – wskazując przebytą chorobę. Za takim rozstrzygnięciem w tym konkretnym przypadku przemawia umożliwienie stronie zainteresowanej ochrony swych praw. Nadto należy podkreślić, iż strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika i opisane przez stronę okoliczności uchybienia terminu oraz ocena całokształtu działań podejmowanych przez stronę, uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Sąd zważył także, iż odmowa jego przywrócenia wiązałaby się z dolegliwym skutkiem w postaci pozbawienia strony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywracając stronie termin do wniesienia skargi.